Danh mục
Số lượt truy cập
5,117,587

GS. Nguyễn Văn Lục - Giải mã cái chết non yểu của nền Đệ nhất Cộng hòa miền Nam (II)

20 Tháng Mười 20185:10 CH(Xem: 281)
GS. Nguyễn Văn Lục - Giải mã cái chết non yểu của nền Đệ nhất Cộng hòa miền Nam (II)

Giải mã cái chết non yểu của nền Đệ nhất Cộng hòa miền Nam (II)



Giải mã vấn đề kỳ thị tôn giáo ở miền Nam

Vấn đề tôn giáo và kỳ thị chủng tộc là những đề tài nóng hiện nay. Nó đã gây ra biết bao cuộc chém giết đẫm máu những người vô tội hầu như vô phương giải quyết. Các nước thuộc khối Ả Rập và Phi Châu là nơi đang diễn ra những thảm kịch nhân loại.

Nhìn về Việt Nam thì quả thực thảm kịch ấy chưa hề có bao giờ xảy ra.

Dưới thời Pháp họ đã hầu như thất bại trong âm mưu chia rẽ Nam Kỳ, Bắc Kỳ và Trung Kỳ.

Ở Mỹ đã xảy ra biết bao nhiêu cuộc chém giết đẫm máu mà đã có lần nào cần đến sự can thiệp của phái đoàn điều tra Liên Hiệp Quốc? Dọc dòng sông Mississippi chảy qua xuyên bang nước Mỹ nay có vùng như Cairo nay trở thành một thành phố chết vì nạn kỳ thị đến nỗi cả hai phía đều rời bỏ để đến thành phố khác làm ăn. Bệnh viện, truờng học, tiệm buôn đều đóng cửa.

Nước Mỹ như thế thì tư cách gì dạy ai dân chủ, nhân quyền, tự do tôn giáo? Mục sư Martin Luther King chết vì lý do gì?

Việc kỳ thị tôn giáo ở Việt Nam dưới thời Minh Mạng là có thật. Và đã đước quy định bằng văn bản pháp luật. Và cũng chưa bao giờ được khảo sát đúng mức.

Một tỉ dụ cho thấy có hai loại công dân trên cùng một vùng địa lý. Tại làng Đông Ngạc, đã có 63 người trong làng thi đỗ tiến sĩ, cử nhân. Nhiều gia đình cha con cùng thi đậu, thậm chí cả ba thế hệ đều có tên trong danh sách thi đậu. Nhưng chỉ cách một con sông ngay sát lang Đông Ngạc, có một làng công giáo là làng Ngọc Cục. Chưa hề có một người nào của làng này được ứng thi nói chi đến thi đậu.

Vậy mà chuyện đó được coi là bình thường. Và mặc dầu người Pháp là chỗ tựa cho người công giáo.

Nhưng trong khoảng 250 cuộc khởi loạn dưới triều Minh Mạng, người ta cũng không có một bằng cớ pháp lý nào cho phép đi đến kết luận là một trong các cuộc nổi loạn ấy do người Thiên Chúa giáo cầm đầu.


Vậy mà vào năm 1963 làm sao đã có thể nổ ra một cuộc biến động chính trị mà yếu tố then chốt là môt cuộc đàn áp tôn giáo đi đến kết thúc là sự sụp đổ một chế độ mà nguyên do chi là một chỉ thị về vấn đề treo cờ.


Ai đã có thể làm được một điều đến kỳ diệu như thế ?


Chúng ta trước hết thử nêu ra một trường hợp tiêu biểu về mối tương quan tôn giáo và chính trị tại nước Mỹ.

Kennedy là một người thứ hai theo đạo công giáo ra tranh cử tổng thống tại Hoa Kỳ. Mặc dầu sống trong một đất nước có truyền thống dân chủ hơn 300 năm, nhưng ông là một ứng cử viên Thiên Chúa giáo, tự nhiên vì là thiểu số nên ông có tâm trạng ngại ngùng, né tránh không muốn bày tỏ công khai việc này.

Patrick J. Slovan lúc đó còn là một sinh viên đã đặt câu hỏi sau đây cho Kennedy:

“Tôi còn nhớ cuộc tranh cử tổng thống năm 1928, ứng cử viên dân chủ Al. Smith vốn là một người công giáo đã bị ông ứng cử viên cộng hòa là Herbert Hoover đánh bại. Nhiều người thời đó cho rằng yếu tố tôn giáo là nguyên nhân thất bại của Al. Smith. Vậy thì nay ông có nghĩ rằng yếu tố tôn giáo sẽ có có ảnh hưởng trên việc thắng cử của ông không?”(2)


Đám đông đang reo hò cổ võ ứng cử viên Kennedy bỗng chốc im bặt. Câu hỏi đặt ra, đặt mọi người vào một hoàn cảnh khó xử, không tiện nói ra công khai.

Mặt Kennedy đang tươi cười rạng rỡ bỗng đanh lại, mắt sắc lạnh nhìn người đã đặt ra câu hỏi ấy.

Vì thế, thượng nghị sĩ Albert Gore, dân chủ, nhận xét vấn đề ‘công giáo’ là vấn đề không thể gánh nổi (Insurmontable problem) cho đảng Dân Chủ.


Tổng thống Ngô Đình Diệm, người được trao thiên mệnh (Geofrey Shaw). Nguồn: OntheNet.

Tổng thống Ngô Đình Diệm, người được trao thiên mệnh (Geoffrey Shaw). Nguồn: OntheNet.


Nước Mỹ vào năm 1960 mà còn bảo thủ và cố chấp như thế thì Việt Nam là một nước còn chậm tiến trên nhiều phương diện thì làm thế nào để có thể chấp nhận một tổng thống công giáo?

Trên cái lý khách quan, ông Diệm có thể không gánh nổi trách nhiệm vai trò một tổng thống công giáo trong một đất nước có rất nhiều người Phật giáo.

Đây là điều mà nhiều người không chịu nhìn thẳng vào sự kiện.

Người dân chưa có đủ điều kiện chín mùi để có thể chấp nhận một người công giáo đứng đầu nước một cách dễ dàng. Những khó chịu, những bực bội, những hiểu lầm đôi bên cứ thế mà lớn dần.

Người ta còn nhớ trước đây trong đám cưới của ông Ngô Đình Nhu lúc đó 34 tuổi, bà Nhu mới 18 tuổi. Sự khác đạo đã là lý do chính khiến cuộc hôn nhân suýt không thành. Đã có một buổi họp đại gia đình để quyết định về việc này. Bà cụ Ngô Đình Khả phản đối quyết liệt cuộc hôn nhân vì lý do tôn giáo, vì một bên là một gia đình đạo gốc từ lâu đời và bên kia, gia đình Trần Văn Chương thì không.

Sau này cho dù bà Nhu có đồng ý theo đạo thì việc theo đạo đó không có căn bản niềm tin. Ông Ngô Đình Khôi, người anh cả trong gia đình cũng không đồng ý. Ngô Đình Cẩn còn đặt thẳng thừng vấn đề bà vợ ông Trần Văn Chương là một người đàn bà có nhiều tai tiếng.

Ông Ngô Đình Nhu tuyệt vọng đòi tự tử nếu không lấy được bà Nhu. Ông cũng cương quyết xin từ bỏ không dính dáng vào những hoạt động chính trị của đại gia đình này vốn theo gương thân phụ của họ muốn con cái sau này tiếp tục tranh đấu dành được độc lập cho đất nước.

Đám cưới của ông Ngô Đình Nhu sau cùng chỉ được mọi người thỏa thuận với sự đồng ý của ông Ngô Dình Diệm, Ngô Đình Luyện và bà Ngô Đình Hiệp.

Phần ông Diệm, đã nhiều năm làm việc trong triều đình, ông hiểu rõ hơn ai hết cái hố sâu ngăn cách người của hai đạo giáo
.

  • Việc thứ nhất, cụ Ngô Đình Khả thường không tham dự vào ngày lễ tế Nam Giao của triều đình và thường ở nhà. Bà Ngô Đình Hiệp dù còn nhỏ đã đem cái thắc mắc ấy hỏi cha. Cụ Ngô Đình Khả từ tốn phân giải vì theo đạo công giáo chỉ thờ một Chúa nên không được phép cúng lậy ai khác. Vì lý do đó chắc cụ đã phải xin phép triều đình Huế đặc cách cho được miễn cho được ở nhà trong ngày đó. Nhưng điều đó chứng tỏ có những trở ngại không phải là lúc nào cũng dễ dàng vượt qua.
  • Cụ Ngô Đình Khả lại được vị vua trẻ là Thành Thái tin dùng, có một ảnh hưởng nhất định trên một số quyết định của triều đình. Những vị quan lại khác không khỏi xầm xì, bàn tán và nghĩ đến ảnh hưởng tiêu cực của công giáo trên vị vua này.
  • Cụ Nguyễn Hữu Bài được phong thượng thư vào năm 1908. Ông còn có chân trong Viện Cơ Mật.. Ảnh hưởng của cụ đối với triều đình Huế cũng như người Pháp là hiển nhiên. Cụ được tháp tùng phái đoàn vua Khải Định vào năm 1922 sang Pháp, rồi nhân đó có ghé Rome. Tại đây ông được yết kiến Giáo Hoàng và ông đã thỉnh cầu Giáo Hoàng cho thiết lập một tòa Khâm sứ ở Đông Dương. Chính quyền Pháp nghi ngại vì lời thỉnh cầu này có thể đưa đến chính sách bản địa hóa hàng giáo phẩm bản xứ thay cho hàng giáo sĩ ngoại quốc. Sự e ngại ấy chẳng những đến từ phía người Pháp mà còn từ phía quan lại Việt Nam nữa, phần đông e ngại hoặc chống lại những người công giáo.(3)
  • Việc vua Bảo Đại quyết định chọn bà Nam Phương làm Hoàng hậu cũng tạo ra biết bao nhiêu điều dị nghị trong triều đỉnh. Bà mẹ vua Bảo Đại là người đầu tiên mà cũng không phải người cuối cùng phản đối cuộc hôn nhân này. Bà cho rằng, bà Nam Phương chẳng những là người công giáo mà rồi việc giáo dục con cái sau này sẽ ra sao? Lại còn việc thờ cúng tổ tiên, vấn đề giữa Đông và Tây, vấn đề đạo nho. Vua Khải Định theo đạo Phật, nhưng chùa chỉ được xây dựng ngoài cung điện nhà vua? Chẳng những thế, bà Nam Phương còn được đào luyện ở Tây Phương. Và bà Từ Cung mong muốn có một cuộc hôn nhân dựa theo truyền thống cổ truyền. Mặc dầu có rất nhiều sự chống đối, nhưng Bảo Đại cương quyết tiến hành và vì thế, đám cưới đã được cử hành vào ngày 20 tháng 3- 1934. Và trong dịp này, Bảo Đại đã phong cho bà Nam Phương tước hiệu là Hoàng Hậu. Tuy nhiên, ông cũng phải nhìn nhận, đây không còn phải là một vấn đề liên quan đến tôn giáo mà thôi, mà còn là vấn đề liên quan đến chính trị quốc gia.(4) (En réalite, il ne s’agit pas d’une affaire religieuse, mais d’une affaire d’Etat). Chẳng những thế, Bảo Đại còn viết thư cho giáo hoàng Pie XI lúc bấy giờ xin một số phép chuẩn, nhờ đó có sự xích lại gần giữa Đông và Tây giúp cho mối liên hệ bớt căng thẳng và hiểu nhau hơn.

Một người như ông Diệm với nhiều kinh nghiệm trong giao tiếp với phía Phật giáo đã hiểu một cách sâu xa những suy nghĩ của ông với người Phật giáo như lời ghi lại của bà Ngô Đình Hiệp như sau:

‘We should always remember that we are a minority.’(5)


Sự cẩn trọng của ông Diệm trong sự phân biệt lãnh vực tôn giáo và chính trị đã được ông lưu tâm ngay từ khi chưa nắm chính quyền. Ở trong Nam thuộc khu vực Vĩnh Long, giám mục Ngô Đình Thục muốn yểm trợ cho ông Diệm nên đã lập ra những đoàn thể tôn giáo kiểu các tổ chức nhân dân tự vệ như ở Phát Diệm. Những tổ chức này chẳng những bị người Pháp nghi kỵ mà chính bản thân ông Diệm cũng cực lực phản đối. Việt Minh cũng không tha, tìm cách ám toán. Bà Trần Thị Liên trong tập sách của bà nhận định như sau:

‘La position de Mgr Thuc était donc très nettement critiqé vis-à-vis du gouvernement Bao Đại, tout comme celle de son frère Ngo Dinh Diem.’(6)
(Lập trường của giám mục Thục đã bị Bảo Đại phê phá một cách minh bạch và cũng bị chính người em của ông là Ngô Đình Diệm chỉ trích).


Do muốn yểm trợ cho người em là Ngô Đình Diệm theo lời trăn trối của người cha trước khi qua đời mà giám mục Ngô Đình Thục đã vấp phải sai lầm trầm trọng vì không hiểu được mối tương quan tôn giáo chính trị. Vì thế, trong những buổi họp của đại gia đình ông Ngô Đình Diệm đã không ngần ngại chỉ trích sai lầm của anh mình. Đối với ông Diệm, dùng thế lực tôn giáo hay một đảng công giáo như đảng Xã hội công giáo cho một mưu cầu chính trị lâu dài chỉ có hại mà không có lợi. Ông nói: “I can talk about the disavantages of Catholic parties myself.”(7)

Giám Mục Thục do thiếu kinh nghiệm đời, thiếu kinh nhiệm chính trị, lo sợ ông Diệm sẽ bị người Pháp ám toán nên giám mục Thục đã có lần dại dột gửi một thư cho toàn quyền Decoux ngày21-8-1944 mà nội dung có đoạn:

“Các em của tôi đã liên tục dâng hiến mạng sống họ cho nước Pháp trong dịp cộng sản nổi loạn. Diệm, em tôi đã ngã may mắn thoát chết do những viên đạn súng lục của người Tàu Chợ Lớn, người này được gởi tới Phan Rang, nơi Diệm hăng say ngăn chặn sự xâm nhập của các cán bộ cộng sản từ Nam Kỳ.”(8)


Một lần nữa ông Diệm lại nổi giận về việc làm của giám mục Thục.

Trong một buổi họp gia đình, cả ông Nhu, ông Cẩn đều cho rằng Giám Mục Thục phạm sai lầm khi nhờ chính quyền Pháp bảo hộ tính mạng cho ông Diệm. Và theo Giám Mục Ngô Đình Thục, người Pháp đã từ chối vì cho rằng họ không đủ phương tiện để bảo vệ cho ông Diệm. Việc làm của giám mục Thục chẳng những không đem lại kết quả gì cho ông Ngô Đình Diệm mà còn để lại lá thư sau này nhiều người đã dùng lá thư đó tố cáo anh em Ngô Đình Diệm về sự hợp tác với người Pháp.

Điều mà trong suốt cả đời ông Diệm là bằng mọi giá, ông muốn mang lại cho Việt Nam một nền độc lập thoát khỏi sự cai trị của người Pháp.

Sự sai lầm của Giám Mục lại có cơ hội xảy ra một lần nữa trong vụ Phật giáo miền Trung mà thái độ của Giám Mục Thục tỏ ra không thức thời trong một thành phố như Huế vốn được coi như cái nôi hay Quê Hương của Phật giáo.

Huế là Phật giáo chẳng khác gì Phát Diệm là công giáo.

Theo tôi, ông Ngô Đình Thục là người thương em mà đã hại em đưa đến chỗ ông Ngô Đình Diệm bị thảm sát. Dĩ nhiên, cái chết của anh em ông Ngô Đình Diệm chủ yếu do Averell Harriman và vây cánh của ông như Forestall, John Keneth Galbraith.

Theo Patrick J. Slovan, những người này thuộc thành phần ‘anti-Diem activists’.(9) Cũng theo PJ Slovan, sau này khi biết việc mình làm, ông Forestall đã đệ đơn từ chức với TT.Kenedy.(10)

Những người ủng hộ ông Diệm như đại sứ Nolting biết rõ âm mưu của những người này thì đã bị thay thế. Phần bộ trưởng Bộ Quốc Phòng Robert McNamara cũng bị gạt ra ngoài vòng -out of reach- tại vùng Grand Teton Mountains of Wyoming.

Phần Đại tướng Maxwell Taylor chỉ chuyên trách về quân sự nên cũng đã không được biết đến bức công điện 243- và ông chỉ được biết đến sau khi nó đã được gửi đi. Nhưng cũng xin ghi lại đây tâm tư của ông đối với ông Diệm:

“Our position ưas that Diem is certainly not ideal. He is terrible pain in the neck in many ways. But he ís an honest man. He is devoted to his country. And we are for him until we can find someone better- looking under the bushes for George Wagshington, I used to call it.”(11)


Sau này, nhờ Nguyễn Đệ, một người bạn đồng chí của ông Ngô Đình Diệm, đang làm Đổng Lý Văn Phòng cho Bảo Đại được nguồn tin mật tình báo cho biết, người Pháp sẽ trừ khử ông Diệm. Nhờ ông Nguyễn Đệ mà ông Diệm kịp thời trốn thoát và xuất ngoại.

Cũng theo tài liệu của cuốn sách “A lifetime in the eye of the storm”, người đưa ra ý kiến là ông Diệm nên đi ra ngoại quốc là bà Ngô Đình Hiệp – người em gái của ông. Người đọc “A lifetime in the eye of the storm” sẽ có một sự ngạc nhiên không nhỏ: Là bất cứ chuyện gì, hay một quyết định quan trọng nào, ông Diệm đều bàn với em gái.


Nhận xét về những người đồng chí từng sát cánh với ông Diệm hay cùng có thời có chung lý tưởng, nhưng sau này hầu như họ không còn có liên lạc với nhau nữa. Người viết nhận ra là ông Diệm có lập trường kiên định chống Pháp nên những người nào theo Pháp, ông Diệm cắt đứt liên lạc như trường hợp Lê Quang Luật, Trần Văn Lý, Phan Văn Giáo, các linh mục Phát Diệm như Hoàng Quỳnh. Riêng giám mục Lê Hữu Từ mới đầu ảnh hưởng lập trường cứng rắn của ông Diệm, sau cũng có thay đổi. Liên lạc giữa hai người, ông Diệm và giám mục Lê Hữu Từ không còn chặt chẽ khi vào đến miền Nam.

Sau nhiều năm trời, người viết bài này mới hiểu được tại sao có sự mâu thuẫn và cắt đứt liên lạc giữa ông Trần Văn Lý, ở miền Trung vốn là một đồng chí thân cận của ông Diệm? Chỉ vì ông Trần Văn Lý đã lập ra đảng Xã Hội công giáo và chủ trương phò Thái tử Bửu Long sau này lên nối ngôi Bảo Đại. Cả hai điều đó đều đi trái với lập trường chính trị của ông Diệm là: tách biệt lãnh vực tôn giáo ra khỏi chính trị, không cộng tác với người Pháp và ủng hộ việc đưa Hoàng Thân Cường Để nối nghiệp nhà Nguyễn.

Cho nên rất nhiều tài liệu sách vở sử học sau này thiếu công bằng đều hô hoán một cách vô bằng là có một chính sách kỳ thị tôn giáo, kỳ thị Phật giáo dưới thời Ngô Đình Diệm.


Nhiều người đã tin chắc chắn như thế. Nhưng nếu căn cứ vào những dẫn chứng ở trên -ai khác thì không biết- Riêng ông Diệm rất e ngại những dính líu của công giáo vào chính trị.

Vậy mà sau này ông đã chết vì chính những điều ông lo ngại.

Ai kỳ thị Phật giáo thì không biết. Nhưng nhất định không phải ông Diệm, ông Nhu cũng như ông Cẩn. Ông Nhu, một người trí thức theo Tây học, nhiễm tinh thần chống giáo trị (Anti-clérical). Đã có mấy ai thấy ông Ngô Đình Nhu trong những buổi lễ công giáo chính thức? Bạn của ông Nhu, bạn đồng chí nếu có tu sĩ công giáo nào thì đó là linh mục Parrel hồi còn ở Đà Lạt. Ông chỉ thực sự vào cuộc trong vụ Phật giáo khi có sự phát động chống chính phủ tại chùa Xá Lợi!

Vì thế không lạ gì, dù rất cẩn trọng, dù rất đề phòng, dù có thừa kinh nghiệm quản trị hành chánh, dù hiểu hết cái tâm tình tôn giáo của con người, ông Diệm lại rơi vào cái bẫy. Yếu tố tôn giáo đã được khai thác đúng lúc tạo nên một phong trào tranh đấu dữ dội đi đến chỗ góp phần vào việc lật đổ chế độ.

Nghĩ lại về điều này, tôi thấy chẳng những đó là điều bất hạnh cho ông Diệm và gia đình ông mà còn là điều bất hạnh cho chế độ cộng hòa non trẻ của chúng ta.

Chỉ đơn giản từ việc treo cờ trong một thông cáo xảy ra không đúng lúc.

Nghĩ lại trường hợp Việt Nam, Ông Diệm dù có là người có đạo đức, có yêu nước, có lý tưởng, nhưng đất miền Nam nhất là đất miền Trung thấm nhuần đạo Phật chưa có tâm thức sẵn sàng để có thể chấp nhận một tổng thống theo Thiên Chúa giáo. Và nói theo ông Ngô Đình Nhu khi trả lời phái đoàn điều tra Liên Hiệp Quốc: Chưa có sự trưởng thành về ý thức tôn giáo và chính trị.(12)

Phật giáo ở miền Nam có ba sắc thái rõ rệt: Phật giáo miền Nam, Phật giáo di cư và Phật giáo miền Trung. Trong Phật giáo miền Nam có Hội Phật Học Nam Việt do cư sĩ Mai Thọ Truyền và chùa Xá Lợi. Cạnh đó có Giáo Hội Tăng Già VN do Thượng tọa Thích Thiện Hoa với chùa Ấn Quang và Phật giáo nguyên thủy nhóm Tiểu Thừa với chùa Kỳ Viên.

Các nhóm Phật giáo miền Nam thường có thái độ đứng ngoài chính trị, một thái độ xuất thế của người tu hành.

Nhóm Phật giáo di cư gồm khoảng 200.000 phật tử, nhưng tản mác khắp nơi chỉ có khoảng 100.000 người tụ tập chung quanh Sài Gòn và chia thành hai nhóm. Nhóm thuộc chùa Phổ Quang và Nghĩa Trang Bắc Việt với thượng tọa Thích Trí Dũng. Nhóm đa số và có ảnh hưởng thuộc chùa Từ Quang của TT Thích Tâm Châu.

Riêng Phật giáo miền Trung được coi là đông đảo và có tổ chức và sinh hoạt từ cấp Khuôn hội đến cấp Trung ương ở chùa Từ Đàm.

Phật giáo miền Trung với số lượng Phật tử lên đến 800.000 là thành phần chủ lực trong giai đọan khủng hoảng Phật giáo thời ông Diệm, do hòa thượng Thích Tịnh Khiết làm hội chủ. Ông là một cao tăng đạo đức đã lớn tuổi nên mọi sự việc hành xử đều do các vị như Thích Trí Quang và Thiện Minh đảm trách.(13)


Điều đó hiểu được khi hiểu rõ tính cách địa lý, xã hội ảnh hưởng trên những cộng đồng một xã hội. Giữa đạo Phật miền Nam và đạo Phật miền Trung có sự khác biệt sâu xa về tâm thức đạo nên cách xử lý, ứng xử cũng vì thế có những phản ứng khác nhau. Cũng một lý do tương tự khi so sánh người công giáo miền Bắc di cư và tín hữu trong Nam, người ta cũng có thể nhận ra sự khác biệt như vậy.


Xét về mặt xã hội, cái thiểu số bao giờ cũng ở thế thiệt thòi nhượng bộ. Sống ở xứ người, chúng ta có thừa kinh nghiệm để đối phó với tình huống thiệt thòi đó.


Và vì thế, kẻ kỳ thị tôn giáo theo nguyên tắc phải đến từ phía đa số.

Đối với tôi, phải sống trong một tình trạng mà tôi gọi đó là nỗi bực tôn giáo trong một đất nước còn chưa phát triển và thiếu một ý thức chính trị dân sự và để cho tâm thức tôn giáo lấn lướt, thay thế.

Ngày nay, người ta càng có dịp hiểu sâu sắc tâm thức đạo thời VNCH khi so sánh tâm thức đạo của dân Hồi Giáo hiện nay. Tôn giáo đã biến thành một bạo lực tôn giáo có thể mù quáng và che mờ lương tri và lẽ phải của con người.

Ngày nay nhìn lại cho thấy sự bùng phát của cuộc khủng hoảng Phật Giáo ra ngoài ý muốn và dự liệu của các các người lãnh đạo miền Nam, dẫn đưa đến cuộc khủng hoảng quyền lực của cả một chính thể. Không một người lãnh đạo miền Nam nào lại có thể ngu dốt muốn loại trừ một tôn giáo lớn như đạo Phật ra khỏi xã hội miền Nam. Nay đọc lại những điều bày tỏ của bà Ngô Đình Hiệp, em gái ông Diệm trong A lifetime in the eye of the storm qua sự ghi chép lại của ông Nguyễn Văn Châu cho thấy nỗi oan nghiệt của ông Ngô Đình Diệm.(14)

Chùa Xá Lợi trở thành trạm thông tin nơi ra vào của các báo chí quốc tế. TT.Trí Quang theo như quan điểm của Nolting thì mục tiêu tối hậu của nhà sư này là lật đổ chính quyền Ngô Đình Diệm.(15)

Phật giáo đã bị giật giây và lợi dụng và ông Trí Quang trở thành người lãnh uy tín vượt ra ngoài lãnh vực tôn giáo. Nhưng cũng nhà sư này đã bị chính bàn tay người Mỹ loại bỏ khi lá bài của ông trở thành không cần thiết nữa.

Ba năm sau,1966, ông trở về lại về chùa tiếp tục tu hành và quên đi những giây phút hào quang vì bị một tướng lãnh dẹp tan các phong trào nổi dậy ở miền Trung. Ông đã thắng được một tay mưu lược chính trị như ông Ngô Đình Nhu, nhưng lại thua một tay tướng tay mơ về chính trị.

Cuộc tuyệt thực 100 ngày của ông mà không chết ở bệnh viện Duy Tân chỉ là một lá bài chính với tẩy sất. Nó đã bị vô hiệu hóa một cách nhục nhã.

Câu hỏi còn lại cuối cùng là kể từ đó đến nay, ông đã làm gì và làm được gì cho Giáo Hội Phật giáo trong những tình huống mà đạo Phật có nguy cơ mất đạo?

Ai là người nay có thể là người gánh vác số phận Phật giáo trong cái giờ thứ 25 này?

Còn nhớ thời tổng thống Nguyễn Văn Thiệu, người Mỹ đã dùng linh mục Trần Hữu Thanh với lá bài chống tham nhũng.

Rất may, Linh Mục Trần Hữu Thanh thì không phải tầm cỡ Thích Trí Quang và Nguyễn Văn Thiệu thì cũng không phải Ngô Đình Diệm. Nhưng yếu tố chính là miền Nam đã có nguy cơ rơi vào tay cộng sản và mục đích loại trừ Nguyễn Văn Thiệu đã không còn còn là điều cần thiết nữa!

Nguyễn Văn Lục
Nguồn: DCVOnline


Bài và chú thích của tác giả. DCVOnline minh họa và phụ chú:

(1) Lan Cao, Monkey Bridge
(2) Patrick J. Slovan, The politics of Deception, trang Lời mở đầu.
(3) Charles Keith, Annam Uplifted: The First Vietnamese Catholic Bishops and the Birth of a National Church, 1919–1945 – Annam vùng lên. Những vị giám mục đầu tiên của Việt Nam và sự hình thành giáo hội, giai đoạn dân tộc 1919 -1945, Phạm Minh Ngọc dich, Talawas.org, số mùa Thu 2009.
(4) S.M Bao Dai, Le Dragon d’Annam, trang 63-64
(5) A lifetime in the eyes of the storms, Nguyen Van Chau, Chapter “A time for Indecision”
(6) Tran Thi Lien, Les catholiques Vietnamiens pendant la gue2rre d’inde1pendance (1945-1954) entre la reconque6te Colonioale et la resistance commununiste, trang 363.
(7) Nguyen Van Chau, Ibid., chương 17.
(8) Chinh Đạo, Cuộc Thánh Chiến chống Cộng, trang 388.
(9) Patrick J. Sloyan, Ibid., trang 180.
(10) Patrick J.Sloyan: When the humiliated Forrestall realized what he had done, he submitted hí resignation to the president. Trang 181
(11) Patrick J. Sloyan, Ibid., trang 183
(12) Xem tài liệu về phái đoàn Đoàn Điều tra Liên Hiệp Quôc tại Việt Nam, phỏng vấn ông Ngô Đình Nhu.
(13) Lương Khải Minh, Cao vị Hoàng, Làm Thế Nào Để Giết Một Tổng Thống, trang 330-331
(14) Nguyen Van Chau, A lifetime in the eye of the storm.Ngo Dinh Hiep, A toufger sister of late President Ngo Dinh Diem
(15) Patrick J. Slovsn, Ibid., trang 138.

09 Tháng Mười Hai 201812:35 SA(Xem: 30)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: MƯA TÔI VÀ EM - Nhạc Phạm Chinh Đông - Khánh Minh trình bày
08 Tháng Mười Hai 20181:37 SA(Xem: 63)
Sống nên tạo đức mở lòng Giữ tâm chánh niệm bao dong kiên trì Gắng làm điều thiện từ bi Thân tâm an lạc, sân si xa lìa
08 Tháng Mười Hai 20181:31 SA(Xem: 47)
Sóng trên sông nghiêng lục bình hoa tím Trôi lênh đênh vỗ nhè nhẹ mạn thuyền Trăng mùa đông thả nụ cười chúm chím Thương tháng mười hai lấp lánh sao hiền.
04 Tháng Mười Hai 20181:57 SA(Xem: 1624)
Tôi không tự tin làm thơ cũng có lý do, bởi được dịp tiếp xúc quá nhiều “cây đa, cây đề” làng thơ Việt, tôi “ngộ” ra rằng:“Thôi thì thôi nhé, có ngần ấy thôi!...”
02 Tháng Mười Hai 201811:48 CH(Xem: 198)
Trong gần 2 năm qua, mỗi khi có một hội nghị quốc tế thượng đỉnh thì luôn luôn có những diễn tiến bất ngờ mà hiếm ai có thể tiên đoán trước được.
02 Tháng Mười Hai 20183:31 SA(Xem: 135)
Cảnh giới trong tâm hiện như vầy, Tiền kiếp u minh phủ kín đầy. Hôm nay còn mãi trong mê đắm, Làm sao thoát cuộc tử sinh nầy?
02 Tháng Mười Hai 20182:05 SA(Xem: 116)
Không ngờ có nhiều cha mẹ xài đồ thừa của con đến thế, lại có cảnh xài đồ thừa bất đắc dĩ như hai vợ chồng người anh họ chị Bông
01 Tháng Mười Hai 20182:51 SA(Xem: 83)
Đàn lòng còn mãi vấn vương. Lật trang sách cũ tỏ tường ý thơ Bềnh bồng mộng ước đơn sơ Dẫu cho ngăn cách bến bờ thương yêu
01 Tháng Mười Hai 20182:02 SA(Xem: 148)
Thì ra chuyện nho nhỏ có khi chứa đựng một bài học lớn mà con người không để ý, vì chỉ quen nhìn những chuyện lớn, những chuyện “đập vào mắt”, xưa nay…
01 Tháng Mười Hai 20181:42 SA(Xem: 100)
Cho nên, cho đến bây giờ, tôi vẫn thấm thía khi đọc mấy câu thơ của cụ Nguyễn Khuyến khi viết về Chợ Đồng. Cũng như sau này, tôi có dịp được sống trọn vẹn những phiên chợ miền cao mà tôi đã mô tả trong truyện Dì Xinh.
01 Tháng Mười Hai 20181:18 SA(Xem: 147)
Tháng Mười Hai Đến lượt lần Năm hết tháng tận theo chân đi về Đất trời say tỉnh cơn mê Nhân sinh thao thức theo lề áo cơm....
30 Tháng Mười Một 20183:29 SA(Xem: 1013)
Cây cầu nhỏ, con sông nào đưa lạnh, Thuyền ai xa? Chở được mấy ân tình. Con mương dài, cây lả bóng lung linh, Màu Mận đỏ, như má Em vừa mơ chín.
25 Tháng Mười Một 201810:19 CH(Xem: 188)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: DÒNG SÔNG TÔI VÀ EM - Nhạc và Lời: Phạm Chinh Đông Hòa Âm: Cao Ngọc Dung. Ca Sĩ: Khánh Vy
25 Tháng Mười Một 201810:14 CH(Xem: 1201)
Bước vào yêu, đừng làm gì tự hối, Bước vào yêu, đừng giả dối bao giờ. Tình mấy ai, được toàn vẹn thủy chung, Và những ai đã: tơ chùng phím lỡ!
23 Tháng Mười Một 201811:17 CH(Xem: 211)
Sáng nay mưa lất phất bay Đất trời u ám nắng ngày trốn đâu Phủ che mây xám trên đầu Cuối Mùa Bão Rớt tình sầu vấn vương.
22 Tháng Mười Một 201810:35 CH(Xem: 222)
Tạ ơn tình nghĩa thầy trò Tạ ơn bạn hữu thăm dò hỏi han Tạ ơn người lính hiên ngang Tạ ơn tất cả, muôn vàn tri ân Quê hương xa bỗng thành gần. Tạ ơn đất nước dung thân cuối đời.
22 Tháng Mười Một 201810:21 CH(Xem: 180)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: "MÙA THU MÂY NGÀN" Từ Công Phụng & Từ Dung Kiều Oanh thực hiện youtube
20 Tháng Mười Một 20181:30 CH(Xem: 1675)
Sau cùng, xin tạ ơn đời đã cho chúng ta đươc một thời hãnh diện mang phù hiệu Ngô Quyền trên ngực áo, và cơ duyên hạnh ngộ trong những lần họp mặt chs Ngô Quyền.
20 Tháng Mười Một 20188:24 SA(Xem: 311)
Cám ơn mái trường thân yêu Ngô Quyền đã cho chúng tôi đến học và kết chặt mối dây liên kết bạn bè. Kính chúc các Thầy Cô và các bạn một ngày lễ Tạ Ơn Vui Vẻ, An Lành và thật Hạnh Phúc
20 Tháng Mười Một 20181:38 SA(Xem: 189)
Con quỳ đây lạy Mẹ đến vô cùng Trong hương khói tìm đâu hình bóng Mẹ Nửa đoạn đời sau mang niềm dâu bể Vẫn mang nặng hoài hai chữ mồ côi Những lạy này, xin dâng Mẹ ... Mẹ ơi !
18 Tháng Mười Một 201811:37 CH(Xem: 179)
Và nơi đó, mùa Đông đã về chưa? Anh có thấy tuyết phủ dầy lối cỏ? Nghe mênh mang, lối sầu mùa lá đỏ Nhớ về nhau khi trời, đất “Giao Mùa”
18 Tháng Mười Một 201812:14 SA(Xem: 181)
Việc tranh chấp giữa Cố Tế và cô Mến đã qua đi như nước chảy qua cầu và hầu như chỉ còn là câu chuyện của mấy người luống tuổi trong làng từng chứng kiến hay nghe kể lại.
11 Tháng Mười Một 201811:25 CH(Xem: 611)
Bao nhiêu ngang trái đẩy lùi Bao nhiêu quá khứ chôn vùi theo luôn Từ bi, trí tuệ tỏa hương Thăng trầm biết sống nhịn nhường chính tâm.
11 Tháng Mười Một 201811:12 CH(Xem: 270)
So sánh với các cuộc bầu cử giữa kỳ trong quá khứ,- nhứt là cuộc bầu cử 2014 dưới thời TT Obama - lần này dưới thời TT Trump thì quả khác xa.
11 Tháng Mười Một 20185:39 CH(Xem: 492)
Em về Cõi Mộng làm chi? Có bao nhiêu kẻ tình si đang chờ Mình em với nỗi bơ vơ Khói sương ảo ảnh, dật dờ giấc mê
10 Tháng Mười Một 201811:15 CH(Xem: 230)
Đông buồn theo giọt sầu trôi Nghiêng vai chợt thấy đất trời buồn thiu Còn đây nửa vạt nắng chiều Cho Em Chút Nắng nâng niu tóc gầy...
10 Tháng Mười Một 20184:06 CH(Xem: 182)
Chúc mừng sinh nhật trưởng Phong Châu. Sức khỏe, bình an, vui dài lâu Thất thập ngũ niên. .. Còn trẻ chán! Ba lô, lều trại chẳng khó đâu.
09 Tháng Mười Một 201810:56 CH(Xem: 283)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: "MÙA THU MÂY NGÀN" Từ Công Phụng & Từ Dung Kiều Oanh thực hiện youtube
04 Tháng Mười Một 201811:17 CH(Xem: 410)
Đọng yêu thương trong từng trang giấy Những bàn tay bằng hữu Ngô Quyền Đem tâm huyết trải vào trong ấy Tác phẩm để đời bằng cả nợ duyên.
03 Tháng Mười Một 20181:29 SA(Xem: 269)
Khi xưa còn nhỏ mộ danh ngài Đọc truyện, luận bàn chẳng kém ai Sắc sảo HOÀNG DUNG... nàng hiệp nữ Dịu dàng NGỌC YẾN ... đóa xuân khai
03 Tháng Mười Một 201812:33 SA(Xem: 217)
Mời thưởng thức 1 tác phẩm tuyệt vời và cũng là phụ bản trong Ngô Quyền Toàn Tập của Hạnh Phạm
02 Tháng Mười Một 201811:12 CH(Xem: 279)
Thu sang Ta lại về đây, Tuổi vàng thanh thản giúp khuây truyện đời. Gặp nhau để nhớ một thời, Đầu còn xanh tóc xa vời ngày xưa.
02 Tháng Mười Một 201812:17 SA(Xem: 1318)
Nay Thu về, heo may muôn lối, Mang hồn Tôi về đến Quê nhà. Gởi chút lòng, kẻ ở phương xa, Mong mỏi lắm: THU THANH BÌNH sum hợp.
01 Tháng Mười Một 201812:08 SA(Xem: 284)
Năm dài mười tháng trôi mau Tháng Mười Một Đến qua cầu rét căm Áo len vải lụa tơ tằm Khăn quàng quấn cổ lạnh thâm vai gầy.
29 Tháng Mười 201812:29 SA(Xem: 329)
Halloween Ấm Tình Thưa Lập đông từng bước đẩy đưa thu tàn Đốt bừng ngọn lửa tỏa lan Gió đông giá rét lạnh quàng vai thâm...
26 Tháng Mười 201811:33 CH(Xem: 466)
Con đò xưa giờ nằm gác mái Chờ thời gian xóa thuở vẫy vùng Đưa bao người sang sông thầm lặng Mất hút vào quên lãng mông lung.
25 Tháng Mười 20189:39 SA(Xem: 1230)
Hồ Thu, liễu rũ mơ màng, Nhạc reo trong gió, nhặt khoan não lòng. Trăng lên vờn sóng mênh mông, Bâng khuâng viễn khách, thuyền không bến bờ,
22 Tháng Mười 20181:25 SA(Xem: 860)
Đã chín thu buồn giữa cõi này Tình thu hiển hiện ở đâu đây Là tình thơ đó, hồn xin gởi Theo gió quyện vào mây trắng bay
22 Tháng Mười 201812:45 SA(Xem: 270)
Bầu cử giữa nhiệm kỳ TT (midterm elections) là một điểm độc đáo của hiến pháp Hoa Kỳ mà xét ra không có quốc gia nào trên thế giới có được
20 Tháng Mười 201812:15 SA(Xem: 2686)
Đền thờ Tiên Sư tỉnh Biên Hòa xưa (tỉnh Đồng Nai hiện nay) được đặt ở vị trí trang trọng nhất của Trường Tiểu học Nguyễn Du, một ngôi trường trên trăm năm tuổi tại thành phố Biên Hòa.
20 Tháng Mười 201812:07 SA(Xem: 405)
Tôi bước ra khỏi cổng chùa. Chùa nằm trên một khu đất bằng phằng, nhưng sao tôi có cảm giác như mình đang lững thững bước xuống chân đồi.
19 Tháng Mười 201811:43 CH(Xem: 326)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: BIỂN TÔI VÀ EM - Nhạc Phạm Chinh Đông. Hòa Âm Lê Tú - Thiên Bảo trình bày.
19 Tháng Mười 201811:39 CH(Xem: 318)
Tháng Mười Nghiêng Nhớ lạnh rung Nồng nàn giá bấc chào mừng đông sang Lắc lay lá úa thu tàn Đất trời chuyển động nhịp nhàng điệu ru.
19 Tháng Mười 201811:32 CH(Xem: 1469)
Thu về, Nàng đến đi cùng Ta, Giữa trời Thu, trăng nước giao hoà. Nhè nhẹ gió đưa, ngàn lá rụng, Vương vãi lan đầy, chẳng thiết tha.
15 Tháng Mười 201812:03 SA(Xem: 1839)
Mùa Thu ở San Jose hôm nay, chủ nhật 14 tháng 10 2018, êm đềm, đẹp hơn vì có họp mặt ngẫu hứng tình cờ của 6 chs NQ khóa 15 ở cafe Paloma, San Jose, California.
14 Tháng Mười 201810:22 CH(Xem: 459)
Mình vội chia nhau chút học trò Chia ngăn cặp nhỏ chất đầy thơ Chia vạt áo ai ngoài cửa lớp Chia cả cung buồn theo guốc khua Ôm vội trao nhau lời giã biệt Thả màu phượng đỏ chạy lang thang
14 Tháng Mười 201812:58 SA(Xem: 472)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: "THU VỀ TRONG MẮT EM" ( Nhạc: Phạm Mạnh Cương - Ca sĩ: Thái Thanh) Kiều Oanh thực hiện youtube
13 Tháng Mười 201810:33 CH(Xem: 344)
Cuộc phỏng vấn trên truyền hình của đài ABC News hôm thứ sáu (12/10) vừa qua với Đệ nhất phu nhân Hoa Kỳ Melania Trump đã gây sôi nổi ...
13 Tháng Mười 201810:24 CH(Xem: 313)
Kể từ năm 1970, các buổi lễ chính thức để tưởng niệm nền Đệ nhất Cộng hòa -tưởng niệm cố tổng thống Ngô Đình Diệm- đã được tổ chức công khai ở Saigon.
13 Tháng Mười 20186:58 CH(Xem: 644)
Sáng nay thức dây nghe tiếng chim ca. Lại tưởng như mình ở tại quê nhà Bình minh reo vang, thanh bình êm ả Thương quá một thời. Kỷ niệm đã qua.
12 Tháng Mười 20188:49 CH(Xem: 1459)
Nay, hoa bằng lăng tím rợp trời, giữa mùa nắng hạ, Đường làng quê, ong bướm lựơn lao xao. Vẫn nhớ ngày xưa, khi mùa hè sang nắng đỗ, Có ai về thăm người cũ, Quê hương?!
10 Tháng Mười 201810:45 CH(Xem: 371)
Thì thôi Ai Cũng Có Lần Tử quy sanh ký sáng ngần thiều quang Có gì mà phải than van!! Sinh ly tử biệt tuần hoàn luật chơi...
10 Tháng Mười 201810:40 CH(Xem: 366)
Em nghe cơn bão thổi về, Hỏi Anh yêu quý mọi bề ra sao? Tìm đâu nơi ở trên cao? Gia đình bạn hữu biết bao ân tình.
07 Tháng Mười 20184:36 CH(Xem: 365)
Thực vậy cuộc biểu quyết tín nhiệm Thẩm Phán Kavanaugh vào Tối Cao Pháp Viện được ghi nhận gay go, rắc rối, ồn ào và kết quả thay đổi bất ngờ & mong manh nhứt trong lịch sử Mỹ.
06 Tháng Mười 20189:24 CH(Xem: 636)
Chênh chếch... trăng mờ trên đỉnh vắng Âm thầm... bóng nhỏ giữa đồi hoang Đàn ai khéo gợi hồn thơ dậy Nhớ thức cùng em... dẫu nguyệt tàn !!!
05 Tháng Mười 201810:56 CH(Xem: 543)
Chú thật là thương, thương ông nội vô cùng. Chú không còn thấy nhớ nhà mà lại thích được ở đây cùng ông nội hàng ngày tụng kinh lễ Phật.
05 Tháng Mười 201810:17 CH(Xem: 421)
Đợi em nơi bến giang đầu Sợ cơn gió thoảng qua cầu lắc lay Đông về hơi ấm chuyền tay Tháng Mười Về Đến mười hai chực chờ...
05 Tháng Mười 201810:10 CH(Xem: 596)
Đếm thời gian bằng lá vàng thu rụng Trước hiên nhà trên lối ngõ đìu hiu Mùa qua mùa buồn như kinh nhật tụng Người xa người quạnh quẽ bước liêu xiêu.
04 Tháng Mười 201811:46 CH(Xem: 634)
Chào mặt trời ngủ yên. Chào cuộc đời rất hiền. Chào bầy chim về tổ Ta ngồi lại tập... thiền
04 Tháng Mười 201810:40 CH(Xem: 1595)
Có ai động lòng bước qua đường? Dù chỉ cảm xúc tỏ tình thương. Một chút đau buồn trong tâm trí, Để còn XÓT XA cho QUÊ HƯƠNG!
04 Tháng Mười 201810:38 CH(Xem: 508)
Sương mong manh, mây trời giăng bàng bạc Bến sông xanh, con đò cũ còn không? Người xa xôi, mà người còn đứng đợi Tình xa xưa tàn theo gió mênh mông…
04 Tháng Mười 201810:30 CH(Xem: 468)
Tình cờ không hẹn mà nên, Gặp nhau Hải đảo thần tiên tuyệt vời. Đôi ngày vùng vẫy biển khơi, Đển ngày tạm biệt Bạn ơi Ta về!
04 Tháng Mười 201810:24 CH(Xem: 741)
Ta hỏi Thu nghe: chuyện thế tình Biết gì trong, đục cõi nhân sinh? Kiếp người ngắn ngủi, sao buồn khổ? Mong một tri âm, cũng khó tìm?
01 Tháng Mười 201812:28 SA(Xem: 496)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới và bấm vào ô vuông ở cuối khung góc phải (Full screen) để mở lớn màn ảnh] TIẾNG LÒNG TRI KỶ, TRI ÂM -Thơ Trần Kiêu Bạc-Hồng Vân Diễn Ngâm Kiều Oanh thực hiện youtube
30 Tháng Chín 201811:35 CH(Xem: 490)
Tính đến nay, Đức Phật đã nhập diệt 2,562 năm, nhưng Giáo Lý cao siêu mà Ngài đã dày công hoằng dương trong 45 năm dài vẫn còn lưu lại cho nhân thế.
28 Tháng Chín 201810:26 CH(Xem: 638)
Thế là sau mấy ngày suy nghĩ, ba chú đồng ý đem con lên chùa làm thị giả cho ông nội. Chú Thảo rời gia đình từ lúc đó.
28 Tháng Chín 201810:09 CH(Xem: 408)
Mùa trăng của những yêu thương Gửi em xuân thắm Thu Nhường Trăng Mơ Tuổi hoa niên có đợi chờ Vòng tay nhật nguyệt bến bờ lạc xa.
28 Tháng Chín 201810:04 CH(Xem: 436)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: MÙA THU TÔI VÀ EM - Nhạc Phạm Chinh Đông. Khánh Minh trình bày.
28 Tháng Chín 20189:59 CH(Xem: 304)
Về hai cuốn sách tiếng Anh và Pháp có thể nói rõ bản tiếng Pháp là bản dịch từ bản tiếng Anh. Có thể có một hai chỗ sửa đổi của Bùi Tín theo như lời nói đầu...
28 Tháng Chín 20189:11 CH(Xem: 571)
Nhỏ yêu ơi! Nhớ em chất ngất. Nước mắt nhớ thương mằn mặn Biển ngàn thu.
28 Tháng Chín 201812:31 CH(Xem: 1423)
Thu nhớ, Thu mong, của vạn lòng, Bao giờ Thu hết nỗi hoài mong. Cho hồn Thu vơi sầu tê tái Thu ấm bao lòng, có được không?
28 Tháng Chín 201812:31 SA(Xem: 386)
Nhớ về kỷ niệm, anh miên man mơ tưởng lại thời cắp sách đến trường, rong chơi bè bạn, run rẩy khi chợt thốt ra lời tỏ tình vụng dại với cô bạn ngày xưa, anh chợt mỉm cười.
23 Tháng Chín 20185:52 CH(Xem: 811)
Bài thơ lục bát vô thường Nghiệp xưa rơi rớt mười phương ta bà Hương trầm tỏa rộng chan hòa Giấc mơ giải thoát trăng ngà vỡ tan.
22 Tháng Chín 20182:02 SA(Xem: 622)
Xin trân trọng giới thiệu tập thơ "NGUỒN THẬT" của tác giả Phong Châu. Một chàng rể khóa 5 của Ngô Quyền chúng ta.
21 Tháng Chín 201811:03 CH(Xem: 517)
Con tưởng Mẹ về trong đêm Thu Bên khóm trúc thưa con đứng chờ Trăng lung linh mờ mờ sáng tỏa Dáng chị Hằng bay bổng trời xa
21 Tháng Chín 201811:01 CH(Xem: 824)
Đêm vắng lạnh, chỉ một mình mình viết Những vần thơ gửi đến kẻ miền xa Như ngày xưa anh đi lính xa nhà Giờ thật sự vợ lính thành góa phụ
21 Tháng Chín 201810:58 CH(Xem: 471)
Toàn dân Việt hãy hợp quần, Tạo nên sức mạnh bao lần thành công. Làng thôn thành thị núi sông, Giữ từng tấc đất Cha Ông tạo thành.
21 Tháng Chín 201810:52 CH(Xem: 468)
Thu nầy lại nhớ thu xưa Đèn lồng xanh đỏ trăng vừa nhú cao Đất trời mở lối thu vào Ngọt ngào khúc hát đón chào Thu Phân...
21 Tháng Chín 201810:47 CH(Xem: 699)
Ta sẽ đợi. Em ơi! Ta vẫn đợi Một ngày kia lên làm rể trên trời Muôn kiếp nữa, dù rong rêu, sỏi đá Miễn sau cùng, vĩnh viễn có nhau thôi.
21 Tháng Chín 201810:32 CH(Xem: 426)
Bùi Tín đã vĩnh viễn ra đi tại Paris. Cát bụi đã trở về cát bụi cho một kiếp nhân sinh, nhưng tiếng và tăm qua ngòi bút của ông còn ở lại.
20 Tháng Chín 201810:47 CH(Xem: 1490)
Thoáng phút giây, rồi... không nhung nhớ, Gác sau lưng, vứt bỏ những ưu phiền . Quê Mẹ qua rồi bao nỗi đau thương, THANH BÌNH đến: an vui hạnh phúc.
18 Tháng Chín 20181:18 SA(Xem: 519)
Giống như khúc đuôi còn nằm kẹt đâu trong lòng. Chị vói tay lên đầu võng rút cái khăn lông đắp vội lên mặt, bởi vì chị vừa nghe mí mắt mình mọng nước! Từ đó chị Tư Ù thôi ca vọng cổ.
18 Tháng Chín 201812:16 SA(Xem: 512)
Thu về ẩn nhẹ bóng tàn dương Nụ thắm, hoa vàng tỏa ngát hương Du lãng mộng đời khơi tiếc nuối Đắm chìm tâm cảm gợi sầu vương
15 Tháng Chín 20185:38 CH(Xem: 675)
. Văn hóa VN mới sẽ bắt đầu lại từ những đứa bé học những hình vuông, hình tròn, hình tam giác hôm nay sao? Thật là đau lòng cho chữ Việt.
14 Tháng Chín 201810:24 CH(Xem: 700)
Tử biệt, sinh ly Đau thương tê dại. Cầu nguyện người ra đi Chúc lành người ở lại. Một nén tâm hương. Tưởng niệm. Ngậm ngùi. God Bless America.
14 Tháng Chín 201810:16 CH(Xem: 734)
Từ đó tôi yêu miền cuối Việt Yêu đôi mắt đẹp, cổ tay tròn Áo bà ba trắng, môi cười nụ Yêu gái Cà Mau vẹn sắt son.
14 Tháng Chín 201810:08 CH(Xem: 474)
Trần gian đẹp lắm chị Hằng ơi!! Chị xuống cùng vui với mọi người Tháng tám trời trong xanh gió mát Trẻ thơ ngây ngất rạng tiếng cười.
14 Tháng Chín 201810:02 CH(Xem: 557)
Tình yêu bạn học thật thà, Lợi, danh, vật chất chỉ là hư không. Đất, Trời, vũ trụ mênh mông, Tương lai, Tổ quốc chờ trông học trò.
14 Tháng Chín 20189:58 CH(Xem: 683)
Mùa thu mặc áo vàng Tóc gió cài nơ xanh Chúc mùa hè chói nắng Ra đi gặp yên lành. Thu ướp hương vào hoa Nồng nàn chùm dạ hợp Hoàng lan thoảng hiên nhà Ngâu nhài ngan ngát thơm.
14 Tháng Chín 20189:41 CH(Xem: 331)
World Cup 2018 đã chấm dứt. Nước Pháp đoạt giải vô địch bóng đá thế giới. Kỳ tích lần thứ hai đến với nước Pháp sau 20 năm vắng mặt
14 Tháng Chín 20185:02 CH(Xem: 1560)
Đà Lạt, cao nguyên của ngàn thông, Trăm hoa tô điểm đẹp muôn lòng. Sáng, chiều bảng lảng màu sương phủ, Lòng nào du khách chẳng hoài mong.
07 Tháng Chín 201810:22 CH(Xem: 1159)
Từ anh xa biệt trần gian Còn em ngồi với bóng trăng soi mình Nén tâm nhang khấn hiển linh Nguyện cầu anh được Siêu Sinh Niết Bàn.
07 Tháng Chín 20188:07 CH(Xem: 1440)
Rằm tháng 8 anh buông tay thanh thản. Trung thu này em làm lễ giỗ đầu. Ba lần Trung Thu bao kỷ niệm khắc sâu. Để nhớ mãi người đi không trở lại.
07 Tháng Chín 20188:00 CH(Xem: 1542)
THANH BÌNH- Trăng khuyết lại đầy, Rồng mây gặp hội NON SÔNG thái bình. NƯỚC NON hết cảnh điêu linh, NHÂN DÂN an lạc SƠN HÀ vinh quang.
07 Tháng Chín 201812:00 CH(Xem: 612)
Yêu thương tất cả đồng bào, Tình yêu nhân loại dâng trào mênh mang. Quê nghèo khoai sắn gian nan, Bao năm chinh chiến Việt Nam đọa đầy.
07 Tháng Chín 20182:51 SA(Xem: 568)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: "BÔNG HỒNG CÀI ÁO TRẮNG" - Nhạc Sĩ: Nguyễn V. Đông - Giao Linh trình bày Kiều Oanh Trịnh thực hiện youtube
07 Tháng Chín 20182:42 SA(Xem: 588)
*Xin bấm vào phần audio bên dưới để thưởng thức: MÙA HÈ TÔI VÀ EM - Nhạc Phạm Chinh Đông – Ca Sĩ: Hương Giang
01 Tháng Chín 201811:18 CH(Xem: 727)
Thằng bé con. Đập con heo đất Vào ngày cúng Phật. Thắng hội Vu Lan. Ngày Lễ huy hoàng Tạ ơn Cha Mẹ... Nhưng thật quý báo. Tâm thành kính dâng. Tâm hồn trong ngần. Trái tim thánh thiện
31 Tháng Tám 201811:16 CH(Xem: 397)
Nhớ lại hồi còn thiếu niên, chúng tôi ở trong nội trú với hơn 100 đứa trẻ mà chỉ có ba bàn bóng bàn. Giờ nghỉ ai chơi, ai không chơi? Chúng tôi tự đặt ra hai luật