Danh mục
Số lượt truy cập
5,239,169

GS. Nguyễn Văn Lục - Giải mã cái chết non yểu của nền Đệ nhất Cộng hòa miền Nam (II)

20 Tháng Mười 20185:10 CH(Xem: 463)
GS. Nguyễn Văn Lục - Giải mã cái chết non yểu của nền Đệ nhất Cộng hòa miền Nam (II)

Giải mã cái chết non yểu của nền Đệ nhất Cộng hòa miền Nam (II)



Giải mã vấn đề kỳ thị tôn giáo ở miền Nam

Vấn đề tôn giáo và kỳ thị chủng tộc là những đề tài nóng hiện nay. Nó đã gây ra biết bao cuộc chém giết đẫm máu những người vô tội hầu như vô phương giải quyết. Các nước thuộc khối Ả Rập và Phi Châu là nơi đang diễn ra những thảm kịch nhân loại.

Nhìn về Việt Nam thì quả thực thảm kịch ấy chưa hề có bao giờ xảy ra.

Dưới thời Pháp họ đã hầu như thất bại trong âm mưu chia rẽ Nam Kỳ, Bắc Kỳ và Trung Kỳ.

Ở Mỹ đã xảy ra biết bao nhiêu cuộc chém giết đẫm máu mà đã có lần nào cần đến sự can thiệp của phái đoàn điều tra Liên Hiệp Quốc? Dọc dòng sông Mississippi chảy qua xuyên bang nước Mỹ nay có vùng như Cairo nay trở thành một thành phố chết vì nạn kỳ thị đến nỗi cả hai phía đều rời bỏ để đến thành phố khác làm ăn. Bệnh viện, truờng học, tiệm buôn đều đóng cửa.

Nước Mỹ như thế thì tư cách gì dạy ai dân chủ, nhân quyền, tự do tôn giáo? Mục sư Martin Luther King chết vì lý do gì?

Việc kỳ thị tôn giáo ở Việt Nam dưới thời Minh Mạng là có thật. Và đã đước quy định bằng văn bản pháp luật. Và cũng chưa bao giờ được khảo sát đúng mức.

Một tỉ dụ cho thấy có hai loại công dân trên cùng một vùng địa lý. Tại làng Đông Ngạc, đã có 63 người trong làng thi đỗ tiến sĩ, cử nhân. Nhiều gia đình cha con cùng thi đậu, thậm chí cả ba thế hệ đều có tên trong danh sách thi đậu. Nhưng chỉ cách một con sông ngay sát lang Đông Ngạc, có một làng công giáo là làng Ngọc Cục. Chưa hề có một người nào của làng này được ứng thi nói chi đến thi đậu.

Vậy mà chuyện đó được coi là bình thường. Và mặc dầu người Pháp là chỗ tựa cho người công giáo.

Nhưng trong khoảng 250 cuộc khởi loạn dưới triều Minh Mạng, người ta cũng không có một bằng cớ pháp lý nào cho phép đi đến kết luận là một trong các cuộc nổi loạn ấy do người Thiên Chúa giáo cầm đầu.


Vậy mà vào năm 1963 làm sao đã có thể nổ ra một cuộc biến động chính trị mà yếu tố then chốt là môt cuộc đàn áp tôn giáo đi đến kết thúc là sự sụp đổ một chế độ mà nguyên do chi là một chỉ thị về vấn đề treo cờ.


Ai đã có thể làm được một điều đến kỳ diệu như thế ?


Chúng ta trước hết thử nêu ra một trường hợp tiêu biểu về mối tương quan tôn giáo và chính trị tại nước Mỹ.

Kennedy là một người thứ hai theo đạo công giáo ra tranh cử tổng thống tại Hoa Kỳ. Mặc dầu sống trong một đất nước có truyền thống dân chủ hơn 300 năm, nhưng ông là một ứng cử viên Thiên Chúa giáo, tự nhiên vì là thiểu số nên ông có tâm trạng ngại ngùng, né tránh không muốn bày tỏ công khai việc này.

Patrick J. Slovan lúc đó còn là một sinh viên đã đặt câu hỏi sau đây cho Kennedy:

“Tôi còn nhớ cuộc tranh cử tổng thống năm 1928, ứng cử viên dân chủ Al. Smith vốn là một người công giáo đã bị ông ứng cử viên cộng hòa là Herbert Hoover đánh bại. Nhiều người thời đó cho rằng yếu tố tôn giáo là nguyên nhân thất bại của Al. Smith. Vậy thì nay ông có nghĩ rằng yếu tố tôn giáo sẽ có có ảnh hưởng trên việc thắng cử của ông không?”(2)


Đám đông đang reo hò cổ võ ứng cử viên Kennedy bỗng chốc im bặt. Câu hỏi đặt ra, đặt mọi người vào một hoàn cảnh khó xử, không tiện nói ra công khai.

Mặt Kennedy đang tươi cười rạng rỡ bỗng đanh lại, mắt sắc lạnh nhìn người đã đặt ra câu hỏi ấy.

Vì thế, thượng nghị sĩ Albert Gore, dân chủ, nhận xét vấn đề ‘công giáo’ là vấn đề không thể gánh nổi (Insurmontable problem) cho đảng Dân Chủ.


Tổng thống Ngô Đình Diệm, người được trao thiên mệnh (Geofrey Shaw). Nguồn: OntheNet.

Tổng thống Ngô Đình Diệm, người được trao thiên mệnh (Geoffrey Shaw). Nguồn: OntheNet.


Nước Mỹ vào năm 1960 mà còn bảo thủ và cố chấp như thế thì Việt Nam là một nước còn chậm tiến trên nhiều phương diện thì làm thế nào để có thể chấp nhận một tổng thống công giáo?

Trên cái lý khách quan, ông Diệm có thể không gánh nổi trách nhiệm vai trò một tổng thống công giáo trong một đất nước có rất nhiều người Phật giáo.

Đây là điều mà nhiều người không chịu nhìn thẳng vào sự kiện.

Người dân chưa có đủ điều kiện chín mùi để có thể chấp nhận một người công giáo đứng đầu nước một cách dễ dàng. Những khó chịu, những bực bội, những hiểu lầm đôi bên cứ thế mà lớn dần.

Người ta còn nhớ trước đây trong đám cưới của ông Ngô Đình Nhu lúc đó 34 tuổi, bà Nhu mới 18 tuổi. Sự khác đạo đã là lý do chính khiến cuộc hôn nhân suýt không thành. Đã có một buổi họp đại gia đình để quyết định về việc này. Bà cụ Ngô Đình Khả phản đối quyết liệt cuộc hôn nhân vì lý do tôn giáo, vì một bên là một gia đình đạo gốc từ lâu đời và bên kia, gia đình Trần Văn Chương thì không.

Sau này cho dù bà Nhu có đồng ý theo đạo thì việc theo đạo đó không có căn bản niềm tin. Ông Ngô Đình Khôi, người anh cả trong gia đình cũng không đồng ý. Ngô Đình Cẩn còn đặt thẳng thừng vấn đề bà vợ ông Trần Văn Chương là một người đàn bà có nhiều tai tiếng.

Ông Ngô Đình Nhu tuyệt vọng đòi tự tử nếu không lấy được bà Nhu. Ông cũng cương quyết xin từ bỏ không dính dáng vào những hoạt động chính trị của đại gia đình này vốn theo gương thân phụ của họ muốn con cái sau này tiếp tục tranh đấu dành được độc lập cho đất nước.

Đám cưới của ông Ngô Đình Nhu sau cùng chỉ được mọi người thỏa thuận với sự đồng ý của ông Ngô Dình Diệm, Ngô Đình Luyện và bà Ngô Đình Hiệp.

Phần ông Diệm, đã nhiều năm làm việc trong triều đình, ông hiểu rõ hơn ai hết cái hố sâu ngăn cách người của hai đạo giáo
.

  • Việc thứ nhất, cụ Ngô Đình Khả thường không tham dự vào ngày lễ tế Nam Giao của triều đình và thường ở nhà. Bà Ngô Đình Hiệp dù còn nhỏ đã đem cái thắc mắc ấy hỏi cha. Cụ Ngô Đình Khả từ tốn phân giải vì theo đạo công giáo chỉ thờ một Chúa nên không được phép cúng lậy ai khác. Vì lý do đó chắc cụ đã phải xin phép triều đình Huế đặc cách cho được miễn cho được ở nhà trong ngày đó. Nhưng điều đó chứng tỏ có những trở ngại không phải là lúc nào cũng dễ dàng vượt qua.
  • Cụ Ngô Đình Khả lại được vị vua trẻ là Thành Thái tin dùng, có một ảnh hưởng nhất định trên một số quyết định của triều đình. Những vị quan lại khác không khỏi xầm xì, bàn tán và nghĩ đến ảnh hưởng tiêu cực của công giáo trên vị vua này.
  • Cụ Nguyễn Hữu Bài được phong thượng thư vào năm 1908. Ông còn có chân trong Viện Cơ Mật.. Ảnh hưởng của cụ đối với triều đình Huế cũng như người Pháp là hiển nhiên. Cụ được tháp tùng phái đoàn vua Khải Định vào năm 1922 sang Pháp, rồi nhân đó có ghé Rome. Tại đây ông được yết kiến Giáo Hoàng và ông đã thỉnh cầu Giáo Hoàng cho thiết lập một tòa Khâm sứ ở Đông Dương. Chính quyền Pháp nghi ngại vì lời thỉnh cầu này có thể đưa đến chính sách bản địa hóa hàng giáo phẩm bản xứ thay cho hàng giáo sĩ ngoại quốc. Sự e ngại ấy chẳng những đến từ phía người Pháp mà còn từ phía quan lại Việt Nam nữa, phần đông e ngại hoặc chống lại những người công giáo.(3)
  • Việc vua Bảo Đại quyết định chọn bà Nam Phương làm Hoàng hậu cũng tạo ra biết bao nhiêu điều dị nghị trong triều đỉnh. Bà mẹ vua Bảo Đại là người đầu tiên mà cũng không phải người cuối cùng phản đối cuộc hôn nhân này. Bà cho rằng, bà Nam Phương chẳng những là người công giáo mà rồi việc giáo dục con cái sau này sẽ ra sao? Lại còn việc thờ cúng tổ tiên, vấn đề giữa Đông và Tây, vấn đề đạo nho. Vua Khải Định theo đạo Phật, nhưng chùa chỉ được xây dựng ngoài cung điện nhà vua? Chẳng những thế, bà Nam Phương còn được đào luyện ở Tây Phương. Và bà Từ Cung mong muốn có một cuộc hôn nhân dựa theo truyền thống cổ truyền. Mặc dầu có rất nhiều sự chống đối, nhưng Bảo Đại cương quyết tiến hành và vì thế, đám cưới đã được cử hành vào ngày 20 tháng 3- 1934. Và trong dịp này, Bảo Đại đã phong cho bà Nam Phương tước hiệu là Hoàng Hậu. Tuy nhiên, ông cũng phải nhìn nhận, đây không còn phải là một vấn đề liên quan đến tôn giáo mà thôi, mà còn là vấn đề liên quan đến chính trị quốc gia.(4) (En réalite, il ne s’agit pas d’une affaire religieuse, mais d’une affaire d’Etat). Chẳng những thế, Bảo Đại còn viết thư cho giáo hoàng Pie XI lúc bấy giờ xin một số phép chuẩn, nhờ đó có sự xích lại gần giữa Đông và Tây giúp cho mối liên hệ bớt căng thẳng và hiểu nhau hơn.

Một người như ông Diệm với nhiều kinh nghiệm trong giao tiếp với phía Phật giáo đã hiểu một cách sâu xa những suy nghĩ của ông với người Phật giáo như lời ghi lại của bà Ngô Đình Hiệp như sau:

‘We should always remember that we are a minority.’(5)


Sự cẩn trọng của ông Diệm trong sự phân biệt lãnh vực tôn giáo và chính trị đã được ông lưu tâm ngay từ khi chưa nắm chính quyền. Ở trong Nam thuộc khu vực Vĩnh Long, giám mục Ngô Đình Thục muốn yểm trợ cho ông Diệm nên đã lập ra những đoàn thể tôn giáo kiểu các tổ chức nhân dân tự vệ như ở Phát Diệm. Những tổ chức này chẳng những bị người Pháp nghi kỵ mà chính bản thân ông Diệm cũng cực lực phản đối. Việt Minh cũng không tha, tìm cách ám toán. Bà Trần Thị Liên trong tập sách của bà nhận định như sau:

‘La position de Mgr Thuc était donc très nettement critiqé vis-à-vis du gouvernement Bao Đại, tout comme celle de son frère Ngo Dinh Diem.’(6)
(Lập trường của giám mục Thục đã bị Bảo Đại phê phá một cách minh bạch và cũng bị chính người em của ông là Ngô Đình Diệm chỉ trích).


Do muốn yểm trợ cho người em là Ngô Đình Diệm theo lời trăn trối của người cha trước khi qua đời mà giám mục Ngô Đình Thục đã vấp phải sai lầm trầm trọng vì không hiểu được mối tương quan tôn giáo chính trị. Vì thế, trong những buổi họp của đại gia đình ông Ngô Đình Diệm đã không ngần ngại chỉ trích sai lầm của anh mình. Đối với ông Diệm, dùng thế lực tôn giáo hay một đảng công giáo như đảng Xã hội công giáo cho một mưu cầu chính trị lâu dài chỉ có hại mà không có lợi. Ông nói: “I can talk about the disavantages of Catholic parties myself.”(7)

Giám Mục Thục do thiếu kinh nghiệm đời, thiếu kinh nhiệm chính trị, lo sợ ông Diệm sẽ bị người Pháp ám toán nên giám mục Thục đã có lần dại dột gửi một thư cho toàn quyền Decoux ngày21-8-1944 mà nội dung có đoạn:

“Các em của tôi đã liên tục dâng hiến mạng sống họ cho nước Pháp trong dịp cộng sản nổi loạn. Diệm, em tôi đã ngã may mắn thoát chết do những viên đạn súng lục của người Tàu Chợ Lớn, người này được gởi tới Phan Rang, nơi Diệm hăng say ngăn chặn sự xâm nhập của các cán bộ cộng sản từ Nam Kỳ.”(8)


Một lần nữa ông Diệm lại nổi giận về việc làm của giám mục Thục.

Trong một buổi họp gia đình, cả ông Nhu, ông Cẩn đều cho rằng Giám Mục Thục phạm sai lầm khi nhờ chính quyền Pháp bảo hộ tính mạng cho ông Diệm. Và theo Giám Mục Ngô Đình Thục, người Pháp đã từ chối vì cho rằng họ không đủ phương tiện để bảo vệ cho ông Diệm. Việc làm của giám mục Thục chẳng những không đem lại kết quả gì cho ông Ngô Đình Diệm mà còn để lại lá thư sau này nhiều người đã dùng lá thư đó tố cáo anh em Ngô Đình Diệm về sự hợp tác với người Pháp.

Điều mà trong suốt cả đời ông Diệm là bằng mọi giá, ông muốn mang lại cho Việt Nam một nền độc lập thoát khỏi sự cai trị của người Pháp.

Sự sai lầm của Giám Mục lại có cơ hội xảy ra một lần nữa trong vụ Phật giáo miền Trung mà thái độ của Giám Mục Thục tỏ ra không thức thời trong một thành phố như Huế vốn được coi như cái nôi hay Quê Hương của Phật giáo.

Huế là Phật giáo chẳng khác gì Phát Diệm là công giáo.

Theo tôi, ông Ngô Đình Thục là người thương em mà đã hại em đưa đến chỗ ông Ngô Đình Diệm bị thảm sát. Dĩ nhiên, cái chết của anh em ông Ngô Đình Diệm chủ yếu do Averell Harriman và vây cánh của ông như Forestall, John Keneth Galbraith.

Theo Patrick J. Slovan, những người này thuộc thành phần ‘anti-Diem activists’.(9) Cũng theo PJ Slovan, sau này khi biết việc mình làm, ông Forestall đã đệ đơn từ chức với TT.Kenedy.(10)

Những người ủng hộ ông Diệm như đại sứ Nolting biết rõ âm mưu của những người này thì đã bị thay thế. Phần bộ trưởng Bộ Quốc Phòng Robert McNamara cũng bị gạt ra ngoài vòng -out of reach- tại vùng Grand Teton Mountains of Wyoming.

Phần Đại tướng Maxwell Taylor chỉ chuyên trách về quân sự nên cũng đã không được biết đến bức công điện 243- và ông chỉ được biết đến sau khi nó đã được gửi đi. Nhưng cũng xin ghi lại đây tâm tư của ông đối với ông Diệm:

“Our position ưas that Diem is certainly not ideal. He is terrible pain in the neck in many ways. But he ís an honest man. He is devoted to his country. And we are for him until we can find someone better- looking under the bushes for George Wagshington, I used to call it.”(11)


Sau này, nhờ Nguyễn Đệ, một người bạn đồng chí của ông Ngô Đình Diệm, đang làm Đổng Lý Văn Phòng cho Bảo Đại được nguồn tin mật tình báo cho biết, người Pháp sẽ trừ khử ông Diệm. Nhờ ông Nguyễn Đệ mà ông Diệm kịp thời trốn thoát và xuất ngoại.

Cũng theo tài liệu của cuốn sách “A lifetime in the eye of the storm”, người đưa ra ý kiến là ông Diệm nên đi ra ngoại quốc là bà Ngô Đình Hiệp – người em gái của ông. Người đọc “A lifetime in the eye of the storm” sẽ có một sự ngạc nhiên không nhỏ: Là bất cứ chuyện gì, hay một quyết định quan trọng nào, ông Diệm đều bàn với em gái.


Nhận xét về những người đồng chí từng sát cánh với ông Diệm hay cùng có thời có chung lý tưởng, nhưng sau này hầu như họ không còn có liên lạc với nhau nữa. Người viết nhận ra là ông Diệm có lập trường kiên định chống Pháp nên những người nào theo Pháp, ông Diệm cắt đứt liên lạc như trường hợp Lê Quang Luật, Trần Văn Lý, Phan Văn Giáo, các linh mục Phát Diệm như Hoàng Quỳnh. Riêng giám mục Lê Hữu Từ mới đầu ảnh hưởng lập trường cứng rắn của ông Diệm, sau cũng có thay đổi. Liên lạc giữa hai người, ông Diệm và giám mục Lê Hữu Từ không còn chặt chẽ khi vào đến miền Nam.

Sau nhiều năm trời, người viết bài này mới hiểu được tại sao có sự mâu thuẫn và cắt đứt liên lạc giữa ông Trần Văn Lý, ở miền Trung vốn là một đồng chí thân cận của ông Diệm? Chỉ vì ông Trần Văn Lý đã lập ra đảng Xã Hội công giáo và chủ trương phò Thái tử Bửu Long sau này lên nối ngôi Bảo Đại. Cả hai điều đó đều đi trái với lập trường chính trị của ông Diệm là: tách biệt lãnh vực tôn giáo ra khỏi chính trị, không cộng tác với người Pháp và ủng hộ việc đưa Hoàng Thân Cường Để nối nghiệp nhà Nguyễn.

Cho nên rất nhiều tài liệu sách vở sử học sau này thiếu công bằng đều hô hoán một cách vô bằng là có một chính sách kỳ thị tôn giáo, kỳ thị Phật giáo dưới thời Ngô Đình Diệm.


Nhiều người đã tin chắc chắn như thế. Nhưng nếu căn cứ vào những dẫn chứng ở trên -ai khác thì không biết- Riêng ông Diệm rất e ngại những dính líu của công giáo vào chính trị.

Vậy mà sau này ông đã chết vì chính những điều ông lo ngại.

Ai kỳ thị Phật giáo thì không biết. Nhưng nhất định không phải ông Diệm, ông Nhu cũng như ông Cẩn. Ông Nhu, một người trí thức theo Tây học, nhiễm tinh thần chống giáo trị (Anti-clérical). Đã có mấy ai thấy ông Ngô Đình Nhu trong những buổi lễ công giáo chính thức? Bạn của ông Nhu, bạn đồng chí nếu có tu sĩ công giáo nào thì đó là linh mục Parrel hồi còn ở Đà Lạt. Ông chỉ thực sự vào cuộc trong vụ Phật giáo khi có sự phát động chống chính phủ tại chùa Xá Lợi!

Vì thế không lạ gì, dù rất cẩn trọng, dù rất đề phòng, dù có thừa kinh nghiệm quản trị hành chánh, dù hiểu hết cái tâm tình tôn giáo của con người, ông Diệm lại rơi vào cái bẫy. Yếu tố tôn giáo đã được khai thác đúng lúc tạo nên một phong trào tranh đấu dữ dội đi đến chỗ góp phần vào việc lật đổ chế độ.

Nghĩ lại về điều này, tôi thấy chẳng những đó là điều bất hạnh cho ông Diệm và gia đình ông mà còn là điều bất hạnh cho chế độ cộng hòa non trẻ của chúng ta.

Chỉ đơn giản từ việc treo cờ trong một thông cáo xảy ra không đúng lúc.

Nghĩ lại trường hợp Việt Nam, Ông Diệm dù có là người có đạo đức, có yêu nước, có lý tưởng, nhưng đất miền Nam nhất là đất miền Trung thấm nhuần đạo Phật chưa có tâm thức sẵn sàng để có thể chấp nhận một tổng thống theo Thiên Chúa giáo. Và nói theo ông Ngô Đình Nhu khi trả lời phái đoàn điều tra Liên Hiệp Quốc: Chưa có sự trưởng thành về ý thức tôn giáo và chính trị.(12)

Phật giáo ở miền Nam có ba sắc thái rõ rệt: Phật giáo miền Nam, Phật giáo di cư và Phật giáo miền Trung. Trong Phật giáo miền Nam có Hội Phật Học Nam Việt do cư sĩ Mai Thọ Truyền và chùa Xá Lợi. Cạnh đó có Giáo Hội Tăng Già VN do Thượng tọa Thích Thiện Hoa với chùa Ấn Quang và Phật giáo nguyên thủy nhóm Tiểu Thừa với chùa Kỳ Viên.

Các nhóm Phật giáo miền Nam thường có thái độ đứng ngoài chính trị, một thái độ xuất thế của người tu hành.

Nhóm Phật giáo di cư gồm khoảng 200.000 phật tử, nhưng tản mác khắp nơi chỉ có khoảng 100.000 người tụ tập chung quanh Sài Gòn và chia thành hai nhóm. Nhóm thuộc chùa Phổ Quang và Nghĩa Trang Bắc Việt với thượng tọa Thích Trí Dũng. Nhóm đa số và có ảnh hưởng thuộc chùa Từ Quang của TT Thích Tâm Châu.

Riêng Phật giáo miền Trung được coi là đông đảo và có tổ chức và sinh hoạt từ cấp Khuôn hội đến cấp Trung ương ở chùa Từ Đàm.

Phật giáo miền Trung với số lượng Phật tử lên đến 800.000 là thành phần chủ lực trong giai đọan khủng hoảng Phật giáo thời ông Diệm, do hòa thượng Thích Tịnh Khiết làm hội chủ. Ông là một cao tăng đạo đức đã lớn tuổi nên mọi sự việc hành xử đều do các vị như Thích Trí Quang và Thiện Minh đảm trách.(13)


Điều đó hiểu được khi hiểu rõ tính cách địa lý, xã hội ảnh hưởng trên những cộng đồng một xã hội. Giữa đạo Phật miền Nam và đạo Phật miền Trung có sự khác biệt sâu xa về tâm thức đạo nên cách xử lý, ứng xử cũng vì thế có những phản ứng khác nhau. Cũng một lý do tương tự khi so sánh người công giáo miền Bắc di cư và tín hữu trong Nam, người ta cũng có thể nhận ra sự khác biệt như vậy.


Xét về mặt xã hội, cái thiểu số bao giờ cũng ở thế thiệt thòi nhượng bộ. Sống ở xứ người, chúng ta có thừa kinh nghiệm để đối phó với tình huống thiệt thòi đó.


Và vì thế, kẻ kỳ thị tôn giáo theo nguyên tắc phải đến từ phía đa số.

Đối với tôi, phải sống trong một tình trạng mà tôi gọi đó là nỗi bực tôn giáo trong một đất nước còn chưa phát triển và thiếu một ý thức chính trị dân sự và để cho tâm thức tôn giáo lấn lướt, thay thế.

Ngày nay, người ta càng có dịp hiểu sâu sắc tâm thức đạo thời VNCH khi so sánh tâm thức đạo của dân Hồi Giáo hiện nay. Tôn giáo đã biến thành một bạo lực tôn giáo có thể mù quáng và che mờ lương tri và lẽ phải của con người.

Ngày nay nhìn lại cho thấy sự bùng phát của cuộc khủng hoảng Phật Giáo ra ngoài ý muốn và dự liệu của các các người lãnh đạo miền Nam, dẫn đưa đến cuộc khủng hoảng quyền lực của cả một chính thể. Không một người lãnh đạo miền Nam nào lại có thể ngu dốt muốn loại trừ một tôn giáo lớn như đạo Phật ra khỏi xã hội miền Nam. Nay đọc lại những điều bày tỏ của bà Ngô Đình Hiệp, em gái ông Diệm trong A lifetime in the eye of the storm qua sự ghi chép lại của ông Nguyễn Văn Châu cho thấy nỗi oan nghiệt của ông Ngô Đình Diệm.(14)

Chùa Xá Lợi trở thành trạm thông tin nơi ra vào của các báo chí quốc tế. TT.Trí Quang theo như quan điểm của Nolting thì mục tiêu tối hậu của nhà sư này là lật đổ chính quyền Ngô Đình Diệm.(15)

Phật giáo đã bị giật giây và lợi dụng và ông Trí Quang trở thành người lãnh uy tín vượt ra ngoài lãnh vực tôn giáo. Nhưng cũng nhà sư này đã bị chính bàn tay người Mỹ loại bỏ khi lá bài của ông trở thành không cần thiết nữa.

Ba năm sau,1966, ông trở về lại về chùa tiếp tục tu hành và quên đi những giây phút hào quang vì bị một tướng lãnh dẹp tan các phong trào nổi dậy ở miền Trung. Ông đã thắng được một tay mưu lược chính trị như ông Ngô Đình Nhu, nhưng lại thua một tay tướng tay mơ về chính trị.

Cuộc tuyệt thực 100 ngày của ông mà không chết ở bệnh viện Duy Tân chỉ là một lá bài chính với tẩy sất. Nó đã bị vô hiệu hóa một cách nhục nhã.

Câu hỏi còn lại cuối cùng là kể từ đó đến nay, ông đã làm gì và làm được gì cho Giáo Hội Phật giáo trong những tình huống mà đạo Phật có nguy cơ mất đạo?

Ai là người nay có thể là người gánh vác số phận Phật giáo trong cái giờ thứ 25 này?

Còn nhớ thời tổng thống Nguyễn Văn Thiệu, người Mỹ đã dùng linh mục Trần Hữu Thanh với lá bài chống tham nhũng.

Rất may, Linh Mục Trần Hữu Thanh thì không phải tầm cỡ Thích Trí Quang và Nguyễn Văn Thiệu thì cũng không phải Ngô Đình Diệm. Nhưng yếu tố chính là miền Nam đã có nguy cơ rơi vào tay cộng sản và mục đích loại trừ Nguyễn Văn Thiệu đã không còn còn là điều cần thiết nữa!

Nguyễn Văn Lục
Nguồn: DCVOnline


Bài và chú thích của tác giả. DCVOnline minh họa và phụ chú:

(1) Lan Cao, Monkey Bridge
(2) Patrick J. Slovan, The politics of Deception, trang Lời mở đầu.
(3) Charles Keith, Annam Uplifted: The First Vietnamese Catholic Bishops and the Birth of a National Church, 1919–1945 – Annam vùng lên. Những vị giám mục đầu tiên của Việt Nam và sự hình thành giáo hội, giai đoạn dân tộc 1919 -1945, Phạm Minh Ngọc dich, Talawas.org, số mùa Thu 2009.
(4) S.M Bao Dai, Le Dragon d’Annam, trang 63-64
(5) A lifetime in the eyes of the storms, Nguyen Van Chau, Chapter “A time for Indecision”
(6) Tran Thi Lien, Les catholiques Vietnamiens pendant la gue2rre d’inde1pendance (1945-1954) entre la reconque6te Colonioale et la resistance commununiste, trang 363.
(7) Nguyen Van Chau, Ibid., chương 17.
(8) Chinh Đạo, Cuộc Thánh Chiến chống Cộng, trang 388.
(9) Patrick J. Sloyan, Ibid., trang 180.
(10) Patrick J.Sloyan: When the humiliated Forrestall realized what he had done, he submitted hí resignation to the president. Trang 181
(11) Patrick J. Sloyan, Ibid., trang 183
(12) Xem tài liệu về phái đoàn Đoàn Điều tra Liên Hiệp Quôc tại Việt Nam, phỏng vấn ông Ngô Đình Nhu.
(13) Lương Khải Minh, Cao vị Hoàng, Làm Thế Nào Để Giết Một Tổng Thống, trang 330-331
(14) Nguyen Van Chau, A lifetime in the eye of the storm.Ngo Dinh Hiep, A toufger sister of late President Ngo Dinh Diem
(15) Patrick J. Slovsn, Ibid., trang 138.

18 Tháng Hai 201911:47 CH(Xem: 61)
Xa trường xưa nao nao nhớ nắng Rớt giọt vàng lên tóc lung linh Thèm được nhìn muôn tà áo trắng Giữa sân trường ngàn cánh bướm xinh.
18 Tháng Hai 20191:09 SA(Xem: 52)
Đón Xuân rộn rã tiếng cưới, Mùa xuân trẩy hội dòng người như nêm. Giao thừa pháo nổ suốt đêm, Đi chùa lễ Phật ơn Trên độ trì, Gái Xuân mơn mởn xuân thì Khăn san, áo gấm chân đi hài hồng
18 Tháng Hai 201912:59 SA(Xem: 184)
tôi có may mắn được gia nhập vào Nhóm Dễ Thương, hầu hết là cựu học sinh trường Trung học Ngô Quyền, Biên Hòa, thông qua một người cũng chẳng có dính dáng gì với vùng đất Biên Hòa,
18 Tháng Hai 201912:31 SA(Xem: 126)
Ta ngập chìm trong hoàng hôn phiêu lãng Nếm từng giờ vị đắng kiếp trần ai ................. Người ở đâu ? Cho ta mượn bàn tay Ta bám lấy, giữa trùng trùng biển nhớ.
18 Tháng Hai 201912:02 SA(Xem: 40)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: Liên Khúc "Cánh Hoa Xuân"- Nhạc Nguyễn Hữu Thiết, Lệ Thanh trình bày "Mùa Xuân Trên Đỉnh Bình Yên" Nhạc Từ Công Phụng - Hà Thanh trình bày Kiều Oanh thực hiện youtube
17 Tháng Hai 201911:02 CH(Xem: 52)
Suốt thời gian đi đường, bầu không khí không được vui lắm. Đến các bến phà thầy Kim mua hết món này đến món khác mời ăn, chỉ có "em gái kỳ đà" thưởng thức ngon lành,
17 Tháng Hai 201912:11 SA(Xem: 62)
Xin mời thưởng thức 1 tác phẩm tuyệt vời, mới nhất của Hạnh Phạm
16 Tháng Hai 201912:46 CH(Xem: 70)
Nguyện cầu. Xin chấp tay lại nguyện cầu Từ Bi Đức Phật trên cao độ dùm Phóng hào quang rước hương linh Được vể cõi tịnh an bình, thảnh thơi.
16 Tháng Hai 201912:36 CH(Xem: 58)
Này cô em gái nhỏ Mơ ước gì ngày Lễ Tình Nhân. Tưởng tượng có một bó hoa hồng. Kèm tấm thiệp hình trái tim xinh xắn.
14 Tháng Hai 201911:39 CH(Xem: 49)
Sau khi thấy có vẻ đã hết người mua rầm rộ như ban đầu, người chủ trò của gánh xiếc ra lệnh cho con Đỏ đem rổ tiền vào cho ông bầu.
12 Tháng Hai 201911:49 CH(Xem: 98)
Xuân này xuân nữa bao nhiêu xuân Quê xa mây xám phủ chập chùng Thắp nỗi cô đơn chào xuân đến Ai biết ai… xuân rất lạnh lùng…
12 Tháng Hai 201911:25 CH(Xem: 91)
Lại lần nữa Xuân về trên đất khách Lòng bâng khuâng chợt nhớ nụ mai vàng Nhớ vườn Xuân, ngày xưa hoa đào thắm Bánh chưng xanh, thịt mỡ quyện dưa hành
12 Tháng Hai 201911:12 CH(Xem: 187)
Nơi đây là chốn dung thân của nửa quãng đời còn lại. Đất nước nầy chính là nơi các thế hệ cháu chắt được sinh ra. Từ tận đáy lòng, chúng tôi tri ân nước Mỹ và xin nhận nơi nầy làm quê hương thứ hai.
12 Tháng Hai 201911:03 CH(Xem: 91)
Tìm Xuân với ánh nắng ngà, Bướm hoa tha thiết mặn mà trao duyên. Ta đang lội tuyết tìm Tiên, Nàng mang áo trắng vẫn kiên tâm chờ ?
12 Tháng Hai 201910:56 CH(Xem: 66)
Cuối năm, lại nói chuyện về thời gian, và ở vào lứa tuổi này tôi thấy dễ chịu bình yên khi nhớ về quê nhà. Vâng, chỉ bằng hai tiếng ấy thôi là đã chất chứa đủ bao nhiêu điều...
12 Tháng Hai 201910:50 CH(Xem: 99)
Theo về giọt nắng tháng hai Tình nhân lễ hội vẫy tay gọi mời Cau trầu kết nghĩa nên đôi Yêu đương gắn bó thành lời trăm năm.
12 Tháng Hai 20191:26 SA(Xem: 80)
Hồng tự hỏi bài thơ này nói lên tâm sự của anh Văn hay tâm sự của chính mình đây? Nàng lặng lẽ vào phòng nằm khóc một mình, ước sao có một bờ vai ấm áp để tựa đầu....
12 Tháng Hai 20191:10 SA(Xem: 109)
14 tháng 2 ... rực nắng hồng Đôi mình chung mộng ước xanh trong Trăm hoa kèn tím leo quanh ngõ Một chiếc thuyền nâu đậu giữa dòng
11 Tháng Hai 201911:50 CH(Xem: 757)
Tôi cầu mong cho bà cụ có một đời sống khá hơn sau khi đã vào được quốc tịch Mỹ, và chợt nghe mắt mình cay cay không phải vì bụi phấn của ngày xưa mà là bụi đời của bây giờ...
05 Tháng Hai 20191:30 SA(Xem: 214)
Hy vọng năm 2019 năm con heo mọi người, mọi nhà đều được hưởng lây tính thoải mái, vô lo của nó mà cuộc sống an lạc hơn. Xã hội cơm no áo ấm, giảm bớt tranh chấp hòa nhã với nhau. Như vậy thế giới sẽ hòa bình
05 Tháng Hai 20191:10 SA(Xem: 157)
Thực vậy nhìn lại dòng lịch sử VN trên 4000 năm sẽ thấy có nhiều năm Kỷ Hợi "đặc biệt" đối với sự trường tồn của dân tộc Việt Nam. Điển hình nhứt là 2 biến cố lịch sử:
04 Tháng Hai 20193:28 SA(Xem: 188)
CHÚC vui năm mới lại về đây XUÂN đáo niên lai Tết đến ngày KỶ ước giao thời ghi nhớ mãi HỢI heo đoàn tựu dấu chưa phai.
04 Tháng Hai 20193:09 SA(Xem: 160)
Mãi trách xuân về, mãi trách xuân Thầm rơi giòng lệ, lệ rơi thầm Thương hoàng hạc đợi, thương hoàng hạc Nhớ cố nhân chờ, nhớ cố nhân
04 Tháng Hai 20192:48 SA(Xem: 131)
Vốn là người lạc quan nên người viết có nhiều mong đợi và tin tưởng vào tương lai con người và gia đình Việt Nam trong nước cũng như ngoài nước.
04 Tháng Hai 20192:30 SA(Xem: 130)
Nàng đã đeo sợi dây chuyền này hằng ngày và hãnh diện được những cặp mắt tò mò của bạn bè cùng lớp len lén nhìn, bên cạnh cũng không thiếu ánh mắt lém lỉnh của những người bạn thân chung nhóm.
04 Tháng Hai 20192:03 SA(Xem: 165)
Hương khói, chỉ là hương khói thôi. Tâm thành không phải ở đầu môi. Sống sao cho đẹp trong nhân cách. Giữ nghĩa, nhân, trung, hiếu ở đời.
04 Tháng Hai 20191:43 SA(Xem: 194)
Bếp củi tre lửa hồng rừng rực cháy Khói thơm lừng mùi bánh tét quê hương Anh phiêu bạt tận phương nào xa ngái Chắc nhớ rất nhiều mùa tết ngày xưa.
02 Tháng Hai 201912:01 SA(Xem: 138)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: Ly Rượu Mừng (Phạm Đình Chương-Hợp Ca" Hoa Xuân Phạm Duy (Hà Thanh) Kiều Oanh thực hiện youtube
27 Tháng Giêng 20192:01 CH(Xem: 227)
Kỷ niệm trường xưa Ngô Quyền sớm trưa Thầy trò chung lối Website kết nối Ngô Quyền muôn phương Tháng bảy thân thương Cùng về họp mặt Đồng thời ra mắt. Kỷ Yếu công phu NGÔ QUYỀN TOÀN TẬP Đây là quyển sách Tâm huyết thầy, trò
27 Tháng Giêng 20191:16 CH(Xem: 1578)
Lúc đó, Tết không chỉ đến ở thời khắc giao mùa giữa năm mới, năm cũ âm lịch, mà những người dân bình thường còn vui như Tết quanh năm vì họ được công pháp quốc tế, được pháp luật của nước mình bảo vệ.
26 Tháng Giêng 201910:51 SA(Xem: 149)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: CÀNH LAN TRẮNG - Thơ Minh Hưng - Phạm Chinh Đông phổ nhạc - Quốc Duy trình bày
26 Tháng Giêng 20194:19 SA(Xem: 278)
Bài viết sau đây chỉ là kinh nghiệm và nhận định chủ quan về việc học và dạy học tại Việt Nam và tại Hoa Kỳ của chính tôi. Do đó có thể rất chủ quan, hạn hẹp và có nhiều thiên kiến.
26 Tháng Giêng 20194:18 SA(Xem: 146)
Thiện ý bao giờ cũng trang bị đầy đủ. Thiện chí bao giờ cũng có thừa. Chinh vì cái có thừa đó mà trong triết học tôn giáo mới có một nhận xét mỉa mai như sau: Ở dưới Hỏa ngục thì đầy những kẻ có thiện chí.
26 Tháng Giêng 20193:37 SA(Xem: 155)
Hồng ngồi yên lặng, mặc cho Ngọc khóc trôi gối trôi mền...lòng dâng lên một tình cảm khó tả, vui không ra vui, buồn không ra buồn, một chút bâng khuâng, một chút hờn giận...
26 Tháng Giêng 20191:58 SA(Xem: 192)
Đông buồn cũng sẽ qua mau Xuân về hoa bướm bên nhau mặn nồng. Bốn phương thỏa chí tang bồng, Ta thương thiếu phụ không chồng cô đơn.
26 Tháng Giêng 20191:34 SA(Xem: 200)
Lại về Tháng Chạp Hai Ba Cúng vía thần Táo nhà nhà vái van Cầu mong gia đạo mạnh an Thành tâm tấu bái Ngọc Hoàng chứng tri.
26 Tháng Giêng 20191:27 SA(Xem: 136)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: "MỘT CHIỀU ĐÔNG" Nhạc Tuấn Khanh - Duy Quang trình bày Kiều Oanh thực hiện youtube
26 Tháng Giêng 201912:16 SA(Xem: 388)
Hai Ba, tháng Chạp hôm nay Mâm cơm giỗ Mẹ, vừa đầy giáp năm Về Chùa cầu nguyện Mẫu Thân Mẹ nương theo khói hương trầm về thăm
20 Tháng Giêng 201911:08 CH(Xem: 469)
Tuổi trẻ thời đại bây giờ sẽ không bao giờ có được hào khí của một hội nghị Diên Hồng tự phát như chúng tôi ngày xưa, và họ không thể nào biết được tinh thần hy sinh bất khuất của tiền nhân
20 Tháng Giêng 201911:04 CH(Xem: 195)
Tết Tây buồn lặng lẽ Nhớ Mẹ lại thương chồng Ôm cháu nội vào lòng. Chào mùa Xuân đang đến.
20 Tháng Giêng 20191:18 SA(Xem: 242)
Các thầy đã dang tay đón lấy những đứa con sớm rời tổ ấm này. Do đó người thầy ở đây không chỉ là Sư mà còn là Phụ nữa và tình thầy trò khắng khít hơn ở những ngôi trường khác.
19 Tháng Giêng 201911:11 CH(Xem: 252)
Xin chào mừng sự trở lại của họa sĩ nhà Hạnh Phạm với bức tranh mới nhất
19 Tháng Giêng 20194:21 CH(Xem: 178)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: "Một Mùa Đông" Thơ Lưu Trọng Lư; Giọng ngâm Hoàng Oanh Kiều Oanh thực hiện youtube
19 Tháng Giêng 201912:51 SA(Xem: 237)
. Sang đây, thâm nhập thực tế, mới thấy đường đến thẻ xanh cũng truân chuyên trắc trở như ligne de coeur, rối rắm đủ thứ vấn đề. Phượng thở ra, chắc phải cầu cứu đám bạn làm quân sư.
19 Tháng Giêng 201912:16 SA(Xem: 189)
Hay nói theo kiểu triết lý hiện sinh: Hỏa ngục chính là cái nhìn của kẻ khác. Nhìn cây thấy rừng, phải rồi. Nhưng đôi khi phải vào rừng mới biết cây thế nào.
19 Tháng Giêng 201912:07 SA(Xem: 184)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: PHÙ DU - Nhạc Phạm Chinh Đông – Tác giả hòa âm và trình bày
18 Tháng Giêng 201911:47 CH(Xem: 1048)
Từ giã Mỹ Tho, hành trang tiếp bước, Anh đưa Em về, thăm viếng Cần Thơ. Tây Đô, sông nước đẹp vô bờ, Đường rộng mở, sông đồng lộng gió.
18 Tháng Giêng 201911:42 CH(Xem: 218)
Mừng Xuân lân pháo rộn ràng Em mang cây trái hương nhang lễ chùa Chợt buồn nhớ tết năm xưa Bầy chùm pháo sáng giao thừa đạn reo....
12 Tháng Giêng 20191:14 SA(Xem: 405)
Nụ cười của bậc Giác Ngộ là nụ cười của đức Phật đã thành. Còn nụ cười của chúng ta là nụ cười của Người Giác ngộ sẽ thành vậy.
12 Tháng Giêng 201912:09 SA(Xem: 402)
Bạn bè đến với nhau cũng là một cơ duyên, mọi việc trong đời đều đã được sắp xếp, duyên đến rồi duyên đi, có duyên sẽ có ngày tái ngộ,..
11 Tháng Giêng 201911:27 CH(Xem: 325)
Bún không phải chỉ đơn thuần là một món ăn truyền thống của Huế, nhưng đối với người Huế, bún còn là một phần lối sống “Kiểu Huế”. Kiểu Huế là nghèo mà vẫn sang, vui rộn rã mà vẫn man mác buồn,
07 Tháng Giêng 201911:23 CH(Xem: 299)
Nghĩ vậy tôi bỗng muốn tự dành cho mình một chút thời gian trong mấy ngày đầu tiên của một năm mới, để đọc những món quà mới nhận, như tôi từng ao ước từ một kiếp nào. Hoàng Mai Đạt
07 Tháng Giêng 201911:07 CH(Xem: 271)
Hai ngàn mười tám đã qua. Hai ngàn mười chín về nhà vui Xuân. Bà con, bè bạn ... xa gần. Chung vui hưởng Tết thêm phần thắm tươi
07 Tháng Giêng 201911:03 CH(Xem: 190)
Này anh gió hát lời ru Có nghe chim hót mây mù muôn phương Đêm mơ ngơ ngẩn hồn vương Tình ơi réo rắt lời thương ngọt ngào !
07 Tháng Giêng 201910:53 CH(Xem: 277)
Một ngày lại Một Ngày Trôi Sáu mươi tám tuổi tóc đời trắng phao Gọi hồn phố cũ xanh xao Tưởng chừng như mới thuở nào sinh ra...
05 Tháng Giêng 20191:20 SA(Xem: 248)
Bay về đâu giữa chiều Gió hiu hắt mùa đông Mang theo lời trăn trối Day dứt đến nao lòng. Day dứt đến nao lòng Mây chập chùng trắng xóa
05 Tháng Giêng 201912:23 SA(Xem: 196)
Con tàu TGV nối liền thành-phố Dijon-Paris ngừng tại điểm đến ga Lyon. Phú xuống xe, kéo va-li đi dọc theo hành lang ga, xuống hầm xe điện ngầm để đón xe về khách-sạn.
03 Tháng Giêng 201910:10 CH(Xem: 234)
Mai là biểu tượng đẹp đẽ, hài hoà trong lòng văn hóa Việt. Mai là nguồn vui cho mọi người chúng ta nói chung khi mùa Xuân về.
01 Tháng Giêng 201912:03 SA(Xem: 305)
... Vì bận rộn với cuộc sống thường ngày, tôi không có dịp theo dõi chuyện này và bây giờ, khi viết bài này, tôi và quý bạn đọc, chúng ta đang ở vào tháng Giêng của năm mới tây 2019
31 Tháng Mười Hai 20183:31 SA(Xem: 381)
Như vậy hy vọng trong Năm Mới, độc giả thưởng thức được một tác phẩm có cái nhìn hoàn toàn mới về truyện kiếm hiệp Kim Dung, mà bỏ qua không đọc thì rất uổng.
31 Tháng Mười Hai 20183:31 SA(Xem: 624)
Tuy đề tài là như vậy, nhưng không phải chờ đến năm mới chúng ta mới làm mới cuộc sống của chúng ta, mà chúng ta có thể làm mới cuộc sống của chúng ta bất cứ lúc nào khi chúng ta tỉnh ngộ.
30 Tháng Mười Hai 201811:34 CH(Xem: 178)
*Xin bấm vào phần audio bên dưới để thưởng thức LỜI TẠ TỪ DỄ THƯƠNG- Nhạc & Lời: Phạm Chinh Đông - Hương Giang trình bày
30 Tháng Mười Hai 20181:16 CH(Xem: 246)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: "Chúc Mừng Năm Mới" Happy New Year 2019 Kiều Oanh thực hiện youtube
30 Tháng Mười Hai 20181:39 SA(Xem: 233)
Lễ Giáng Sinh năm nay Bố vắng nhà. Nhưng không hề chi, Thiên Đường không xa lắm đâu Ben. Bất cứ lúc nào con nghĩ tới Bố là Bố ở ngay bên cạnh con.
29 Tháng Mười Hai 201811:59 CH(Xem: 156)
Tuyết đang rơi. Bobby đang ngồi ở khoảng sân sau nhà, nó thấy lạnh hơn. Bobby không mang giày ống cao. Nó không thích, mà nó cũng chẳng có đôi nào. Chiếc áo khoác mỏng tang không đủ giữ ấm cho Bobby. Nó lạnh lắm
29 Tháng Mười Hai 201811:40 CH(Xem: 505)
Hai Không Mười Chín diễm kiều Tình xuân phơi phới mộng nhiều mơ xa Năm nầy tốt hơn năm qua Mỗi năm em đẹp như là tiên nương...
29 Tháng Mười Hai 201811:27 CH(Xem: 305)
Ngày lễ Giáng Sinh, trong niềm tin tôn giáo. Tôi nghĩ nếu mọi người đều có cùng một mơ ước thế giới hòa bình, con người yêu thương và giúp đỡ lẫn nhau,
29 Tháng Mười Hai 20182:19 CH(Xem: 288)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: Bài Thánh Ca Buồn & Mùa Đông Về Chưa Anh Trình bày: Vũ Khanh & Giao Linh Kiều Oanh thực hiện youtube
28 Tháng Mười Hai 201812:19 SA(Xem: 163)
Xuân về lộc biếc nở hoa Chim muông ríu rít hát ca đón chào Hai không mười chín (2019) đến mau Mùa xuân an lạc thạnh giàu muôn nơi...
25 Tháng Mười Hai 20182:58 SA(Xem: 363)
Kính mừng Thiên Chúa Giáng Sinh Hai ngàn năm lẽ nghĩa tình Chúa tôi Thương yêu để lại cho đời Niềm tin Chúa cả ba ngôi sáng lòa.
23 Tháng Mười Hai 201812:11 SA(Xem: 412)
Những bạn bè xưa bốn phương trôi giạt Biền biệt xa quê trường cũ nhạt nhòa Có ai nghĩ góp phần vào thành đạt Là ngôi trường rợp màu tím bằng lăng.?
22 Tháng Mười Hai 20182:16 SA(Xem: 275)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: CHÚC MỪNG GIÁNG SINH from Kiều-Oanh Kiều Oanh thực hiện youtube
22 Tháng Mười Hai 20181:38 SA(Xem: 270)
Với đại đa số dân chúng, lễ Giáng Sinh được coi như một ngày lễ lớn của dân tộc và đó là một nét văn hóa đẹp. Ngày lễ Noel như một ngày lễ của tất cả mọi người không phân biệt tôn giáo
22 Tháng Mười Hai 20181:06 SA(Xem: 342)
Cười, vui, khỏe, trẻ rất lâu Buồn, vui chia sẻ là câu ghi lòng. Thân, Tâm an lạc cầu mong, Tìm đâu? Hạnh phúc ở trong tim mình
22 Tháng Mười Hai 201812:50 SA(Xem: 1307)
Vừa đổ bến, sau đường dài hăm hở, Chuyến sau cùng, bỡ ngỡ người xa. Đất Bến Tre, xanh tốt mượt mà, Như ngút tận, những rừng Dừa trĩu trái.
18 Tháng Mười Hai 201812:44 SA(Xem: 332)
Chiều nay em hỏi trái tim. Cớ sao mây gió cứ tìm gặp nhau. Mà người ta đó ôi chao. Nói đi là biệt phương nào đến nay.
18 Tháng Mười Hai 201812:30 SA(Xem: 377)
Về thôi em về thôi buồn vui cũng qua rồi men rượu nồng cũng cạn tiếng hát ào trên môi ... về thôi, em về thôi
18 Tháng Mười Hai 201812:06 SA(Xem: 335)
Anh ngồi thao thức trăng thơ Em mười tám tuổi bỏ bờ bến xa Trái tim đau bỗng vỡ òa Hồng Ân Thiên Chúa thứ tha tội đồ....
17 Tháng Mười Hai 201811:59 CH(Xem: 290)
Hình như đây là nỗi đau khốn khổ nhất đời bà mà không có chỗ bù trừ. Mất con, hầu như mất cả cuộc đời còn lại.
17 Tháng Mười Hai 201811:41 CH(Xem: 1386)
Vào Mỹ Tho, Em vui đùa thỏa thích, Đại lộ công viên, phố chợ tưng bừng. Gió mới xa về, lòng thấy lâng lâng, Thuyền tình ai chờ? Xôn xao sóng nước.
11 Tháng Mười Hai 20181:27 SA(Xem: 328)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: "QUÊ NGHÈO" Phạm Duy - "XA QUÊ HƯƠNG " Đan Thọ; Tiếng hát Thái Thanh Kiều Oanh thực hiện youtube
09 Tháng Mười Hai 201812:35 SA(Xem: 310)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: MƯA TÔI VÀ EM - Nhạc Phạm Chinh Đông - Khánh Minh trình bày
08 Tháng Mười Hai 20181:37 SA(Xem: 634)
Sống nên tạo đức mở lòng Giữ tâm chánh niệm bao dong kiên trì Gắng làm điều thiện từ bi Thân tâm an lạc, sân si xa lìa
08 Tháng Mười Hai 20181:31 SA(Xem: 475)
Sóng trên sông nghiêng lục bình hoa tím Trôi lênh đênh vỗ nhè nhẹ mạn thuyền Trăng mùa đông thả nụ cười chúm chím Thương tháng mười hai lấp lánh sao hiền.
04 Tháng Mười Hai 20181:57 SA(Xem: 4160)
Tôi không tự tin làm thơ cũng có lý do, bởi được dịp tiếp xúc quá nhiều “cây đa, cây đề” làng thơ Việt, tôi “ngộ” ra rằng:“Thôi thì thôi nhé, có ngần ấy thôi!...”
02 Tháng Mười Hai 201811:48 CH(Xem: 364)
Trong gần 2 năm qua, mỗi khi có một hội nghị quốc tế thượng đỉnh thì luôn luôn có những diễn tiến bất ngờ mà hiếm ai có thể tiên đoán trước được.
02 Tháng Mười Hai 20183:31 SA(Xem: 489)
Cảnh giới trong tâm hiện như vầy, Tiền kiếp u minh phủ kín đầy. Hôm nay còn mãi trong mê đắm, Làm sao thoát cuộc tử sinh nầy?
02 Tháng Mười Hai 20182:05 SA(Xem: 450)
Không ngờ có nhiều cha mẹ xài đồ thừa của con đến thế, lại có cảnh xài đồ thừa bất đắc dĩ như hai vợ chồng người anh họ chị Bông
01 Tháng Mười Hai 20182:51 SA(Xem: 352)
Đàn lòng còn mãi vấn vương. Lật trang sách cũ tỏ tường ý thơ Bềnh bồng mộng ước đơn sơ Dẫu cho ngăn cách bến bờ thương yêu
01 Tháng Mười Hai 20182:02 SA(Xem: 397)
Thì ra chuyện nho nhỏ có khi chứa đựng một bài học lớn mà con người không để ý, vì chỉ quen nhìn những chuyện lớn, những chuyện “đập vào mắt”, xưa nay…
01 Tháng Mười Hai 20181:42 SA(Xem: 265)
Cho nên, cho đến bây giờ, tôi vẫn thấm thía khi đọc mấy câu thơ của cụ Nguyễn Khuyến khi viết về Chợ Đồng. Cũng như sau này, tôi có dịp được sống trọn vẹn những phiên chợ miền cao mà tôi đã mô tả trong truyện Dì Xinh.
01 Tháng Mười Hai 20181:18 SA(Xem: 444)
Tháng Mười Hai Đến lượt lần Năm hết tháng tận theo chân đi về Đất trời say tỉnh cơn mê Nhân sinh thao thức theo lề áo cơm....
30 Tháng Mười Một 20183:29 SA(Xem: 1453)
Cây cầu nhỏ, con sông nào đưa lạnh, Thuyền ai xa? Chở được mấy ân tình. Con mương dài, cây lả bóng lung linh, Màu Mận đỏ, như má Em vừa mơ chín.
25 Tháng Mười Một 201810:19 CH(Xem: 483)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: DÒNG SÔNG TÔI VÀ EM - Nhạc và Lời: Phạm Chinh Đông Hòa Âm: Cao Ngọc Dung. Ca Sĩ: Khánh Vy
25 Tháng Mười Một 201810:14 CH(Xem: 1489)
Bước vào yêu, đừng làm gì tự hối, Bước vào yêu, đừng giả dối bao giờ. Tình mấy ai, được toàn vẹn thủy chung, Và những ai đã: tơ chùng phím lỡ!
23 Tháng Mười Một 201811:17 CH(Xem: 493)
Sáng nay mưa lất phất bay Đất trời u ám nắng ngày trốn đâu Phủ che mây xám trên đầu Cuối Mùa Bão Rớt tình sầu vấn vương.
22 Tháng Mười Một 201810:35 CH(Xem: 550)
Tạ ơn tình nghĩa thầy trò Tạ ơn bạn hữu thăm dò hỏi han Tạ ơn người lính hiên ngang Tạ ơn tất cả, muôn vàn tri ân Quê hương xa bỗng thành gần. Tạ ơn đất nước dung thân cuối đời.
22 Tháng Mười Một 201810:21 CH(Xem: 421)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: "MÙA THU MÂY NGÀN" Từ Công Phụng & Từ Dung Kiều Oanh thực hiện youtube
20 Tháng Mười Một 20181:30 CH(Xem: 2206)
Sau cùng, xin tạ ơn đời đã cho chúng ta đươc một thời hãnh diện mang phù hiệu Ngô Quyền trên ngực áo, và cơ duyên hạnh ngộ trong những lần họp mặt chs Ngô Quyền.
20 Tháng Mười Một 20188:24 SA(Xem: 636)
Cám ơn mái trường thân yêu Ngô Quyền đã cho chúng tôi đến học và kết chặt mối dây liên kết bạn bè. Kính chúc các Thầy Cô và các bạn một ngày lễ Tạ Ơn Vui Vẻ, An Lành và thật Hạnh Phúc