Danh mục
Số lượt truy cập
4,784,116

Tô Đăng Khoa - Đọc “Có Một Thời Nhân Chứng” của Lê Lạc Giao

07 Tháng Tám 201811:43 CH(Xem: 135)
Tô Đăng Khoa - Đọc “Có Một Thời Nhân Chứng” của Lê Lạc Giao

Đọc “Có Một Thời Nhân Chứng” của Lê Lạc Giao

CHIẾN TRANH: NHÂN CHỨNG VÀ NẠN NHÂN

Tô Đăng Khoa.

“Tình yêu cũng giống như chiến tranh ở chỗ: dễ bắt đầu, nhưng rất khó kết thúc”
-H. L. Mencken

bia-sach-mot-thoi-nhan-chung

Truyện dài “Có Một Thời Nhân Chứng” là tác phẩm thứ ba của nhà văn Lê Lạc Giao, do Nhà Xuất Bản Văn Học phát hành năm 2018.  Hai tác phẩm trước của Lê Lạc Giao là: “Một Thời Điêu Linh” (2013), và “Nửa Vầng Trăng Ký Ức” (2016), đều là thể loại truyện ngắn.  Với tôi, tuy hình thức khác nhau, nhưng cả ba tác phẩm của Lê Lạc Giao là một sự tương tục: ba tác phẩm-một chủ đề canh cánh trong lòng.

Qua hai tác phẩm trước, đọc giả có thể nhìn thấy mối quan tâm, trăn trở của nhà văn Lê Lạc Giao chính là các chủ đề rất phổ quát chi phối toàn bộ lịch sử nhân loại từ thuở khai thiên lập địa cho đến ngày nay, tức là chủ đề: tình yêu và chiến tranh, mà bản chất chính là sư phơi bày hai thái cực thương-ghét trong mỗi con người.  Nhìn từ khía cạnh này thì: Lịch sử của nhân loại chính là lịch sử của những cuôc chiến tranh; trong đó tình yêu thời chinh chiến như là một thứ gì đó cực kỳ diễm lệ nhưng lại rất mong manh, tương phản giữa đống hoang tàn, khốc liệt, và phi lý cùng cực của chiến tranh, giúp ngăn ngừa con người rơi vào hố sâu của tuyệt vọng.

Lần này trở lại cùng quý độc giả trong tác phẩm truyện dài “Có Một Thời Nhân Chứng,” nhà văn Lê Lạc Giao lại một lần nữa thẩm sát chủ đề muôn thuở của nhân loại (tình yêu và chiến tranh) dưới dạng truyện dài, từ một góc nhìn của “Nhân Chứng” trong bối cảnh “buổi hoàng hôn của một chế độ” trong vòng bảy năm (1968-1975).  Qua tác phẩm “Có Một Thời Nhân Chứng” chúng ta nhận ra rằng: những hệ lụy của cuộc chiến không hẳn kết thúc vào năm 1975.  Theo H.L. Mencken, tình yêu và chiến tranh có một điểm chung: dể bắt đầu, nhưng rất khó kết thúc.  Sự kết thúc của chúng thường hay kèm theo một vết thương rát buốt tâm can. Cuộc chiến Việt Nam tuy đã kết thúc hơn 40 năm, nhưng vết thương, sự hủy hoại, và những hệ lụy của nó vẫn ngấm ngầm như một lò than tiêu hủy các giá trị căn bản trên mọi phương diện từ vật chất, tinh thần, văn hóa, xã hội cho đến đạo đức.

Bốn mươi năm hơn đã trôi qua, nhưng “nửa vầng trăng ký ức” của “một thời điêu linh” vẫn vằng vặc trong tâm thức của những người may mắn sống sót sau cuộc chiến. Khối ký ức của cuộc chiến tàn khốc này như là một gánh nặng đối với người còn lại, một thế hệ mà nhà văn Lê Lạc Giao gọi là “những con người mang vác trên lưng nấm mồ của một thời nhân chứng.”

Bốn mươi ba năm chiêm nghiệm, ba tác phẩm, một chủ đề canh cánh, Chiến Tranh và Tình Yêu, Lê Lạc Giao với đức tánh cẩn trọng và thẩm sát của một nhân chứng cho chiến tranh và tình yêu, cùng với những chiêm nghiệm thậm thâm của Ông, chắc chắn sẽ đưa độc giả nhìn lại cuộc chiến tranh Việt Nam từ một góc nhìn rất khác, từ trước tới nay.  Đó là góc nhìn độc lập, không chống đối, không hệ lụy của một Nhân Chứng sống sót sau cuộc chiến tàn khốc.  Khi bị ném vào bối cảnh của chiến tranh, thì sự chọn lựa quyết liệt nhất chính là sự lựa chọn làm nhân chứng hay nạn nhân của lịch sử.  Chính sự lựa chọn một cách dứt khoát này sẽ mang đến cho chúng ta một thái độ sống thích hợp trong chiến tranh. Vì sao? – Vì chỉ có làm nhân chứng của chiến tranh thì mới thấu hiểu được chiến tranh và có cơ hội vượt qua được những hệ lụy lâu dài của chiến tranh mang lại. Về mặt tác dụng và thái độ sống của từng con người, sự lựa chọn đó mang ý nghĩa rất to lớn:  Đó chính là sự lựa chọn giữa Tự Do và Nô Lệ!

Nương theo tư tưởng trong tác phẩm “Có Một Thời Nhân Chứng” của Lê Lạc Giao, tôi cũng suy tư rất lâu về sự lựa chọn giữa “Nạn Nhân” và “Nhân Chứng”.  Theo chỗ tôi hiểu trên bình diện nghĩa đen của ngôn từ, “Nạn Nhân” hay “Nhân Chứng” cả hai đều có chữ “Nhân” trong đó, tức là một sự lựa chọn có liên hệ mật thiết đến con người. 

Tuy nhiên, chữ “Nhân” trong “Nạn Nhân” đứng phía sau chữ “Nạn” mang ý nghĩa thụ động, cam chịu, trong đó “Nạn” như là tính từ hay thuộc tính của “Nhân”.   “Nhân” bị ném vào trong “Nạn”, phải chấp nhận, cam chịu “Nạn”;  “Nạn” theo “Nhân” như bóng với hình cho đến chết. “Nhân” trở thành nô lệ cho “Nạn” vì không còn khả năng tự quyết cho vận mệnh của chính mình.

Trong khi đó, chữ “Nhân” trong “Nhân Chứng” đứng phía trước chữ “Chứng” mang ý nghĩa chủ động, “Chứng” là một động từ, là hoạt động căn bản của “Nhân”.   Chính nhờ hoạt động “Chứng” (Witness) với một tâm thức quân bình, không bị cảm xúc chi phối, không thiên vị (biased) và độc lập, “Nhân” đạt tới sự hiểu biết rốt ráo (complete understanding) về thực tại.  Vì “Nhân” thấu thị thực tại của chính mình cho nên có khả năng lựa chọn khôn ngoan để tự mình “thoát ra” khỏi thực tại, tức là tình trạng “bị ném vào một bối cảnh Lịch Sử.”   Chính “Sự hiểu biết” về thực tại thông qua hoạt động căn bản hiểu biết của “chứng” sẽ làm cho “Nhân” thoát khỏi “Nạn” (trạng thái nô lệ)  và đạt đến Tự Do.

Chính vì thế, bản chất của sự lựa chọn quyết liệt này: “Nạn nhân hay nhân chứng” trong bối cảnh của chiến tranh tức là sự lựa chọn rất quyết liệt giữa: “Nô lệ và Tự Do”; hay nói cách khác một cách quyết liệt hơn, tức là sự lựa chọn giữa: “Tự Do hay là Chết”.

Truyện dài “Có Một Thời Nhân Chứng” lấy bối cảnh cuộc chiến tranh Việt Nam làn nền, những câu chuyện tình yêu tuyệt đẹp và thơ mộng của một nhóm bạn trường Đại Học Văn Khoa Sài Gòn làm mạng lưới liên kết các sự kiện cho câu chuyện thêm phần hấp dẫn và mạch lạc, nhưng giá trị chính của tác phẩm chính là: “Tạo ra một vùng sương bóng cho ngôn ngữ, cho kẻ chiêm niệm chịu chơi” (*) để tư duy về quá khứ, chấp nhận thực tại đang là, từ đó có sự lựa chọn khôn ngoan, dứt khoát, rõ ràng cho tương lai, cho chính mình và cho vận mệnh của dân tộc. 

Với lối hành văn lôi cuốn, những câu thoại bỏ lửng ngang chừng… chuyên chở tư tưởng triết học thật sâu sắc, nhà văn Lê Lạc Giao đã rất thành công trong việc tư duy cùng với độc giả, cùng vạch ra hướng đi thích hợp cho vận mệnh chính chúng ta, và có thể được chăng? --cho cả vận mệnh dân tộc.
 

Đọc xong tác phẩm của Lê Lạc Giao, tôi có cảm nghĩ: “Niềm hy vọng này hoàn toàn khả dĩ, nếu tất cả chúng ta đều bắt đầu từ sự lựa chọn căn bản nhất: Nạn nhân hay nhân chứng.  Hãy đứng lên nắm lấy vận mệnh của chính mình, hãy là nhân chứng lịch sử. Hãy dứt khoát từ bỏ tâm thức nô lệ của nạn nhân.” Vì sao? Vì suy cho cùng, tất cả nhửng gì, dẫu hạnh phúc hay đau khổ, xảy ra cho chúng ta, do dân tôc ta, đều do chính chúng ta quyết định. Tâm thức nạn nhân, không có khả năng nhận ra sự thật rất đơn giản này, vì cái tâm thức đó luôn luôn đổ lổi cho những bất hạnh đang trút xuống đầu của chúng ta cho những tác nhân đến từ bên ngoài. Tiềm ần trong tâm thức nạn nhân là một sự tự lừa dối chính mình, một tâm thức chưa trưởng thành trên lãnh vực tư duy.

Câu hỏi quan trọng là: Thế nào là một “nhân chứng lịch sử”?  Về vấn đề này, nhà văn Lê Lạc Giao đã hết sức khéo léo, đưa ra nhận định ngay trong Chương Một, Biển và Di Chúc của Giấc Mơ, trong đó nhân vật chính là Phác, đã có môt cuộc đối thoại hết sức kỳ thú và huyền bí với hồn ma của Petrus Trương Vĩnh Ký, lúc Phác ngủ quên sau khi quét dọn rác rưởi và ô uế trong nhà mồ của ông:

 

(trích)

Buổi trưa, tôi ngủ quên trong nhà mồ của Petrus Trương Vĩnh Ký. Trong giấc ngủ Petrus Ký bảo tôi rằng, “Hãy làm nhân chứng, và thực sự trung thành vai trò nhân chứng của mình!” Tôi hỏi lại ông, “Thực sự làm nhân chứng có bình an, hạnh phúc hay không?” Ông trả lời, “Ta làm nhân chứng hơn thế kỷ rồi, ngươi hãy nhìn xem ta có hạnh phúc hay không?” “Ta là nhân chứng không phải của thành phố này mà là của lịch sử. Ta bằng lòng việc này. Không có gì quí hơn làm một nhân chứng lịch sử trung thực. Ta nói điều này có làm ngươi khó hiểu hay không?”

“Tôi hiểu mơ hồ, có phải tôi đang là nhân chứng của chính thời đại mình đang sống? Và nếu như thế không phải ai cũng là nhân chứng cho chính thời đại của họ hay sao?”

“Không phải, ngươi có thể là nhân chứng bằng chính trí tuệ và thái độ nhận thức của ngươi, trong khi những người khác chỉ là nạn nhân. Ta biết chắc rằng nhân chứng rất ít, rất hiếm hoi nhưng nạn nhân lại đầy rẫy khắp nơi. Ta nói không ngoa, không chỉ trên đất nước này mà cả thế giới đang là nạn nhân và họ chịu đựng vai trò nạn nhân của mình. Ngươi có thấy như thế hay không?”

“Nghe ông nói, tôi khám phá ra bấy lâu nay tôi chỉ là nạn nhân chứ nào phải là nhân chứng? Tôi chỉ thấy buồn bã, phiền muộn từng ngày. Một nhân chứng không thể có những hệ lụy như thế!”

 “..nạn nhân là sự chịu đựng thực tại mà không vượt thoát được thực tại. Trong khi nhân chứng là khả năng tố cáo thực tại để vượt qua nó.”   

(ngưng trích)

Theo Lê Lạc Giao thì hệ quả của tâm thức nạn nhân chính là “sự chịu đựng” và sự “không vượt thoát được thực tại”, không vượt thoát hiểu theo ý nghĩa bị mất tự do, đó là một tâm thức nô lệ có nguồn gốc từ “thói quen truyền thống” mà hậu quả của nó, có thể là cái chết của chính nạn nhân.  Chúng ta thử theo dõi lối suy nghĩ sau đây của Loan, một nạn nhân điển hình trong truyện:

Nhưng cô biết đè nén nỗi lòng mình, không biết có phải thói quen hay không, thỉnh thoảng đọc báo cô thấy phụ nữ chịu đựng quá nhiều bi thương mà sự thiệt thòi ấy cô cho là thói quen. Cô không suy nghĩ sâu xa nhưng bản tính phụ nữ gặp chuyện tiêu cực vẫn hay im lặng, chịu đựng như ông bà, cha mẹ cô đã từng chịu đựng. Từ đấy Loan suy luận nỗi đau của phụ nữ đã thành nếp gấp trong tiềm thức. Càng đau đớn thì những nếp gấp ấy càng hằn sâu như vết thương và vết thương này ngày càng sâu thêm cho đến lúc không chịu đựng được nữa thì nạn nhân chịu chết.”


Từ những thói quen chịu đựng, lâu ngày trở thành những “nếp gấp trong tiềm thức” trong từng cá nhân, rồi dần dà phát triển thành một thứ “truyền thống dân tộc”, một tâm thức “nô lệ” của dân tộc Việt, và cuối cùng chấp nhận nó như là một định mệnh dân tộc:

“Phác nghĩ, chỉ có anh, bạn bè anh và những người dân Việt đang là nạn nhân kia biết được mình đang đứng chỗ nào, thấy cái gì, chịu nỗi khổ đau ra sao… để có thể rút mình ra khỏi vũng lầy cam chịu lúc này đã trở thành truyền thống dân tộc. Thứ truyền thống dân tộc xuất phát từ bóng tối của quá khứ hai nghìn năm điêu linh vì chiến tranh!...

Trong mỗi cuộc chiến tranh, lý do hoặc nguyên nhân có thể khác nhau nhưng hậu quả luôn giống nhau. Nỗi đau khổ do chiến tranh gây ra cho Việt Nam chúng ta đã thành truyền thống dân tộc.

… và hình như một khi được gọi là truyền thống thì cứ thế hệ này nối tiếp thế hệ khác vinh danh nó, biến nỗi nhục nhằn, khổ ải thành niềm kiêu hãnh muôn đời!

Đấy chính là định mệnh dân tộc mà với tất cả những người bạn của Phác hôm nay muốn thoát khỏi lò lửa chiến tranh chỉ là trốn chạy chứ không hề có ý nghĩa vượt thoát. Nếu cần sự vượt thoát thì chính đất nước, lịch sử phải vượt thoát.”

Với tôi, giá trị tư tưởng lớn nhất của Tác Phẩm “Có Một Thời Nhân Chứng” của nhà văn Lê Lạc Giao chính là cách Ông đặt lại vấn đề: “Nạn Nhân hay Nhân Chứng” như là một tiền đề căn bản đầu tiên làm nền tảng một cuộc chuyển hóa toàn diện cho một vấn đề rất nan giải: “Làm sao thoát ra được định mệnh truyền thống của dân tộc?”  Một thứ tự hào về truyền thống hết sức vô nghĩa: “cứ thế hệ này nối tiếp thế hệ khác vinh danh nó, biến nỗi nhục nhằn, khổ ải thành niềm kiêu hãnh muôn đời!”

Trên bình diện cá nhân, sự quyết đoán trở thành nhân chứng chớ không phải nạn nhân của chính cuộc đời mình là dấu hiệu báo trước sự trưởng thành trên lãnh vực tư duy.  Con người không thể nào đạt tới sự thấu hiểu về thế giới nếu còn giữ mãi tâm thức nạn nhân. Thông qua hoạt động của nhân chứng, mối liên hệ nhân-quả giữa truyền thống và định mệnh được tiết lộ. Lê Lạc Giao mô tả mối quan hệ này một cách rất tài tình trong truyện ngắn "Nửa Vầng Trăng Ký Ức" như sau:

Nhiều khi Ngãi tự hỏi, liệu có sự liên hệ nhân quả nào giữa truyền thống và định mệnh? Sau đó, anh lại nhận ra định mệnh chỉ là hóa thân của truyền thống. Cũng như nạn nhân chỉ là thứ âm bản truyền thống. Trên sân khấu đời, người ta có thể vừa tung hô truyền thống nhưng lại nguyền rủa số mệnh. Người ta mơ hồ hoặc không hề biết chính truyền thống đã tạo ra số mệnh. Số mệnh là chiếc khung giam hãm cuộc đời từng người sau khi người ta cho rằng đã làm hết bổn phận và bổn phận chỉ là sự lập đi lập lại mãi một khuôn thước mà ai cũng bảo là chân lý. Nhập vào quá trình vận động ấy, con người trở thành nô lệ và đánh mất chính mình."


Đoạn văn ngắn gọn như trên là sự cô động của cả kinh nghiệm đời người của một thời nhân chứng! Ở cấp độ cá nhân chúng ta đã “trở thành nô lệ và đánh mất chính mìnhtrong quá trình vận động rập khuôn đó của truyền thống đã đành, thì mặt khác, ở cấp độ xã hội, truyền thống chiến tranh đã trở thành di sản lịch sữ của dân tộc khiến cho oan khiên cứ trút xuống đầu người dân quan suốt bề dày 4000 năm lịch sữ:

có lẽ phần lớn do truyền thống: thứ khuôn đúc có hai mặt,mặt tốt đẹp luôn bị đè bẹp bởi mặt xấu xa, tiêu cực. Điều đáng phê phán là dân tộc chúng ta chỉ biết bằng lòng hiện tại, luôn cổ xúy quá khứ và cho rằng đấy là những khuôn vàng thước ngọc không thể thay đổi được. Trong khi thời đại thay đổi, tiến bước mà suy nghĩ con người không thay đổi, chỉ quanh quẩn với bao khuôn mẫu không còn hợp thời. Cứ như thế đám con cháu cắm cúi đi theo thứ định mệnh lịch sử ấy. Chiến tranh là một trong những di sản lịch sử dân tộc khô cứng, nhục nhằn, bi đát nhất vì nó gặt hái bằng máu xương đồng bào nhưng được hành xử khiến một dân tộc vốn hiếu hòa lại dường như hiếu chiến, khôn ngoan lại tỏ ra ngu xuẩn vì chính cái truyền thống kể trên…”

 

Truyện dài “Có Một Thời Nhân Chứng” là tác phẩm kinh điển không có lệ thuộc thời gian. Nó giúp độc giả hậu bối như tôi có thể “ôn cố tri tân” nó giúp tôi hiểu và thương hơn nữa một thế hệ cha ông sinh ra trong lò lửa của chiến tranh. Tuy oan nghiệt không ngớt trút xuống đầu vẫn cam đảm không chấp nhận tâm thức nạn nhân để vươn tới Tự Do và Chân Thiện Mỹ.

Truyện dài “Có Một Thời Nhân Chứng”  với tôi là một di sản tư tưởng rất quan trọng, có khả năng giúp tôi trưởng thành trong đường lối tư duy.  Trong bối cảnh lịch sử đương đại, sự lựa chọn giữa nạn nhân và nhân chứng càng trở nên bức thiết và quyết liệt hơn nữa khi mà quá trình “trở thành nô lệ và đánh mất chính mình” càng ngày càng gia tốc thật kinh hoàng. Trên sân khấu đời người ta vẫn còn đang “vừa tung hô truyền thống nhưng lại nguyền rủa số mệnh”.   Chính vì lý do này mà tác phẩm “Có Một Thời Nhân Chứng” của nhà văn Lê Lạc Giao do nhà xuất bản Văn Học phát hành năm nay, không chỉ là một hồi ký lịch sử, mà còn mang tính thời sự vô cùng nóng bỏng. Và trong tương lai, ngày nào còn có người “đánh mất chính mình” để tình nguyện cam chịu trở thành “nạn nhân của bối cảnh lịch sử”, thì ngày đó tác phẩm “Có Một Thời Nhân Chứng” của nhà văn Lê Lạc Giao cũng cần phải được đọc lại và suy ngẫm một cách cẩn trọng.

Xin cám ơn nhà văn Lê Lạc Giao và trân trọng giới thiệu tác phẩm văn học, tư tưởng, chính trị, thời sự -“Có Một Thời Nhân Chứng” đến quý bạn độc giả gần xa.

Trân trọng,

Tô Đăng Khoa

08.08.2018.

(*) Ghi Chú:  Mượn ý của Bùi Giáng trong bài  “Một Đường Lối Dịch Thơ”:  Cái bí quyết của thiên tài sáng tạo, cũng như thi tài dịch thuật, là: tạo nên một vùng sương bóng cho ngôn ngữ. Sương bóng đó có thể bắt gặp bóng sương Hy Lạp, hay Đường Thi, hay Tây Trúc – không hề gì. Không hề gì. Miễn là nó mở ra một chân trời cho chiêm niệm chịu chơi.

13 Tháng Tám 20181:11 CH(Xem: 60)
Dốc Nhỏ xưa, thuở thanh bình, ngày trước Mùa Xuân về, hoa thơm ngát trong vườn Đến Hè sang, trái trên cành trĩu nặng Ong bướm chập chờn, gió thoảng đưa hương
12 Tháng Tám 201810:22 CH(Xem: 83)
Suy từ cổ chí kim, từ Đông sang Tây, người tài hoa là người bạc mệnh, kẻ hồng nhan thường đa truân. Nhìn vào làng nhạc nước ta, nhạc sĩ Đặng Thế Phong là điển hình rõ nét nhất.
11 Tháng Tám 201810:52 CH(Xem: 61)
Ngực cài một đóa hoa hồng Mừng Cha Mẹ sống trong lòng cháu con Đóa hoa trắng giữa ngực son Tiếc thương Phụ Mẫu không còn thế gian...
11 Tháng Tám 201810:46 CH(Xem: 47)
Giờ Anh về chốn niết bàn, Hồn Anh thanh thản Thiên đàng vô ưu. Riêng Em đành sống đìu hiu, Hằng đêm niệm Phật, Trời cưu mang đời.
11 Tháng Tám 20189:40 SA(Xem: 70)
Ông Diệm là một người đạo đức, sống như một nhà tu hành, không có tham vọng vật chất và thật sự có lòng yêu nước, thương dân. Ông tự tin vào lương tâm trong sáng của mình nên muốn bắt mọi người phải nghe theo.
11 Tháng Tám 20189:35 SA(Xem: 199)
Anh đưa Em vào thăm Đà Nẳng, Qua đèo Hải Vân, sương tỏa tuyệt vời. Vách đá vút cao, rì rào sóng biển, Đường dốc ngoằn ngoèo, tim rộn lao xao.
07 Tháng Tám 20187:50 SA(Xem: 349)
Đời là cõi tạm không dài Thế nên sống trọn kiếp này... an nhiên Trần ai, tan hợp muộn phiền Nên đừng gieo nghiệp, gieo duyên mặn nồng
06 Tháng Tám 20182:25 SA(Xem: 237)
Ôi! Thật là công trình và tốn rất nhiều thời giờ, các em đã bỏ quá nhiều tâm huyết, cùng chung sức hoàn thành một “Tập San” để đời, gom góp đầy đủ tài liệu và hình ảnh Thầy Cô...
04 Tháng Tám 201810:57 CH(Xem: 285)
Thầy Cô và cựu học sinh Ngô Quyền luôn giữ trong tim những kỷ niệm dấu yêu xưa. Thời dạy học và thời học sinh luôn gắn kết với nhau để từ đó còn chút gì để nhớ để thương!
04 Tháng Tám 20182:14 CH(Xem: 232)
Những nốt nhạc vui đã vang lên trong lòng mỗi chúng ta. Hãy hòa lời ca để bản hợp ca NQ bay lên cao, vang rộng và ý nghĩa nhất.
04 Tháng Tám 201810:09 SA(Xem: 346)
Ngàn năm gỗ đá tiêu điều Khói sương tan hợp trăm chiều ngổn ngang Ngàn năm hưng thịnh, phai tàn Lại ngàn năm khác muộn màng tiếp theo
04 Tháng Tám 20182:27 SA(Xem: 238)
Em bất chợt, thấy anh trong bức ảnh Ngôi trường xưa và anh đứng một mình. Con nhỏ Hoàn lén chụp một tấm hình "Mần răng mà nói!" Thời giáo sinh nghịch ngợm.
03 Tháng Tám 201810:55 CH(Xem: 235)
Rồi thì tháng bảy qua mau Chào Em, Tháng Tám gọi gào gió dông Anh ngồi ngày nhớ đêm mong Giang tay đón giọt nắng hồng phiêu bay...
03 Tháng Tám 201810:48 CH(Xem: 160)
Cỏ Hoa đẹp đến ngỡ ngàng, Xin mời quý bạn lẹ làng qua chơi. Lòng Ta thương nhớ đầy vơi, Mong cùng bạn hữu vui chơi Tuổi vàng.
03 Tháng Tám 201810:42 CH(Xem: 306)
Đá vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt Biển cồn cào dậy sóng xa mù Bình yên với màu xanh của biển Với chập chùng sắc đá nghìn thu.
30 Tháng Bảy 20188:32 SA(Xem: 281)
Qua rồi năm tháng gian nan, Những năm còn lại Trời ban phúc lành. Còn duyên gặp gỡ Em, Anh, Những ngày tận hưởng biển xanh, nắng vàng.
29 Tháng Bảy 20183:18 CH(Xem: 1286)
mười ba năm dạy học của tôi ở trường Ngô Quyền trở thành một khoảng thời gian quá ngắn và đầy những kỹ niệm không thể nào quên được.
28 Tháng Bảy 20182:59 CH(Xem: 263)
Mười chín tháng sáu mỗi năm Ngày Vía Mẹ Quán Thế Âm hiền lành Giang tay phổ độ chúng sanh Thuyền nan vượt sóng chòng chành biển khơi.
27 Tháng Bảy 201811:18 CH(Xem: 383)
Về với NQ nghen thầy. Về để nắm tay thầy Hoài xiết thật chặt để nhớ về NQ . Cái thuở ban sơ trường mới thành lập, còn ở tạm, dạy nhờ.
27 Tháng Bảy 20189:46 CH(Xem: 215)
Lòng lâng lâng nghe chừng tìm quên lãng Giọt mưa ngâu theo năm tháng vỗ về Buồn như chuyện Ngưu Lang và Chức Nữ Sông Tương buồn hờ hững đứng ngẩn ngơ…
27 Tháng Bảy 20189:42 CH(Xem: 4987)
Đến thăm Paxtu Museum và Outspan Hotel là giấc mơ tuyệt vời của đời người hướng đạo trên toàn thế giới, là chuyến hành hương về miền đất Thánh linh thiêng. Tôi đã đi và tôi đã đến,
27 Tháng Bảy 20189:40 CH(Xem: 400)
Hạ ơi! Hạc đã về trời Trăng khuya đã lặn, buồn ơi! thật buồn Huệ tàn, còn đọng mùi hương Trần ai muôn nẻo gập ghềnh Thương yêu làm khổ cho mình, cho ta Bài thơ dang dở, còn vương ý tình
27 Tháng Bảy 201812:02 SA(Xem: 267)
Và như thế, thiên nhiên luôn thách đố Trốn nắng CALI gặp lại nóng ARIZONA Núi tiếp núi, cảnh tuyệt diệu bao la Tôi tận hưởng một mùa hè đáng nhớ
26 Tháng Bảy 20185:10 CH(Xem: 634)
Thôn Vĩ đêm nay, ở lại đây, Tìm: “Bến Trăng, nhìn hoa bắp lay”, Chợ Đông Ba, mai mình ra sớm, Sông Hương mơ màng, HUẾ MỘNG MƠ.
22 Tháng Bảy 20189:06 CH(Xem: 324)
Chân Thành cám ơn anh Trần Kiêu Bạc với tâm tình ' THỰC LÒNG VỚI TRƯỜNG XƯA" Cám ơn HT Trần Quang Sanh khóa 5/72 Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức đã thực hiện video với tinh thần đồng đội ""ĐƯỜNG CÒN DÀI NHƯNG CHÂN CỨNG ĐÁ MỀM"
22 Tháng Bảy 201812:38 CH(Xem: 366)
Thướt tha áo trắng dịu dàng, Các Em chờ đợi sẵn sàng tặng hoa. Trong ngày Truyền thống trường Ta, Mỗi năm Hè tới bao la ân tình.
22 Tháng Bảy 201812:38 SA(Xem: 386)
Tìm lại dấu xưa là tìm lại một quá khứ đã bị quên lãng hoặc một mảnh quá khứ do sự dập vùi, biến dịch của cuộc sống che khuất. Cũng không khó mà cũng có thể dễ tìm lại được.
21 Tháng Bảy 201811:33 CH(Xem: 590)
Cuộc đời gió thoảng, mây bay Tri ân trân trọng cô thầy hôm nay. Bụi phấn theo gió tung bay Lời thầy dạy dỗ giữ hoài trong tim.
21 Tháng Bảy 201812:25 CH(Xem: 438)
Bốn bốn năm vẫn không quên mùa hạ Chùm phượng hồng đang day dứt trên cao Tôi hái xuống mặc dâng trào cảm xúc Tình đầu đời nghĩ lại cũng nôn nao
21 Tháng Bảy 20182:54 SA(Xem: 431)
Làm lại học trò, hôm nay mừng lắm. Được chào cờ với áo trắng ngày xưa Đời còn lại bao nhiêu ngày nắng, ngày mưa. Xe đạp cũ đưa ta về ký ức.
21 Tháng Bảy 20182:08 SA(Xem: 298)
Áo vẫn nồng nàn hương mộng cũ Con còn rực rỡ khoảng đời vui Tâm lành, TUỆ TỊNH* về tiên cảnh Phơi phới hồn thơ một góc trời !
21 Tháng Bảy 20181:34 SA(Xem: 280)
Hạnh phúc là cùng năm tháng ôm hôn những niềm đau chia nụ yêu thương đầu ngày mỗi sớm mai thức dậy...
21 Tháng Bảy 201812:57 SA(Xem: 576)
Một mai về cõi cao thâm Vãng Sanh Cực Lạc, Thân Tâm An Nhàn.
20 Tháng Bảy 201811:07 CH(Xem: 332)
Tự yêu lấy bản thân ta. Dù cho xấu đẹp vẫn là nợ duyên. Gác tay chối bỏ ưu phiền. Trăm năm vẹn giữ thệ nguyền thủy chung.
19 Tháng Bảy 201810:46 CH(Xem: 655)
Lại đây, Anh kể Em nghe kho tàng của biển, Huyền thoại xa xưa... truyền thuyết muôn màu. Đất ÔNG CHA, bao đời gây dựng, Hãy giữ trường tồn cho thế hệ cháu con.
16 Tháng Bảy 201812:21 SA(Xem: 247)
Sau 63 trận đấu, World Cup 2018 chính thức bước vào trận chung kết đầy sôi nổi và đội tuyển Pháp "thắng lớn" đè bẹp đội tuyển Croatia tỷ số kỷ lục 4:2.
15 Tháng Bảy 20187:47 CH(Xem: 483)
Chiến thắng World Cup 2018 của Le Coq Gaulois chẳng những làm cho người tuổi trẻ ở Pháp có một giấc mơ về tương lai như Mbappé đã từng ấp ủ giấc mơ của mình năm anh 6 tuổi
15 Tháng Bảy 20186:36 CH(Xem: 645)
Họp mặt là vui. Gặp được thầy cô, bạn bè là điều hạnh phúc. Được quây quần bên nhau một ngày, hai ngày là tuyệt nhất trên đời trong một năm.
15 Tháng Bảy 20182:30 SA(Xem: 372)
Tựa: Mùa Xuân Tôi Và Em Nhạc: Phạm Chinh Đông Ca sĩ: Khánh Minh
14 Tháng Bảy 20188:05 CH(Xem: 560)
Thầy trò Ngô Quyền đã đến với nhau trong ngày hậu Ngô Quyền không hẹn trước, biết bao niềm vui ngập tràn trong ký ức không thể nào quên.
14 Tháng Bảy 20182:11 SA(Xem: 393)
Xin cám ơn mọi người còn thương tưởng đến bạn Đinh Thiên Thọ, CHS khóa 8 trung học NQ BH. Cựu SVSQ. TB. TĐ. Phật tử Tuệ Tịnh...
14 Tháng Bảy 20181:20 SA(Xem: 661)
Chánh Niệm được xem như là cội nguồn, là gốc rễ để Tâm được an tịnh. Khi tâm an thì thân khoẻ và trí tuệ sáng suốt hơn.
13 Tháng Bảy 201811:05 CH(Xem: 684)
Giữ lòng trọn nghĩa không phai Em mòn mỏi sống trần ai lạnh lùng Chữ Sinh, Tử kiếp hư không Ôm bao nhung nhớ, mặc dòng lệ rơi.
13 Tháng Bảy 201810:54 CH(Xem: 481)
Mùa Hè tháng bảy lạ thường, Mưa rơi như trút ngập đường ta đi. Nhìn trời u ám buồn chi, Không gian vắng lặng, lòng thì bơ vơ.
13 Tháng Bảy 20186:31 CH(Xem: 612)
Ta về, xa lắm Ấn Độ ơi! Dẫu Ta với Ấn chung một bầu trời, Không hẹn, biết ngày nào gặp lại? “Tình nầy”, xin giữ mãi đừng phai.
12 Tháng Bảy 201810:44 CH(Xem: 288)
Sử Việt nhìn lại là một nỗ lực của tác giả với tham vọng là muốn đặt lại những dữ kiện lịch sử vốn đã trở thành nếp sồng, nếp nghĩ theo lối mòn suy nghĩ đã đóng băng, hoặc được coi như những sự thật không cần bàn cãi nữa.
08 Tháng Bảy 20185:55 CH(Xem: 880)
Chúng em vô cùng tri ân sự tận tình giúp đỡ, nhắc nhở và khuyến khích của các thầy cô, các mạnh thường quân và tất cả các anh chị em chs Ngô Quyền
08 Tháng Bảy 20182:24 SA(Xem: 298)
Thú thực World Cup kỳ này có lẽ hầu hết dân VN chúng ta xem mà không yên lòng, vì trước đó đã có tin "buồn động trời"...
08 Tháng Bảy 20181:42 SA(Xem: 387)
...có vườn hoa của Mẹ và giàn thiên lý thơm lừng và nhất là thèm mãi bát canh cua đồng ngọt ngào của Mẹ ngày xưa mà giờ đây chỉ còn lại trong dĩ vãng.
07 Tháng Bảy 20184:05 CH(Xem: 446)
Đợi chờ năm tháng đã qua, Hôm nay hoàn tất món quà trao nhau. Tập San đặc biệt mai sau, Tìm về kỷ niệm nhớ nhau suốt đời.
07 Tháng Bảy 201811:41 SA(Xem: 1070)
Thiện căn, gieo hạt sáng ngời Ơn Thầy tạc dạ, suốt đời không phai Tuổi cao ... còn lại không dài Sáng gương mô phạm, Ơn Thầy Vinh Danh.
07 Tháng Bảy 201810:52 SA(Xem: 581)
Ta muốn ra ngoài, nhìn trời cao rộng. Hít thở khí trời, chân bước tung tăng Ta muốn như em, được cười được nói Được sống làm người trong cõi nhân gian
07 Tháng Bảy 20186:35 SA(Xem: 408)
Tôi trở về đường xưa xanh lá cỏ Nhớ một người của ngày ấy thơ ngây Trên con đê tím màu hoa mắc cỡ Và lao xao dọc triền cỏ may gầy.
07 Tháng Bảy 20186:24 SA(Xem: 586)
Em buông ta, giữa giòng đời Em đi về cõi xa xôi, chốn nào Giờ ta tuổi hạc xanh xao Một mình bơi giữa xôn xao thế trần
06 Tháng Bảy 201811:10 CH(Xem: 379)
Tiếng ve kêu hạ nhớ dáng thầy Bốn mươi năm lẻ chuyến đò đưa Ngẩn trông cánh hoa dầu ngày ấy Theo gió tình xoay mất dấu xưa...
06 Tháng Bảy 20182:01 CH(Xem: 461)
Giờ... Ta đi, cách biệt Sông rồi, Thôi nhé! Cam đành kiếp nổi trôi. An bài, số kiếp đành chịu vậy, Yêu Sông, Ta thương nhớ đầy vơi.
03 Tháng Bảy 20183:33 CH(Xem: 552)
Bài này được viết ra và ghi lại trong bầu không khí đặc biệt bàn luận sôi nổi giữa những fans túc cầu của Đại Gia Đình Ngô Quyền trong suốt đại hội.
03 Tháng Bảy 201812:08 SA(Xem: 612)
Đại hội trường ta năm nào cũng để lại nhiều kỷ niệm đáng nhớ. Năm nay ngày đại hội được các thầy cô về rất đông vui cùng học trò. Những tà áo dài trắng làm đẹp thêm sân trường và gợi nhớ biết bao kỷ niệm.
02 Tháng Bảy 20184:04 CH(Xem: 775)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: ĐƯỜNG CHIỀU - Nhạc sĩ Dương Hồng Duyệt - Ca sĩ Duy Khánh Patrice Trần thực hiện youtube
29 Tháng Sáu 201810:45 CH(Xem: 259)
Kết quả sẽ cho thấy có thể Spain, Croatia, Brazil và Belgium thắng trận để vào vòng tứ kết. 4 trận còn lại chưa rõ ràng gồm France – Argentina, ..
29 Tháng Sáu 201810:03 CH(Xem: 572)
Bỗng một hôm, cơn gió nào cuốn lốc Oanh bay đi biền biệt chẳng quay về Vườn ta nay, ngậm ngùi hoa lá rụng Giọng hót còn văng vẳng những đêm khuya.
29 Tháng Sáu 201812:48 SA(Xem: 397)
Miệng vừa cắn củ khoai lang luộc, thằng Tèo chịu hết nổi! Nó quạo quọ một cách... đáng thương, nói với thằng Lìn là sao đưa người tới đây nhiều nên xài đống cây vụn... mau hết quá!!
28 Tháng Sáu 201811:21 CH(Xem: 512)
Đến với PHẬT, phải đến với Tâm, Hiền, như ĐỨC PHẬT, đang nằm. Bác ái, như lòng NGƯỜI, quảng đại, Sáng suốt, Huệ NGÀI, tỏa muôn nơi
26 Tháng Sáu 201810:20 CH(Xem: 468)
Ơi vui sướng bây giờ ta giàu có: Tình yêu đời - thầy bạn đã cho ta Nghĩ đến nhau là ấm cả tấm lòng Vậy còn nhớ hay đã quên tất cả!?
26 Tháng Sáu 201810:15 CH(Xem: 395)
Mưa Chiều Tháng Sáu rơi rơi Tưới hồn cây cỏ thấm lời yêu thương Mưa qua ướt đẫm phố phường Đèn đêm vàng vỏ tay buông phố gầy.
26 Tháng Sáu 20189:53 CH(Xem: 291)
Đã thế, những người của Maifia đã đóng trọn vẹn hai vai trò băng đảng tội phạm và người công giáo thuần thành cùng một lúc. Giết ai cũng được, nhưng không được giết các linh mục.
24 Tháng Sáu 201811:50 CH(Xem: 294)
Hôm nay đánh dấu World Cup 2018 bước vào giai đoạn "quyết định" với 32 trận đấu - tức là đã có một nửa tổng số toàn thể 64 trận - đã trôi qua .
24 Tháng Sáu 20181:06 SA(Xem: 452)
tôi xin gửi "thêm" cho Ban Báo chí $50 dollars, như là một đóng góp nhỏ về tài chánh và cũng là một cảm thông chung về những kỷ niệm của ngày xưa thân ái...
23 Tháng Sáu 20183:08 CH(Xem: 602)
Có một thuở em về thân thiết lắm Ta vẫn từng hò hẹn mỗi đêm đêm Bước chân em ngập ngừng qua ngõ vắng Hương quỳnh hoa theo gió thoảng bên thềm.
23 Tháng Sáu 20189:36 SA(Xem: 485)
Rồi cũng đến lúc phải chia tay, tin rằng tình bạn chúng ta sẽ mãi luôn yêu thương đoàn kết như ngày hôm nay. Hẹn gặp lại tháng 12 nhé các bạn!
23 Tháng Sáu 20189:30 SA(Xem: 409)
Đại dương ngàn dặm xa vời, Thư qua thư lại đôi lời thăm nhau. Một năm thấm thoát qua mau, Hẹn cùng gặp lại Hè sau Bạn Vàng.
23 Tháng Sáu 201812:13 SA(Xem: 415)
. Thứ súng cây này thời bây giờ tụi nhỏ chắc không biết đến đâu, nhưng vào thời đó là món đồ chơi giá trị vào những ngày tháng cuối năm, Tết sắp đến... .
22 Tháng Sáu 201810:40 CH(Xem: 408)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: "Con Đường Có Hàng Phượng Tím"-Thanh Trang (Tâm Hảo) & Từ Đó Khôn Nguôi -Tuấn Khanh (Duy Quang) Kiều Oanh thực hiện youtube
22 Tháng Sáu 201810:36 CH(Xem: 332)
Ngày dài đêm ngắn canh thâu Mặt trời đứng ngủ đỉnh đầu ban trưa Tình phơi mưa nắng giao mùa Đón Ngày Hạ Chí mới vừa bước qua.
21 Tháng Sáu 201810:42 SA(Xem: 534)
Kinh hoàng thâm độc âm mưu. Thương dân, thương đến thiên thu nước nhà Nỗi lòng dân Việt phương xa. Ơn trên xin giúp sơn hà Việt Nam.
21 Tháng Sáu 20188:22 SA(Xem: 608)
“Kỳ Viên”, khu đất rộng mênh mông, Thanh tịnh, an vui, như cõi Non Bồng. PHẬT đến nơi đây, 24 mùa lá rụng, 24 mùa thay lá, Độ chúng sanh.
20 Tháng Sáu 20189:37 SA(Xem: 411)
Nếu nhìn kỹ lại trong các kỳ World Cup vừa qua đã có hiện tượng "đặc biệt" là các đương kim vô địch đều bị "văng" ra và "cuốn gói" đi về ngay trong vòng bảng
18 Tháng Sáu 201812:37 SA(Xem: 421)
Chỉ còn vài ngày nữa là đến ngày “Từ Phụ”. Thục Vũ nghĩ mãi, cố gắng tìm một món quà nào thật qúy giá để tặng Bố, Bố rất giản dị, Bố không thích quà cáp tốn tiền.
17 Tháng Sáu 201812:41 CH(Xem: 509)
Tới đây, tôi rất vui mừng loan tin là quyển Ngô Quyền Toàn tập của chúng mình đã được trịnh trọng đem vào nhà in rồi. Nhóm thực hiện sau bao nhiêu đêm thức khuya dậy sớm
17 Tháng Sáu 201812:26 CH(Xem: 879)
Nhìn Về Quê Hương: Một số tài liệu & tin tức về sự phản kháng Luật Đặc Khu99. Xin đúc kết lại sau đây để chuyển những thông tin cần thiết
17 Tháng Sáu 201812:25 CH(Xem: 1433)
Tháng 6 có nước mắt của những người con mất Cha, ngậm ngùi săm soi gót chân mình xem đã lấm bùn từ lúc nào, từ ngày 30 tháng 4, hay từ ngày thân phụ khuất bóng?
17 Tháng Sáu 20189:19 SA(Xem: 537)
Ngày nay đất nước tơi bời, Bạo quyền độc ác suốt đời gian manh. Em ơi đứng dậy cùng Anh, Một lòng cứu nước hãy nhanh đuổi Tầu.
16 Tháng Sáu 20182:51 CH(Xem: 470)
Vẫn muốn quay về kỷ niệm xưa Chờ ba mỗi buổi tối trời mưa Niềm vui... mãi kể lời không hết Nỗi nhớ... hoài đong lệ chẳng vừa!
15 Tháng Sáu 201810:43 CH(Xem: 567)
Tháng Sáu về, lòng nhớ cha thật nhiều Nhìn thiên hạ tưng bừng, con rơi lệ Gửi về cha, chút lòng thành kính mến Nén hương trầm, Cha thanh thản non cao
15 Tháng Sáu 201810:38 CH(Xem: 430)
Bài Thơ Một Ngàn Năm Trăm Viết nên tâm sự thương thầm nhớ Cha Trên trời mờ tỏ sao xa Con ngồi dấu mặt mắt nhòa đỏ hoe...
15 Tháng Sáu 20183:19 CH(Xem: 510)
Từ giã BỒ ĐỀ, vào sáng tinh mơ, PHẬT mang “Giác Ngộ” đến vô bờ. “Hành Giả” 45 năm không ngại khó, Mấy ai nối bước? Thế gian nhờ
15 Tháng Sáu 20189:53 SA(Xem: 309)
Trước 1975, dân miền Nam VN thường chỉ nghe nói và biết về Mafia qua cuốn Godfather của Mario Puzo do Ngọc Thứ Lang dịch.
12 Tháng Sáu 20185:30 CH(Xem: 504)
Vâng, chỉ còn khoảng 1 tuần nữa là World Cup 2018 được khai mạc tại Nga và cả tháng qua dư luận đã bàn tán khá nhiều. Nhứt là "tiên đoán" xem đội tuyển nào có khả năng trở thành vô địch thế giới.
10 Tháng Sáu 20186:44 SA(Xem: 660)
Thuở thơ ngây nhìn theo diều giấy Thấy con đê gần cánh đồng xa Tim đập nhịp theo diều xoải cánh Thương làm sao cơn gió không nhà.
10 Tháng Sáu 20186:36 SA(Xem: 563)
Tháng Sáu có những cơn mưa bất chợt Mưa tràn về, lũ lụt nẻo đường đi Mưa rơi vô tình, mưa tuôn xối xả Mưa ngập ngừng trên mái ngói thầm thì
09 Tháng Sáu 20188:09 SA(Xem: 490)
Chốn đó... trăng buồn treo giữa núi Nơi đây... tuyết trắng phủ quanh tường Mịt mù cánh nhạn chìm xa vắng Tiếng gió âm thầm gợi tiếc thương
09 Tháng Sáu 20186:54 SA(Xem: 370)
Nước Vatican vỏn vẹn có 44 mẫu vuông- một nước có thể không thể nhỏ hơn. Nhưng lại có một thẩm quyền tinh thần và đạo đức hầu như được toàn thể thế giới nhìn nhận.
08 Tháng Sáu 201811:13 CH(Xem: 718)
Cho tôi giữ những nụ hồng tươi sáng Của mùa Xuân nẩy lộc để ươm chồi Trong ước mơ và hy vọng lên ngôi Chào tháng sáu, niềm vui trong mong đợi.
08 Tháng Sáu 201811:08 CH(Xem: 748)
Ráng chiều nhượm đỏ LÂM TỲ NI, Từ giã mà lòng luôn khắc ghi. Đất PHẬT, một lần mình đã đến, Để về, lòng mãi luôn bận suy.
08 Tháng Sáu 201810:23 CH(Xem: 813)
Xin gởi cố hương Lời Tạ Lỗi Từ ngày khoác áo bước phiêu linh Vịt -Kìu? Ta chẳng hề hoang tưởng Chỉ nợ non sông một gánh tình
08 Tháng Sáu 201810:05 CH(Xem: 455)
Khơi xa gió biển gọi gào Cầu xin đất khổ cúi chào thiên cơ Ngàn năm sóng biển vỗ bờ Triệu Con Tim Khóc thẩn thờ vọng ngân...
08 Tháng Sáu 201810:00 CH(Xem: 453)
Ba năm không gặp "Bạn Hiền", Đại dương cách trở nỗi niềm trao ai? Quen nhau từ tuổi mười hai, Chung trường chung lớp sớm mai học hành.
03 Tháng Sáu 20189:41 SA(Xem: 318)
Lâu lắm rồi tôi không trở về quê cũ. Nhưng tôi biết tất cả đã không còn như trong ký ức của tôi. Có lẽ tôi sẽ lạc lõng ngay trên quê hương mình. Ngay nơi mình sinh ra và lớn lên.
03 Tháng Sáu 20181:04 SA(Xem: 342)
Bao năm qua, hình ảnh chiếc nón vẫn còn vương vấn trong tôi, dù nơi đây không còn thích hợp để đội nón lá, không có những mái tóc dài buông xõa ngang lưng,