Danh mục
Số lượt truy cập
1,164,519

GS. Huỳnh Công Ân - NHẠC “SẾN” BẤT TỬ

Sunday, October 16, 202211:24 PM(View: 977)
GS. Huỳnh Công Ân - NHẠC “SẾN” BẤT TỬ




NHẠC “SẾN” BẤT TỬ


Trong 21 năm tồn tại, miền Nam tự do đã để lại cho nền âm nhạc nước ta một gia tài đồ sộ gồm hàng ngàn tác phẩm của nhiều nhạc sĩ mà tên tuổi của họ không bao giờ quên trong ký ức của chúng ta.

 

Các nhạc phẩm đó đã được viết trong những thể điệu khác nhau: slow, boléro, rumba, tango, valse, twist…Những tác giả nổi tiếng của các nhạc phẩm đó là Lam Phương, Trần Thiện Thanh, Trúc Phương, Thanh Sơn, Anh Bằng, Minh Kỳ , Lê Dinh, Phạm Duy, Anh Việt Thu, Vinh Sử, Hoàng Thi Thơ….và còn nhiều người nữa.

 

Nội dung các nhạc phẩm trước 1975 rất phong phú: tình yêu quê hương, tình bạn, tình yêu nam nữ, tình đời…

 

image001

Nghệ sĩ Lộc Vàng

 

Sau ngày 30/4/1975, miền Nam thất thủ “bên thắng cuộc” quyết huỷ diệt nền văn hoá của bên “thua cuộc” trong đó có âm nhạc. Họ gọi nhạc của miền Nam là “nhạc vàng” phản động, uỷ mị, yếu đuối, đồi truỵ nên cấm phổ biến. Hai nạn nhân nổi tiếng của chính sách cấm “nhạc vàng”: nghệ sĩ Lộc Vàng thập niên 60 ngoài miền Bắc và ca sĩ Chế Linh sau năm 1975 trong miền Nam.

image004

Ca sĩ Chế Linh

 

Lộc Vàng tên thật là Nguyễn Văn Lộc, người Hà Nội bị bắt ngày 27/3/1968 về tội cùng một số bạn bè tụ tập hát “nhạc vàng”. Ông bị xử tù 10 năm nhưng được trả tự do trước 2 năm sau khi cộng sản chiếm được miền Nam. Còn Chế Linh năm 1978, khi đi hát chui được khán giả yêu cầu hát bản Thành phố buồn thì bị bắt đi cải tạo mất 18 tháng.

 

Mỉa mai thay, cũng những bản “nhạc vàng” mà Lộc Vàng và Chế Linh hát ngày trước để phải đi tù, ngày nay được trình diễn tự do khắp nơi ngay cả trên đài truyền hình của nhà nước .

 

Lời ca trong “nhạc vàng” đa dạng: có những bài hát đầy những từ ngữ trau chuốt hay có khi trừu tượng, triết lý (như nhạc của Trịnh Công Sơn) nhưng phần lớn các bài hát khác được diễn tả thật chân phương, mộc mạc và dễ đi vào lòng người.

 

Những nhạc phẩm dạng đề cập sau cùng đó ngày nay ở Việt Nam được  gọi là “nhạc bolero” (dù không nhứt thiết viết theo điệu boléro) hay miệt thị hơn còn bị gọi là “nhạc sến”. Nhạc sĩ Vinh Sử, vừa mới qua đời cách nay không lâu, được mệnh danh là “ông vua nhạc sến”.

 

Tỉnh từ “sến” nằm trong danh xưng “Marie Sến” dùng để chỉ các cô gái ở mướn cho các gia đình giàu có. Người ta còn gọi họ là “ Marie Fontaine” vì các cô ở mướn đó phải gánh nước lấy từ các vòi nước công cộng về nhà chủ (thời xưa ít nhà có nước máy).

 

Nhiều người đánh giá dòng nhạc nói trên là tầm thường không có giá tri nghệ thuật nên ví von là chỉ dành cho các cô Marie Sền nghe. Họ cho rằng dòng nhạc của nhạc sĩ này, nhạc sĩ kia là sang, là trí thức…

 

Tôi không phải là người sành âm nhạc nhưng là người thích âm nhạc, mà ai lại không thích âm nhạc vì nó đem lại cho chúng ta những giây phút “relax” thoải mái xoá đi những phiền muộn trong cuộc sống. Thời mới lớn, tôi cũng tập tành chơi nhạc, mua một cây đàn guitar và những sách dạy đàn nhưng khi học đến cách đánh các hợp âm thấy quá phức tạp thì nản chí. Tôi cũng tập hát nhưng giọng “ngỗng đực” của tôi cất lên nghe “ không giống ai” lại không đúng nhịp nên bỏ mộng làm ca sĩ dù là ca sĩ “nghiệp dư” (amateur). May thay, ngày nay nhờ người Nhật sáng chế ra Karaoke nên những người dốt âm nhạc như tôi cũng dám liều lĩnh hát theo dòng chữ bên dưới màn hình.

 

Tuy vậy, là người miền Nam, ở trong cái nôi của,dạ cỗ hoài lang và với tiếng ru con của mẹ nên những âm điệu du dương, tha thiết đượm nét u buồn của dòng “nhạc sến” đã thấm vào từng sớ thịt nên tôi vẫn thích loại nhạc bị người ta chê là “sến” đó.

 

Theo tôi, mỗi dòng nhạc đều có số lượng “fan” của nó và nếu những người có trình độ thưởng thức âm nhạc cao họ có dòng nhạc “thính phòng” thì những người bình dân (chiếm số đông) cũng phải có dòng nhạc đáp ứng nhu cầu nghe nhạc của họ. “Nhạc sến” với những thể điệu đơn giản, êm dịu, dễ đàn, dễ hát, lời lẽ mộc mạc, chân tình như bản chất của người miền Nam nên dễ đi vào lòng người. Vì thế trước 1975, các ca sĩ Nhật Trường, Duy Khánh, Chế Linh, Hoàng Oanh, Phương Dung, Giao Linh…đã thành danh ca khi thể hiện dòng nhạc này.


image006

 

Khi phân vân không biết tương lai cuộc tình hai đứa ra sao thì người con trai đặt câu hỏi:

“Em ơi nếu mộng không thành thì sao?”

(Duyên Kiếp-Lam Phương)

 image007



Tâm tình người học sinh khi mùa hè lại đến:

“Mỗi năm đến hè, lòng man mác buồn”

(Nỗi buồn hoa phượng-Thanh Sơn)

 image010



Mối tình nghèo:

“Tôi vốn nghèo, em cũng chẳng cao sang”

(Áo em chưa mặc một lần-Hoài Linh)

 image012



Xa nhau rồi lại tái hợp:

“Về đây bên nhau ta nối lại tình xưa.

Chuyện tình mà bao năm qua em gói ghém từng kỷ niệm”

(Nối lại tình xưa- Vinh Sử và Ngân Giang)

 

Và còn nhiều nữa những bản”nhạc sến” diễn tả nỗi lòng của những con người trong mọi tình huống của cuộc đời. Như vậy không lạ gì chuyện sau một thời gian dài bị cấm đoán dòng “nhạc sến” hay “nhạc boléro” lại trỗi dậy như bão táp ở Việt Nam với những chương trình truyền hình liên tiếp nhiều năm có số khán giả kỷ lục như “Solo cùng Boléro”, “Tuyệt đỉnh Boléro” của đài Vĩnh Long. Chính dòng “nhạc Boléro” này đã đưa nữ ca sĩ Lệ Quyên của miền Bắc lên hàng “siêu sao” ở Việt Nam. Những buổi trình diễn “nhạc sến” của Chế Linh, Tuấn Vũ, Như Quỳnh… ở nhà hát lớn Hà Nội chật ních người xem dù giá vé lên đến hàng triệu đồng.

 

Có thể nói dòng “nhạc sến” đã trở thành bất tử ở Việt Nam dù cho vật đổi, sao dời.

 
Huỳnh Công Ân

Montreal

12-10-2021

 

Sunday, November 13, 2022(View: 459)
Nhớ lại "Hồi Đó" nhiều khi muốn khóc Mới hồi nào... giờ già chát nhăn nheo Cha mẹ mất các anh cũng đi theo Trai cũng chết viết thư tình ai đọc.
Sunday, November 13, 2022(View: 462)
Trong chuyến đi vòng quanh trái đất lần nầy tôi đã ghé qua hai quốc gia cũng “xưa” như trái đất, đó là Ai Cập ở phía bắc của Phi Châu và Ấn Độ ở phía nam của Á Châu.
Friday, November 11, 2022(View: 447)
Phần công trình biên khảo của ông Nguyễn Văn Trung, tôi nghĩ, ông đã làm trọn vẹn công việc của một nhà biên khảo đã dành lại một địa vị xứng đáng cho miền Nam trong văn học.
Thursday, November 10, 2022(View: 409)
Trong bài này tôi chỉ xin giới thiệu điểm dừng đầu tiên của tour du lịch qua Vân Nam: Thăm khu rừng đá Thạch Lâm , một nơi đặc biệt có một không hai của Vân Nam
Wednesday, November 9, 2022(View: 417)
Người ta nói: làm thầy thuốc sai lầm thì giết chết một người, làm chính trị sai lầm thì giết một thế hệ nhưng làm văn hoá sai lầm thì giết cả muôn đời.
Saturday, November 5, 2022(View: 708)
Ta cầu nguyện cho em Hồn thiêng được giải thoát Được sống đời an lạc. Không vướng khổ ưu phiền Không uất hận triền miên. Tái sinh nhiều phước báo.
Sunday, October 30, 2022(View: 868)
Bạn bè nửa thế kỷ gặp mặt. Cô đọng trong những lần gặp gỡ. Rồi lại chia tay phương trời. Kỹ niệm theo nhau suốt cuộc đời. Hy vọng sẽ có lần gặp gỡ nữa.
Saturday, October 29, 2022(View: 974)
Thầy chính là người truyền lửa ham học cho học trò, và luôn khơi gợi lên trong họ những hoài bão, những ước mơ để vươn tới những khát vọng cao đẹp trong tương lai
Saturday, October 29, 2022(View: 797)
Sau này khi nhắc tới giai đoạn này, Nguyễn Văn Trung vẫn cho là những năm tháng tốt đẹp nhất trong cuộc đời cầm bút của ông.
Friday, October 28, 2022(View: 712)
Chịu khó đọc giáo sư Nguyễn Văn Trung, ta sẽ gặp một nhà trí thức dấn thân với các giá trị cốt lõi rõ rệt: khoa học, khai phóng
Saturday, October 22, 2022(View: 670)
Cứ để Hải lãng mạn nuối tiếc tiếp tục đi tìm cố nhân, cứ để anh suốt đời còn nợ tôi một đóa hoa Phù Dung và giữ mãi hình ảnh tình cảm thuở ban đầu.
Sunday, October 16, 2022(View: 1063)
Trong quang cảnh rộng rãi khoáng đạt nơi miền quê, có một chút nắng nhàn nhạt và gió hiu hiu mát rượi của buổi chiều cận Tết, cánh diều tuổi thơ của tôi no gió vi vu bay cao vút trên bầu trời.
Sunday, October 16, 2022(View: 787)
Chiều chủ nhật 9 tháng 10 năm 2022, tại tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ, thi sĩ Cung Trầm Tưởng vẫy tay giã từ giới yêu thơ ông sau 90 năm rong chơi cõi đời
Saturday, October 15, 2022(View: 765)
Nó đâu phải là con cọp... thật. Trên đầu nó vẫn còn mang cặp sừng của giống loài nó mà ?! Đồng loại của nó phần đông thì oán ghét và khinh miệt,
Saturday, October 15, 2022(View: 847)
Hai người là hai sự khác biệt, chị lãng mạn, mộng mơ bao nhiêu thì anh thực tế đời thường bấy nhiêu, nên hai vợ chồng đã nhiều phen bất đồng ý kiến, cãi nhau như ngày hôm nay.
Thursday, October 13, 2022(View: 791)
Rồi thì lá sẽ vàng, sẽ khô và sẽ rụng. Đó là sự tuần hoàn của sự sống, là vô thường. Chấp nhận vô thường, chấp nhận cái chết sẽ đến với tất cả mọi người mọi vật thì ta sẽ bớt phiền muộn...
Monday, October 10, 2022(View: 1040)
Tôi và ông Sung bỗng trở thành hai bạn già tâm sự kể lể chuyện thời tiết trở trời, chuyện ốm đau và dặn dò nhau kinh nghiệm thuốc men cho đến khi không còn gì để than thở thêm
Monday, October 10, 2022(View: 955)
Có lẽ Canada (và các nước Mỹ, Úc, Châu Âu) mắc nợ người Việt tỵ nạn từ… kiếp trước, nên kiếp này họ phải rước chúng ta qua, đón tiếp nồng hậu đám người chân ướt chân ráo mới đến
Monday, October 3, 2022(View: 892)
Khuê ơi, cho dù bây giờ tóc đã thôi bay như trong những ngày đứng gió, nhưng chẳng bao giờ tôi quên được cảm giác những sợi tóc dài của Khuê nương theo gió, đùa giỡn mơn man trên mặt tôi.
Sunday, October 2, 2022(View: 912)
Lịch sử nhân loại đã ghi lại những cuộc vượt thoát bi hùng của những dân tộc để trốn bỏ sự cai trị tàn bạo của một chế độ.