Danh mục
Số lượt truy cập
6,061,386

H.V.H - XUÂN VỀ QUÊ CŨ

02 Tháng Giêng 201212:00 SA(Xem: 124464)
H.V.H - XUÂN VỀ QUÊ CŨ

 XUÂN VỀ QUÊ CŨ


caughenhnh-content 

  
 

Cái xóm nhỏ ngày xưa giờ cũng thay đổi khá nhiều. Nhà cửa được sửa sang xây dựng lại, lạ nhất là có hai cái quán ven sông được mở cạnh nhau, sau cùng có một quán không biết tại sao đã đóng cửa? Khách khứa tới lui quán còn lại càng đông vui hơn … .Cô chủ của một cái quán thành công nhất - cũng là một đứa bé trong xóm ngày xưa -, nay làm ăn được đã điều đình mua thêm mấy mét đất mặt tiền để mở rông đường cho xe hơi của khách và cũng của chính mình vào đến tận quán…. Cánh đồng ruông bỏ hoang ven xóm giờ được san lắp và xây dựng lên trên đó là trụ sở UBND xã khá bề thế, khang trang… .

 Quê hương qua bao nhiêu năm thay đổi chỉ được bấy nhiêu, trong khi bằng ngần ấy thời gian các nước chung quanh đã tiến được những bước thật dài từ lâu rồi…! Đã lâu lắm, mấy mươi năm rồi bà Ba mới trở về quê hương ăn Tết, một cái Tết Việt thật đúng nghĩa, cần phải nói như vậy vì bấy lâu nay bà chỉ ăn Tết… “Tây”, còn cái Tết thật sự của người Việt mình thì làm sao hoàn toàn đúng nghĩa cho được khi tổ chức ở nước ngoài!? Người mẹ và mấy anh chị em của bà đã được bảo lãnh đi hết, chỉ còn đứa em trai út cùng mẹ khác cha với bà tình nguyện ở lại, lập gia đình và giữ gìn ngôi nhà nhỏ gọi là kỷ niệm, ngoài ra cũng còn một lý do quan trọng là để chăm sóc mồ mả ông bà… Người lớn ở cái xóm này chỉ còn có… hai người, đã rất già rồi. Khi xưa còn ở đây, họ hãy còn trẻ hơn bà bây giờ, vậy mà… nay bà về quê, lúc gặp nhau chỉ thăm hỏi một cách bình thường, xã giao và đơn giản thôi, cứ như bà đi làm ăn ở một tỉnh xa mới về vậy. Chắc cũng không khó hiểu lắm, vì thời điểm này kiều bào ở nước ngoài về càng lúc càng nhiều hơn trước và lượng kiều hối gởi về công khai so với năm trước cũng tăng vọt mấy mươi phần trăm. Riêng mấy đứa nhỏ, lúc bà cho quà, sau khi lí nhí cám ơn xong, chúng lại đưa mắt nhìn bà “Việt kiều” đầy vẻ lạ lẫm và… “hiếu kỳ”(?!). Cũng đúng thôi, có thể lúc bà ra đi ba má bọn trẻ này cũng chưa đựơc… sinh ra. Bà giờ đẫy đà nếu không nói là… mập mạp, có điều bà trắng trẻo, trẻ hơn tuổi và đẹp lão nữa. Trước khi đi về quê, mấy đứa con nói bà nên nhuộm tóc, nhưng bà nghĩ, giờ mình có còn trẻ với ai nữa đâu!?

 Bà Ba lững thững bước lần ra bến sông trước nhà, cây cầu sắt già nua thời Pháp thuộc có ba nhịp hình cánh cung giống nhau, sau năm 75 được sửa lại nhịp giữa thành hình… thang, trông nó kỳ kỳ làm sao! Trời vào cuối năm, cái Tết cỗ truyền của người Việt cũng đã cận kề rồi và lúc này xem như đã dứt mưa từ lâu. Dòng sông đã có màu xanh ngọc bích, nhưng chiều hôm nay nước lớn, nhìn kỹ phía bờ đối diện lại thấy có màu khác, một nửa dòng sông có màu vàng pha nâu nhạt nhờ nhờ… . Dịp Tết này nghe đâu người dân làng nuôi cá bè thuộc bờ sông bên kia khiếu nại – và đã từng được… “hỗ trợ” – Họ khiếu nại cái nhà máy giấy bên đó xả nước thãi có hóa chất độc hại làm cá nuôi của họ chết đến cả trăm tấn ! Tuy bề ngoài mọi người trông có vẻ… “khá” hơn xưa, nhưng đổi lại môi trường sống ngày càng bị hủy hoại, tài nguyên đất nước ngày càng vơi đi, và càng vơi càng thiếu nhiều thứ khác nữa… . Thật ra, đâu có ai lạ gì, có lần buồn buồn bà lướt web, để tìm lại hình ảnh làng quê cũ trên bản đồ qua vệ tinh của google, - tuy bà đương nhiên không phải là các vị chuyên gia môi trường, người nào cũng có bằng… tiến sĩ - dù là người có trình độ bình thường, bà vẫn nhìn thấy ( khi con nước lớn, lúc thứ nước thãi làm giấy được “âm thầm” xả ra, ngẫu nhiên trùng hợp vào thời điểm Google cập nhật thông tin) dòng nước sông có hai màu rõ rệt !!... .

Ngày trước ở cái xóm nhỏ này, mẹ bà Ba là người Hoa lai Việt, từ nhỏ đến lớn bà chỉ biết có mỗi bà ngoại chung sống với mẹ, con bà. Riêng ông ngoại thì không bao giờ… biết mặt! Đến đời bà, khi đã trưởng thành, bà cũng chẳng thấy mặt ba mình(!), chỉ biết ông ấy là người… Ấn Độ, làm gác-dan (gardien – bảo vệ) ở đâu dưới Sài Gòn. Vậy là chị em bà, hai cô bé mang các dòng máu Việt-Hoa-Ấn từ nhỏ đã về đây sinh sống với ngoài hai cái tên Việt bình thường để đi học, còn có hai cái tên … ngoại quốc: chị là Kham Ly, em là Ma Ny. Cuộc đời của bà từ lúc nhỏ, trong ngôi nhà nhỏ, nơi xóm nhỏ này còn có những tình tiết buồn thương khác nữa, chỉ có người ấy – vốn là một người bạn trai thuở thiếu thời của bà – biết thôi ! Câu chuyện buồn từ khi trong nhà có thêm người cha dượng, đến nổi khiến bà chỉ có thể phải rời xa xóm nhỏ này… . Nếu có nhà văn nào biết được câu chuyện có thể viết thành một … quyển tiểu thuyết làm rơi nước mắt không ít người! Một cơn gió sông thoảng qua mát rười rượi, nhưng sao lại thoáng chút mùi hăng hăng, nồng nồng của… hóa chất?! Chán ngấy cái dòng nước hai màu kỳ lạ khác thường này, bà Ba – là cô bé Ma Ny lúc nhỏ - đi ngược trở lại, men theo con đường nhỏ song song và cách bờ sông độ mấy chục mét, con đường này thuở nhỏ bà đã qua lại, vui chơi và có rất nhiều kỷ niệm. Người bạn trai thời thơ ấu, lớn hơn bà một tuổi, giờ cũng như bà, đã con cháu đủ đầy rồi, nghe đâu “người ấy”không còn ở xóm này nữa, đã có nhà cửa bên kia sông, nếu tính theo đường… chim bay thì cách đây cũng không bao xa… .Chợt bà nhận ra có gì đó đã đổi thay, phải rồi, chiếc cầu nhỏ xíu bề ngang chỉ độ hai mét bắc qua con rạch cũng nhỏ xíu, xưa kia là ranh giới giữa hai xóm trên và xóm dưới. Chiếc cầu bằng loại cây gì không biết mà rất bền bỉ qua mưa, nắng… ,chiếc cầu có từ thuở ấu thơ cho đến lúc bà đi ra nước ngoài vẫn còn mà! Nhưng bây giờ có ai đã thay vào đó là chiếc cầu bê tông nhỏ, chắc chắc hơn nhưng nhìn có vẻ lạnh lùng, vô cảm. Chợt bà Ba bồi hồi đứng lại, rồi tần ngần ngồi xuống dưới một góc dừa có thân mọc nghiêng nghiêng, những hình ảnh xa xưa như hiển hiện ra trước mắt… .

 * * *

 Hôm nay ngày đầu tiên được nghỉ học nhân dịp… Tết, người lớn bận rộn gì thì bận, bọn trẻ trong xóm vẫn vô tư rủ nhau tổ chức trò chơi. Trò chơi “năm, mười” mãi cũng chán , rồi chuyển qua chơi nhảy “lò cò” chẳng được bao lâu thì cũng hết… vui! Thằng Đàm (Ngày đó mấy đứa nhỏ hay có cái tên tục thường là rất… xấu để gọi bình thường ở nhà, còn cái tên khác là tên khai sanh hay “tên ở trường” thì nghe được, hoặc… đẹp hơn! ) , cái thằng học giỏi nhất trong đám trẻ và cũngcó nhiều sáng kiến nhất bèn bày ra trò chơi… tuồng hát. Không biết nó đọc đâu trong sách Sử ký, rồi đem giai thoại Trần khắc Chung theo lệnh vua, cùng đoàn tùy tùng đưa người yêu (?) là… Huyền Trân công chúa sang gả cho vua Chiêm Thành là Chế Mân để đổi lấy châu Ô, châu Rí ! Chuyện lịch sử truyền lại còn chưa biết chính xác đến mức nào, huống hồ chi đây chỉ là trò chơi của đám trẻ con còn ở bậc… Tiểu học, chữ nghĩa và hiểu biết có là bao nhiêu !

 Thằng Lại được phân vai làm Chế Mân, con Ma Ny là đứa con gái duy nhất đương nhiên vào vai Huyền Trân. Riêng vào vai “kép chính” phải là thằng Đàm rồi, vì nó vừa “biên kịch” lại vừa là… “đạo diễn”. Cái thằng cao lêu khêu, ốm nhom, hết thấy đi câu cá ở bờ sông lại thấy leo lên cây ổi, rồi lại thấy nhảy xuống… tắm sông , lúc không đi học nó ra nắng suốt ngày nên… đen thui, xấu hoắc ! Vậy mà nó “sáng dạ” và học giỏi nhất trường, nhất lớp mới lạ!

 Sau khi phân vai và tập dợt sơ qua, ngoài dàn “diển viên” gồm có… ba người, còn có duy nhất thêm thằng Tửng em của Ma Ny làm… khán giả. Cả nhóm xúm lại làm chiếc kiệu hoa, từ những cây tre được cặp thêm tàu lá dừa chặt lá cho ngắn lại, quấn vào thêm mấy sợi dây dương xỉ dài, thứ này tìm được rất nhiều chung quanh đây .Sau cùng bọn trẻ chọn một khoảng đất trống từ một nền nhà cũ, rộng chừng bằng bốn chiếc chiếu nằm được dùng làm sân khấu. Chiếc kiệu hoa hoàn thành khi được cài thêm lên khá nhiều hoa dâm bụt đỏ, vàng… . Vở diễn được bắt đầu, các phân cảnh đầu đều suôn sẻ lại còn đầy… tiếng cười của diển viên lẫn khán giả. Tiếp theo là đến đoạn quan trọng, kịch tính và gay cấn nhất … .

 Thằng Lại ngồi sẵn trên chiếc kiệu hoa bên kia cầu chờ đón… công chúa. Ở đầu cầu bên này, Huyền Trân công chúa đang bịn rịn chia tay Trần khắc Chung… . Thằng Đàm sáng ý, đã dàn dựng bắt chước như cảnh trong mấy tuồng hát … cải lương, từ những gánh hát dạo, lâu lâu về hát ở chợ làng! Đến lúc công chúa bước qua chiếc cầu gỗ sang đất… Chiêm Thành, Trần khắc Chung sẽ thảnh thốt gọi tên người yêu. Thế là con Ma Ny bước qua chiếc cầu với gương mặt vô cùng buồn bã, đôi mắt dường như có ngấn lệ. ( Không lẽ con bé nhập vai quá… đạt vậy sao !?). Thằng Đàm cất tiếng gọi đầy cảm thương và không kém phần thống thiết (!) :

… M…a N…y !! – “Công chúa” chạy ngược trở lại bên này cầu, quay lưng về phía “Trần khắc Chung” và đứng… khóc ! Thế là vở diễn đã… thất bại!Theo lịch sử và theo kịch bản của thằng Đàm thì công chúa Huyền Trân phải về làm vợ vua Chiêm mà?!

Thời gian và không gian như dừng lại… .Người ta hình như có thể nghe rõ từ phía sông tiếng sóng vỗ vào mạn thuyền của chiếc thuyền câu nào đó đang rẽ nước… . Thằng Lại và thằng Tửng rút êm đi đâu đó từ lúc nào. Lát sau, còn có hai đứa ở lại, thằng Đàm bước lại gần con Ma Ny và ấp úng hỏi:

… Ma Ny, sao… khóc? – Không cần ngước nhìn, Ma Ny nói với giọng như hãy còn thổn thức (?) :

… Tại…, ai biểu kêu tên ... làm chi!?

 Thôi đúng rồi, thay gì phải gọi Huyền Trân, kép chính (kiêm biên kịch và đạo diễn) là thằng Đàm lại gọi... Ma Ny!

 Chuyện cũ qua lâu rồi, chuyện của thời thơ dại, rồi thời gian sẽ xóa mờ tất cả thôi... .

 * * *

 Bà Ba đứng dậy, mắt nhìn cây cầu bê tông nhưng dường như với bà nó lại là cây cầu gỗ thân thương, đầy ắp kỷ niệm ngày xưa... . Trời đã muốn sẩm tối từ lúc nào, quả thật tháng mười chưa cười đã tối, huống chi nay là tháng chạp rồi! Một con cò trắng cô đơn, lẻ loi, chao liệng một vòng rồi lặng lẻ đáp xuống rặng tre già bên kia sông. Con cò đơn độc đậu trên cành tre là đà, ngả nghiêng dao động nhè nhẹ, nó tư lự nhìn xuống dòng sông như là nhớ đến “ai” vậy!... Chợt bà thầm nghĩ, không lẽ nó cũng về thăm quê giống như ... mình? Còn... , còn người ta nghe đâu cũng lận đận chuyện duyên tình lắm, có người nói con cái của người ấy có đến hai ... bà mẹ! Rồi chợt bà tự cười thầm mình (không biết có phải để vơi bớt nỗi buồn vô cớ chiều nay không?), rằng không ngờ đã cách xa nửa vòng trái đất rồi mà bà còn biết và nghĩ tới chuyện “ai” đâu không !

 Trên đường trở về, gặp cô chủ quán đon đả mời bà nhớ ghé quán ủng hộ. Nhìn thoáng vào quán đang ì xèo khách khứa bà Ba trả lời:

Thế nào dì cũng ủng hộ quán của cháu chớ sao! Nhưng phải nhờ thằng em đến quán mua thức ăn đem về nhà... .

 Lúc bà Ba đi ngang qua quán trở về nhà, ánh sáng từ trong quán hắt ra, thấy hình như mắt bà ngân ngấn... ướt !... . Có lẽ bà nhớ... quê hương!... . Và có lẻ một phần cũng vì bà sắp trở ra nước ngoài rồi, cái tiếng quê hương thật thiết tha, bình dị, nhưng nghĩa... rộng lắm, và nơi góc riêng của tâm hồn mỗi người lại còn ẩn chứa biết bao nhiêu điều nữa !... .

 

  H.V.H - Tháng Giêng 2011

(Truyện được viết lại từ tình tiết chính của một truyện cùng tác giả, đã được đăng trên một đặc san của Học Viện Quốc Gia Nông Nghiệp Sài Gòn vào đầu những năm 70 )

 

 

 

 

28 Tháng Mười Một 2020(Xem: 73)
Xin cúi đầu tri ân Tiên Tổ Những Anh Hùng Liệt Nữ Việt Nam Mũi Cà Mau đến Ải Nam Quan Xương máu thành phù sa bồi đắp.
28 Tháng Mười Một 2020(Xem: 95)
Cám ơn với tất cả lòng trân trọng cuộc đời này, hạnh phúc này. Kính chúc những người tôi yêu thương thật nhiều sức khỏe, an lành và hạnh phúc.
27 Tháng Mười Một 2020(Xem: 263)
Mưa rơi trên lá vàng thu Tiếng mưa như tiếng mẹ ru thuở nào Giọt thánh thót, giọt nghẹn ngào Tràn dâng nỗi nhớ, lời ca dao buồn
21 Tháng Mười Một 2020(Xem: 215)
Mong rằng nhà giáo sẽ được tôn vinh thật sự, chứ không phải tạo ra để tặng hoa và liên hoan. Hãy tôn trọng những Thầy Cô đứng đắn đứng trên bục giảng và cũng nên thẳng thắn nhìn vào nền giáo dục để xây dựng, củng cố văn hóa Việt Nam..
21 Tháng Mười Một 2020(Xem: 216)
Nguyện cầu Trời, Phật, ơn trên...? Làm cho thế giới trở nên An Lành.. Cản ngăn kẻ ác tung hoành. Giúp người yêu nước hoàn thành ước mơ.
21 Tháng Mười Một 2020(Xem: 276)
Một nén hương lòng tiễn đưa nhau Tử sinh tái hợp có gì đâu Cánh hoa phiền muộn giờ khép lại Phiến lá sầu chìm giữa mưa ngâu.
15 Tháng Mười Một 2020(Xem: 663)
Vì đại dịch COVID-19, chừng như nhân loại đang phải có một thời gian ngủ đông như loài gấu trắng ở Bắc cực. Hy vọng đây là lần “ngủ đông” duy nhất của loài người trong thế kỷ 21.
15 Tháng Mười Một 2020(Xem: 359)
đêm tàn lạnh giấc mơ hoa tiếng mưa ngày cũ xót xa nỗi niềm hàng cây trút lá ưu phiền tiễn thu lặng lẽ, đầy thềm gió mưa....
14 Tháng Mười Một 2020(Xem: 357)
Lá bàng ở sân xoay vòng rồi rơi xuống. Đời mụ cũng như chiếc lá vàng còn nằm ở trên cây sẽ rụng bất cứ khi nào. Tại sao mụ phải sợ.
14 Tháng Mười Một 2020(Xem: 363)
Từ ấy đông Biên Hòa trở lạnh Trăm năm sông vẫn mịt mờ sương Lối quen sao đường về lạc hướng Người ơi người quanh quất buồn tênh.
14 Tháng Mười Một 2020(Xem: 325)
Năm nay bầu bán thật là buồn Virus giờ này chẳng chịu buông Xã hội hô hào binh với chống Gia đình tranh chấp ghét và thương
08 Tháng Mười Một 2020(Xem: 647)
Anthony và chủ các nhà hàng khác vẫn cầu nguyện và hy vọng ở một mùa xuân năm tới khí hậu ấm lên, và sẽ có thuốc ngừa đại dịch. Người ta có nghị lực tranh đấu để tồn tại nhờ hy vọng ở một ngày mai tươi sáng hơn. Sau cơn mưa trời lại sáng...
07 Tháng Mười Một 2020(Xem: 412)
Những thứ này xa lắc rồi. Mấy ai còn nhớ đâu, nhưng có khi lại thấy chúng gần, thật gần… tưởng chừng như mới đâu đây thôi, như hôm nay tôi ngồi viết bài này. Chạm tay vào dĩ vãng, sao thấy ngậm ngùi quá!
01 Tháng Mười Một 2020(Xem: 361)
Tin hay không tin có ma tùy bạn. Nhưng xin các bạn đừng ghét ma vì họ rất tội nghiệp. Các bạn đừng chọc phá hay làm bạn với ma quỷ. Hãy để ma sống yên bình với thế giới của riêng họ.
01 Tháng Mười Một 2020(Xem: 338)
Hóa mã... cô cười vui tợn nhỉ? Thành ngưu... cậu nhảy thích ghê mà! Bù cho thuở nọ... ta còn bé Chỉ chộ hình ma đã khóc òa!
01 Tháng Mười Một 2020(Xem: 352)
Đêm Halloween đốt hương em thủ thỉ Ma năm nay không xin kẹo "Trick or Treat Ba ngày tới bầu Tổng Thống định kỳ Mà kết quả sao lần này đáng sợ.
24 Tháng Mười 2020(Xem: 462)
Tên thanh niên không thèm ngoái đầu nhìn lại, nó ôm con gà ngồi ở yên sau. Chiếc xe rồ máy lao ra khỏi cổng. Chị Mận đứng yên như trời trồng miệng lẩm bẩm: - Không biết sáng giờ nó ăn uống gì chưa?
24 Tháng Mười 2020(Xem: 382)
Căn nhà như chiếc áo rách toang Mưa tuôn, gió thổi sẽ tan hoang Tôi thân các cháu chờ người cứu Xin trời thương xót kiếp cơ hàn.
18 Tháng Mười 2020(Xem: 620)
Khi xe lửa rời bến, tôi đứng ở cửa sổ để nhìn lại Huế một lần cuối thì khói xe lửa tạt vào mặt tôi và từ đó bụi khói vào mắt tôi làm tôi chảy nước mắt suốt một đoạn đường dài.
18 Tháng Mười 2020(Xem: 557)
vẫn cằm vuông. vẻ cương nghị nét phong trần, theo thời gian, phủ dầy vai áo chiếc chemise carreaux thầy thường mặc như một chọn lựa dấn thân ngày tuổi trẻ cho tuổi trẻ lần cuối cùng tôi gặp lại thầy, đã quá tám năm...
18 Tháng Mười 2020(Xem: 476)
Thế đành... dang dở... âu đành thế Thôi vậy... ngậm ngùi... cũng vậy thôi Bạn hỡi! Hãy quên đi bạn hỡi Đời vui như thuở mới vui đời!
10 Tháng Mười 2020(Xem: 667)
Màu da ngâm ngâm hơi rám nắng, mũi không cao, mắt mí lót, mặt có những nốt tàn nhang li ti. Nụ cười cũng chẳng làm nghiêng nước nghiêng thành nhưng biểu cảm sự thành thực và thân thiện.
10 Tháng Mười 2020(Xem: 642)
Thôi nhé! Nghìn thu em ngủ yên Nỗi đau chị không muốn khêu thêm Tiễn em bàn phiếm buồn rưng rức Những dòng chữ viết cũng ưu phiền.
09 Tháng Mười 2020(Xem: 639)
Thôi thì trước mặt sông sâu Lá xuôi dòng nước biệt sầu thế gian Đẹp thay chiếc lá thu vàng Bềnh bồng trên nước thênh thang giữa trời...
04 Tháng Mười 2020(Xem: 776)
Những giọt nước mắt của mùa thu yêu thương và hoài niệm. Rồi mọi thứ sẽ qua, rồi tôi cũng sẽ đi vào hư vô. Mọi vật đều vô thường. Hãy nghĩ như vậy để yên vui.
30 Tháng Chín 2020(Xem: 790)
Dĩ vãng chợt về ta đứng lặng. Chuyện của ngày xưa, thu của Thu. Ta đến giữa mùa thu lá vàng. Ta đi màu sắc vẫn ngập tràn. Giữ mãi trong tim vàng, tím, đỏ Như giữ một thời đã sang trang.
30 Tháng Chín 2020(Xem: 743)
Người đi vượt chốn ba đào Mùa thu ở lại ngắm sao nguyên cầu Thời gian cõi tạm bao lâu? Mùa thu ở lại ngậm sầu lá rơi! Mong người đến chốn đúng nơi Thành tâm chung sức giúp đời an yên
24 Tháng Chín 2020(Xem: 843)
Trăng viễn xứ trở về trên bến đợi Lòng thuyền xưa rời bến đã lâu rồi Trăng viễn xứ mờ mờ trên bến cũ Lòng thuyền nào đã chứa nửa vầng trăng?!