Danh mục
Số lượt truy cập
1,000,000

Phan Phú Hiệp - MỘT GÓC BIÊN HÒA XƯA - NHÓM ĐỜN CA TÀI TỬ TRÊN ĐƯỜNG TRỊNH HOÀI ĐỨC

Sunday, April 2, 20231:47 AM(View: 3170)
Phan Phú Hiệp - MỘT GÓC BIÊN HÒA XƯA - NHÓM ĐỜN CA TÀI TỬ TRÊN ĐƯỜNG TRỊNH HOÀI ĐỨC


Một góc Biên Hòa xưa:
Nhóm đờn ca tài tử trên đường Trịnh Hoài Đức

 quan bac 7

(Ảnh từ Album gia đình)


Vào những năm cuối thập niên 1960s và đầu 1970s, bên cạnh dãy phố Tây năm căn (số 38-40-42-44-46) trên đường Trịnh Hoài Đức (THĐ) Biên Hòa (BH), đối diện với tiệm thuốc bắc cao đơn hườn tán của Thầy Ba Cầu Bông, có một quán tạp hóa nhỏ do bác Bảy D. làm chủ.

Tuy quán nhỏ, nhưng có bán đầy đủ những mặt hàng nhu yếu cần thiết cho người dân xung quanh khi họ không tiện đi chợ xa như chai dầu Khuynh Diệp, cây đèn cầy, mì gói, cục xà bông... Lúc ấy, tôi cũng là khách hàng nhỏ tuổi gần gũi của ông, khi thì mua pháo giây để chơi trò bắn súng pháo, lúc thì mua bộ cờ cá ngựa để chơi trong gia đình vào dịp Tết, đôi khi mùa vài thứ bánh kẹo ăn vặt...

Bác Bảy lúc ấy đã ngoài 60, hiền lành ít nói và rất thương yêu trẻ con.

Điều đặc biệt là bác Bảy có biệt tài độc tấu đàn tranh rất điêu luyện. Có những đêm sáng trăng, bác ngồi một mình trước quán, lặng lẽ gảy đàn. Ngón tay chai sạn qua thời gian của bác, bỗng trở nên mềm mại lả lơi trên những cung bậc bổng trầm. Tiếng đàn của bác nghe du dương, da diết, sâu lắng và man mác buồn qua các bài: Dạ cổ hoài Lang, Tứ đại oán, Lưu thủy hành vân.... Khi gảy đàn, mắt bác khẽ nhắm như đang nhớ về một quá khứ xa xăm nào đó. Thỉnh thoảng có vài thanh niên trong xóm lân cận, đến ngồi quanh nghe bác đàn và ngẫu hứng, họ say sưa hát những bài ca vọng cổ, hoặc tân cổ giao duyên...

Dần dần, ban nhạc đờn ca tài tử tại quán bác Bảy thu hút nhiều người hiếu kỳ tại khu vực xung quanh chợ nhỏ Lò Bò gần đó đến xem và sau đó, ban nhạc này nhóm lại thường hơn, nhất là các đêm trăng sáng và các đêm cuối tuần mùa hè. Có anh trong xóm còn đem cây đàn guitar phím lõm đến để tham gia.

Lúc đầu tôi cũng không có ấn tượng gì nhiều với các câu vọng cổ vì đã nghe nhiều trên các phương tiện truyền thông TV, Radio… Cho đến một đêm hè, trời oi bức và đã gần nửa đêm, đang lơ mơ chuẩn bị chìm vào giấc ngủ, bỗng dưng, tôi nghe rõ tiếng đàn tranh và tiếng gõ nhịp song lang từ quán bác Bảy vang lên với những cung đàn lúc réo rắt, lúc khoan thai, lúc trải dài mênh mang, bềnh bồng như những con thuyền lênh đênh trên sóng nước…

Rồi một anh cất lên bài vọng cổ “Tình anh bán Chiếu” của cố soạn giả Viễn Châu với câu nói lối ngọt ngào 

“Hò...ơ...ơ...ơ...

Chiếu Cà Mau nhuộm màu tươi thắm, công tôi cực lắm mưa nắng dãi dầu.

Chiếu này tôi chẳng bán đâu, tìm cô không gặp, tôi gối đầu mỗi đêm.”

Rồi anh vô sáu câu vọng cổ, vô cùng lâm ly và mùi mẫn.

Sau khi kết thúc bài “Tình anh bán chiếu”, một anh khác xướng lên bài “Võ Đông Sơ-Bạch Thu Hà”, rồi anh khác tiếp tục với bài tân cổ giao duyên “Chuyện tình Lan và Điệp”. Một sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa đờn và ca đã cuốn hút người nghe.

Người đàn và người hát hào hứng trình diễn như thể muốn gửi gắm tâm sự vui buồn của chính mình qua những làn điệu mượt mà, sâu lắng của câu vọng cổ.

Trong đêm khuya thanh vắng, tiếng đờn ca hòa với nhịp song lang của ban nhạc tài tử này vang xa, nghe vô cùng mùi mẫn và ấn tượng.

Quả thực lúc ấy, tôi có cảm giác lâng lâng khó tả khi giữa đêm khuya yên tĩnh, nằm trên căn gác nhỏ của gia đình, được nghe làn điệu ngọt ngào mà man mác buồn của các bài ca vọng cổ như đang len lỏi đi vào trong tận tâm can, đến nỗi dù đã hơn nửa thế kỷ trôi qua, nhưng tôi vẫn còn nhớ hoài cái cảm xúc ấy khi được nghe những nghệ sĩ “nghiệp dư” trong một xóm nhỏ đường phố trình diễn.

Ấn tượng ấy sâu đậm đến nỗi mỗi khi nghĩ về con đường THĐ của BH xưa, là tôi lại nhớ đến quán tạp hóa nhỏ của bác Bảy với nhóm đờn cả tài tử đặc sắc, nhớ  đôi tay người chủ quán say sưa lả lướt trên phím đàn, còn khách thì hào hứng cất lên lời ca tiếng hát như để xóa đi nỗi mệt nhọc sau một ngày mưu sinh vất vả. Cái tình chòm xóm mộc mạc, chơn chất, phóng khoáng ấy đã gắn kết nhiều người đến với quán nhỏ của bác Bảy, đã khiến cho những người tình cờ chợt nghe qua như tôi, đã có ấn tượng thú vị về một hình thức sinh hoạt văn hoá dân gian, tuy mang tính ngẫu hứng nhưng đong đầy tình làng nghĩa xóm tại một khu phố thương mại sầm uất nhất của trung tâm BH.

Tôi được biết sinh hoạt đờn ca tài tử như nhóm của quán bác Bảy năm xưa hiện nay rất phổ biến ở các tỉnh miền Tây, và rất quen thuộc với du khách trong các Tour du lịch sinh thái miệt vườn, xem như đó là một món đặc sản tinh thần không thể thiếu của miền sông nước trù phú.

Những cung điệu giàu chất trữ tình của đờn ca tài tử - vốn là một nét văn hóa dân gian rất đặc biệt của miền Nam VN- giờ đây đã trở nên vang danh khắp thế giới khi UNESCO đã chính thức công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, thể hiện sự trân trọng và ngưỡng mộ của cộng đồng quốc tế đối với loại hình nghệ thuật độc đáo này.

Thành tựu này có được, là do sự sáng tạo ngẫu hứng của tiền nhân miền Nam từ những ngày đầu gian khó đi tiên phong khẩn hoang lập ấp, sau đó được nâng tầm giá trị bởi những bậc tiền bối tài hoa, trong đó có sự góp công không nhỏ của bác Bảy và các ca sĩ đường phố từ các xóm nhỏ của đường THĐ  năm xưa.

Phải chăng tiếng đàn tranh du dương réo rắt của bác Bảy và tiếng hát ngọt ngào mùi mẫn của các ca sĩ đường phố, đã tạo nên cái hồn văn hóa của người dân phố thị, khiến cho những người tha hương, vốn từng là cư dân ở gần khu vực ấy, vẫn luôn vương vấn mỗi khi nhớ về con đường nhộn nhịp năm xưa của BH quê tôi?

 

(Ảnh từ Album gia đình)

 

Hiep Phan -3/2023

 

 

Saturday, February 24, 2024(View: 279)
Người già tức là người lớn tuổi, còn gọi là người nhiều tuổi hay người cao niên… Thế thì bao nhiêu tuổi mới được gọi là người già, người lớn tuổi hoặc người cao niên?
Friday, February 23, 2024(View: 391)
Tình yêu thật sự đã hiếm; tình bạn thật sự còn hiếm hơn”. Tình bạn giữa tôi và Cát Đằng quả là hiếm có. Cát Đằng, tên một loài hoa leo có màu xanh pha tím, mỏng mảnh. Bạn tôi cũng dịu dàng, mềm mại, quý phái như hoa.
Friday, February 16, 2024(View: 537)
Ý Như Vạn Sự là sự bùng vỡ của Trí Tuệ và Từ Bi cùng lúc. Trí Tuệ vì nhận chân bản tánh Như của vạn sự. Từ Bi vì sự bùng vỡ của tình thương yêu bình đẳng đối với vạn sự, cho phép vạn sự là chính nó, tự vận hành theo chu kỳ tuần hoàn sinh-trụ-hoại-diệt của chính nó.
Friday, February 16, 2024(View: 586)
Hà ô Lôi là ai nhỉ? Chỉ được biết Hà Ô Lôi là một tiếng hát tuyệt vời, ảo diệu có thể làm mê hoặc lòng người. Nhưng vì cách đây đã năm thế kỷ nên không có cách gì ghi lại được tiếng hát đó. Người đời sau muốn nghe lại được nó, chỉ còn mỗi một con đường : nghe câu truyện kể về Hà ô Lôi
Friday, February 16, 2024(View: 476)
Bởi vậy, nếu có chàng nào ngơ ngác lạc vào xóm tui, hỏi nhà cô Loan, thì phần nhiều sẽ nhận được câu trả lời rất... chảnh, rất lạnh lùng rằng: - Xóm này hổng có ai tên Loan hết á! Ủa, đang yên đang lành, Tết đến mần chi, để tôi bỗng nhớ da diết xóm cũ thương yêu của tôi thế này! Thôi, tui đi khóc đây.
Monday, January 29, 2024(View: 560)
Tết con rồng thứ ba của thế kỷ 21 sẽ bắt đầu từ ngày 10 tháng 2 – 2024. Mong rằng suốt năm con rồng đừng có thêm biến cố chết người để khỏi nghe các lời bàn của các nhà mê tiên tri
Sunday, January 28, 2024(View: 479)
Trong phạm vi bài này xin chỉ nhắc đến một số trường trung học tiêu biểu ở các đô thị lớn như Sài Gòn, Huế , Cần Thơ...
Saturday, January 27, 2024(View: 556)
Không biết mấy chục năm sau những lứa tuổi học trò ngày nay tại Việt Nam họ cũng sẽ họp mặt trường lớp cũ, họ cũng có những kỷ niệm đẹp dưới mái trường xưa với thày cô, bạn bè,
Saturday, January 27, 2024(View: 429)
Tôi chỉ kể chuyện cá nhân chứng kiến (bên đây), và xem video ( bún chửi Hà Nội), chớ không vơ đũa cả nắm cho bất cứ nơi chốn nào.
Friday, January 26, 2024(View: 749)
Thưa đó là những thành phần có ăn học, được các chính phủ thời Đệ Nhất và Đệ Nhị Cộng Hòa cho học bổng đi học tại Pháp, tại Mỹ,
Monday, January 15, 2024(View: 1788)
nhưng thành phố của tôi có những góc nhỏ duyên dáng và dễ thương khiến người dân bản địa sẽ nhớ hoài như: con đường đẹp dốc tòa, con đường Nguyễn văn Trị (NVT) dọc theo bờ sông
Thursday, January 11, 2024(View: 712)
Trong phạm vi bài này xin chỉ nhắc đến một số trường trung học tiêu biểu ở các đô thị lớn như Sài Gòn, Huế , Cần Thơ, Mỹ Tho.
Tuesday, January 2, 2024(View: 982)
Nhìn cái mỏ chu chu của thằng con đưa ra chực chờ hôn phá mẹ, hai tay nó đưa ra lo le thọc lét, tôi tuột vội xuống giường chạy ra khỏi phòng: - Thằng khỉ gió đừng thọc lét mẹ, mẹ đầu hàng.
Sunday, December 31, 2023(View: 872)
Đọc tới đây ông xã tôi bảo, Tiễn Vong là Vong cả thế giới năm qua, sao em tiễn vong Chiều Nay dài thế. Vậy đó, hễ nói tới xứ đó là em không kiềm được cảm xúc tuôn trào, huyết áp tăng cao
Monday, December 25, 2023(View: 1652)
Tôi hôm nay trong lòng rất vui Giáng Sinh đến rồi rộn rã nơi nơi Ngày mai con về gia đình sum họp Nâng ly chúc mừng hạnh phúc đầy vơi.
Sunday, December 24, 2023(View: 1430)
trong suốt 21 năm tồn tại của miền Nam còn rất nhiều phim hay khác của Âu, Mỹ, Hồng Kông, Ấn Độ và Việt Nam nữa mà chúng ta may mắn được sống ở vùng đất tự do nên có cơ hội thưởng thức
Saturday, December 23, 2023(View: 1135)
Theo người hướng dẫn, với cư dân khoảng 15 triệu (chiếm 190/0 dân số Thổ Nhỉ Kỳ), thành phố Istanbul có gần 4 ngàn thánh đường mà đẹp nhất là Đại Thánh Đường Xanh (Blue Mosque).
Saturday, December 16, 2023(View: 1244)
Sau nhiều năm đón Christmas lạnh giá ở xứ người, tôi mong có dịp trở lại BH vào dịp lễ Noel một lần, chỉ để :“Lang thang qua miền giáo đường dấu yêu”,
Saturday, December 16, 2023(View: 1197)
Vào tháng 9 vừa qua,vợ chồng Tôi du lịch Iceland bằng Cruiseship Hollandamerica Rotterdam Hai tuần liên tục thưởng thức Iceland Lamb-Rack tuyệt vời không đâu ngon bằng.
Tuesday, December 12, 2023(View: 1294)
Dù ngạn ngữ Việt Nam có câu ”nghĩa tử là nghĩa tận”, nhưng người dân miền Nam không quên mối hận: Henry Kissinger là người đã khai tử quốc gia Việt Nam Cộng Hoà.