Danh mục
Số lượt truy cập
5,128,778

Tô Đăng Khoa - Đọc “Có Một Thời Nhân Chứng” của Lê Lạc Giao

07 Tháng Tám 201811:43 CH(Xem: 695)
Tô Đăng Khoa - Đọc “Có Một Thời Nhân Chứng” của Lê Lạc Giao

Đọc “Có Một Thời Nhân Chứng” của Lê Lạc Giao

CHIẾN TRANH: NHÂN CHỨNG VÀ NẠN NHÂN

Tô Đăng Khoa.

“Tình yêu cũng giống như chiến tranh ở chỗ: dễ bắt đầu, nhưng rất khó kết thúc”
-H. L. Mencken

bia-sach-mot-thoi-nhan-chung

Truyện dài “Có Một Thời Nhân Chứng” là tác phẩm thứ ba của nhà văn Lê Lạc Giao, do Nhà Xuất Bản Văn Học phát hành năm 2018.  Hai tác phẩm trước của Lê Lạc Giao là: “Một Thời Điêu Linh” (2013), và “Nửa Vầng Trăng Ký Ức” (2016), đều là thể loại truyện ngắn.  Với tôi, tuy hình thức khác nhau, nhưng cả ba tác phẩm của Lê Lạc Giao là một sự tương tục: ba tác phẩm-một chủ đề canh cánh trong lòng.

Qua hai tác phẩm trước, đọc giả có thể nhìn thấy mối quan tâm, trăn trở của nhà văn Lê Lạc Giao chính là các chủ đề rất phổ quát chi phối toàn bộ lịch sử nhân loại từ thuở khai thiên lập địa cho đến ngày nay, tức là chủ đề: tình yêu và chiến tranh, mà bản chất chính là sư phơi bày hai thái cực thương-ghét trong mỗi con người.  Nhìn từ khía cạnh này thì: Lịch sử của nhân loại chính là lịch sử của những cuôc chiến tranh; trong đó tình yêu thời chinh chiến như là một thứ gì đó cực kỳ diễm lệ nhưng lại rất mong manh, tương phản giữa đống hoang tàn, khốc liệt, và phi lý cùng cực của chiến tranh, giúp ngăn ngừa con người rơi vào hố sâu của tuyệt vọng.

Lần này trở lại cùng quý độc giả trong tác phẩm truyện dài “Có Một Thời Nhân Chứng,” nhà văn Lê Lạc Giao lại một lần nữa thẩm sát chủ đề muôn thuở của nhân loại (tình yêu và chiến tranh) dưới dạng truyện dài, từ một góc nhìn của “Nhân Chứng” trong bối cảnh “buổi hoàng hôn của một chế độ” trong vòng bảy năm (1968-1975).  Qua tác phẩm “Có Một Thời Nhân Chứng” chúng ta nhận ra rằng: những hệ lụy của cuộc chiến không hẳn kết thúc vào năm 1975.  Theo H.L. Mencken, tình yêu và chiến tranh có một điểm chung: dể bắt đầu, nhưng rất khó kết thúc.  Sự kết thúc của chúng thường hay kèm theo một vết thương rát buốt tâm can. Cuộc chiến Việt Nam tuy đã kết thúc hơn 40 năm, nhưng vết thương, sự hủy hoại, và những hệ lụy của nó vẫn ngấm ngầm như một lò than tiêu hủy các giá trị căn bản trên mọi phương diện từ vật chất, tinh thần, văn hóa, xã hội cho đến đạo đức.

Bốn mươi năm hơn đã trôi qua, nhưng “nửa vầng trăng ký ức” của “một thời điêu linh” vẫn vằng vặc trong tâm thức của những người may mắn sống sót sau cuộc chiến. Khối ký ức của cuộc chiến tàn khốc này như là một gánh nặng đối với người còn lại, một thế hệ mà nhà văn Lê Lạc Giao gọi là “những con người mang vác trên lưng nấm mồ của một thời nhân chứng.”

Bốn mươi ba năm chiêm nghiệm, ba tác phẩm, một chủ đề canh cánh, Chiến Tranh và Tình Yêu, Lê Lạc Giao với đức tánh cẩn trọng và thẩm sát của một nhân chứng cho chiến tranh và tình yêu, cùng với những chiêm nghiệm thậm thâm của Ông, chắc chắn sẽ đưa độc giả nhìn lại cuộc chiến tranh Việt Nam từ một góc nhìn rất khác, từ trước tới nay.  Đó là góc nhìn độc lập, không chống đối, không hệ lụy của một Nhân Chứng sống sót sau cuộc chiến tàn khốc.  Khi bị ném vào bối cảnh của chiến tranh, thì sự chọn lựa quyết liệt nhất chính là sự lựa chọn làm nhân chứng hay nạn nhân của lịch sử.  Chính sự lựa chọn một cách dứt khoát này sẽ mang đến cho chúng ta một thái độ sống thích hợp trong chiến tranh. Vì sao? – Vì chỉ có làm nhân chứng của chiến tranh thì mới thấu hiểu được chiến tranh và có cơ hội vượt qua được những hệ lụy lâu dài của chiến tranh mang lại. Về mặt tác dụng và thái độ sống của từng con người, sự lựa chọn đó mang ý nghĩa rất to lớn:  Đó chính là sự lựa chọn giữa Tự Do và Nô Lệ!

Nương theo tư tưởng trong tác phẩm “Có Một Thời Nhân Chứng” của Lê Lạc Giao, tôi cũng suy tư rất lâu về sự lựa chọn giữa “Nạn Nhân” và “Nhân Chứng”.  Theo chỗ tôi hiểu trên bình diện nghĩa đen của ngôn từ, “Nạn Nhân” hay “Nhân Chứng” cả hai đều có chữ “Nhân” trong đó, tức là một sự lựa chọn có liên hệ mật thiết đến con người. 

Tuy nhiên, chữ “Nhân” trong “Nạn Nhân” đứng phía sau chữ “Nạn” mang ý nghĩa thụ động, cam chịu, trong đó “Nạn” như là tính từ hay thuộc tính của “Nhân”.   “Nhân” bị ném vào trong “Nạn”, phải chấp nhận, cam chịu “Nạn”;  “Nạn” theo “Nhân” như bóng với hình cho đến chết. “Nhân” trở thành nô lệ cho “Nạn” vì không còn khả năng tự quyết cho vận mệnh của chính mình.

Trong khi đó, chữ “Nhân” trong “Nhân Chứng” đứng phía trước chữ “Chứng” mang ý nghĩa chủ động, “Chứng” là một động từ, là hoạt động căn bản của “Nhân”.   Chính nhờ hoạt động “Chứng” (Witness) với một tâm thức quân bình, không bị cảm xúc chi phối, không thiên vị (biased) và độc lập, “Nhân” đạt tới sự hiểu biết rốt ráo (complete understanding) về thực tại.  Vì “Nhân” thấu thị thực tại của chính mình cho nên có khả năng lựa chọn khôn ngoan để tự mình “thoát ra” khỏi thực tại, tức là tình trạng “bị ném vào một bối cảnh Lịch Sử.”   Chính “Sự hiểu biết” về thực tại thông qua hoạt động căn bản hiểu biết của “chứng” sẽ làm cho “Nhân” thoát khỏi “Nạn” (trạng thái nô lệ)  và đạt đến Tự Do.

Chính vì thế, bản chất của sự lựa chọn quyết liệt này: “Nạn nhân hay nhân chứng” trong bối cảnh của chiến tranh tức là sự lựa chọn rất quyết liệt giữa: “Nô lệ và Tự Do”; hay nói cách khác một cách quyết liệt hơn, tức là sự lựa chọn giữa: “Tự Do hay là Chết”.

Truyện dài “Có Một Thời Nhân Chứng” lấy bối cảnh cuộc chiến tranh Việt Nam làn nền, những câu chuyện tình yêu tuyệt đẹp và thơ mộng của một nhóm bạn trường Đại Học Văn Khoa Sài Gòn làm mạng lưới liên kết các sự kiện cho câu chuyện thêm phần hấp dẫn và mạch lạc, nhưng giá trị chính của tác phẩm chính là: “Tạo ra một vùng sương bóng cho ngôn ngữ, cho kẻ chiêm niệm chịu chơi” (*) để tư duy về quá khứ, chấp nhận thực tại đang là, từ đó có sự lựa chọn khôn ngoan, dứt khoát, rõ ràng cho tương lai, cho chính mình và cho vận mệnh của dân tộc. 

Với lối hành văn lôi cuốn, những câu thoại bỏ lửng ngang chừng… chuyên chở tư tưởng triết học thật sâu sắc, nhà văn Lê Lạc Giao đã rất thành công trong việc tư duy cùng với độc giả, cùng vạch ra hướng đi thích hợp cho vận mệnh chính chúng ta, và có thể được chăng? --cho cả vận mệnh dân tộc.
 

Đọc xong tác phẩm của Lê Lạc Giao, tôi có cảm nghĩ: “Niềm hy vọng này hoàn toàn khả dĩ, nếu tất cả chúng ta đều bắt đầu từ sự lựa chọn căn bản nhất: Nạn nhân hay nhân chứng.  Hãy đứng lên nắm lấy vận mệnh của chính mình, hãy là nhân chứng lịch sử. Hãy dứt khoát từ bỏ tâm thức nô lệ của nạn nhân.” Vì sao? Vì suy cho cùng, tất cả nhửng gì, dẫu hạnh phúc hay đau khổ, xảy ra cho chúng ta, do dân tôc ta, đều do chính chúng ta quyết định. Tâm thức nạn nhân, không có khả năng nhận ra sự thật rất đơn giản này, vì cái tâm thức đó luôn luôn đổ lổi cho những bất hạnh đang trút xuống đầu của chúng ta cho những tác nhân đến từ bên ngoài. Tiềm ần trong tâm thức nạn nhân là một sự tự lừa dối chính mình, một tâm thức chưa trưởng thành trên lãnh vực tư duy.

Câu hỏi quan trọng là: Thế nào là một “nhân chứng lịch sử”?  Về vấn đề này, nhà văn Lê Lạc Giao đã hết sức khéo léo, đưa ra nhận định ngay trong Chương Một, Biển và Di Chúc của Giấc Mơ, trong đó nhân vật chính là Phác, đã có môt cuộc đối thoại hết sức kỳ thú và huyền bí với hồn ma của Petrus Trương Vĩnh Ký, lúc Phác ngủ quên sau khi quét dọn rác rưởi và ô uế trong nhà mồ của ông:

 

(trích)

Buổi trưa, tôi ngủ quên trong nhà mồ của Petrus Trương Vĩnh Ký. Trong giấc ngủ Petrus Ký bảo tôi rằng, “Hãy làm nhân chứng, và thực sự trung thành vai trò nhân chứng của mình!” Tôi hỏi lại ông, “Thực sự làm nhân chứng có bình an, hạnh phúc hay không?” Ông trả lời, “Ta làm nhân chứng hơn thế kỷ rồi, ngươi hãy nhìn xem ta có hạnh phúc hay không?” “Ta là nhân chứng không phải của thành phố này mà là của lịch sử. Ta bằng lòng việc này. Không có gì quí hơn làm một nhân chứng lịch sử trung thực. Ta nói điều này có làm ngươi khó hiểu hay không?”

“Tôi hiểu mơ hồ, có phải tôi đang là nhân chứng của chính thời đại mình đang sống? Và nếu như thế không phải ai cũng là nhân chứng cho chính thời đại của họ hay sao?”

“Không phải, ngươi có thể là nhân chứng bằng chính trí tuệ và thái độ nhận thức của ngươi, trong khi những người khác chỉ là nạn nhân. Ta biết chắc rằng nhân chứng rất ít, rất hiếm hoi nhưng nạn nhân lại đầy rẫy khắp nơi. Ta nói không ngoa, không chỉ trên đất nước này mà cả thế giới đang là nạn nhân và họ chịu đựng vai trò nạn nhân của mình. Ngươi có thấy như thế hay không?”

“Nghe ông nói, tôi khám phá ra bấy lâu nay tôi chỉ là nạn nhân chứ nào phải là nhân chứng? Tôi chỉ thấy buồn bã, phiền muộn từng ngày. Một nhân chứng không thể có những hệ lụy như thế!”

 “..nạn nhân là sự chịu đựng thực tại mà không vượt thoát được thực tại. Trong khi nhân chứng là khả năng tố cáo thực tại để vượt qua nó.”   

(ngưng trích)

Theo Lê Lạc Giao thì hệ quả của tâm thức nạn nhân chính là “sự chịu đựng” và sự “không vượt thoát được thực tại”, không vượt thoát hiểu theo ý nghĩa bị mất tự do, đó là một tâm thức nô lệ có nguồn gốc từ “thói quen truyền thống” mà hậu quả của nó, có thể là cái chết của chính nạn nhân.  Chúng ta thử theo dõi lối suy nghĩ sau đây của Loan, một nạn nhân điển hình trong truyện:

Nhưng cô biết đè nén nỗi lòng mình, không biết có phải thói quen hay không, thỉnh thoảng đọc báo cô thấy phụ nữ chịu đựng quá nhiều bi thương mà sự thiệt thòi ấy cô cho là thói quen. Cô không suy nghĩ sâu xa nhưng bản tính phụ nữ gặp chuyện tiêu cực vẫn hay im lặng, chịu đựng như ông bà, cha mẹ cô đã từng chịu đựng. Từ đấy Loan suy luận nỗi đau của phụ nữ đã thành nếp gấp trong tiềm thức. Càng đau đớn thì những nếp gấp ấy càng hằn sâu như vết thương và vết thương này ngày càng sâu thêm cho đến lúc không chịu đựng được nữa thì nạn nhân chịu chết.”


Từ những thói quen chịu đựng, lâu ngày trở thành những “nếp gấp trong tiềm thức” trong từng cá nhân, rồi dần dà phát triển thành một thứ “truyền thống dân tộc”, một tâm thức “nô lệ” của dân tộc Việt, và cuối cùng chấp nhận nó như là một định mệnh dân tộc:

“Phác nghĩ, chỉ có anh, bạn bè anh và những người dân Việt đang là nạn nhân kia biết được mình đang đứng chỗ nào, thấy cái gì, chịu nỗi khổ đau ra sao… để có thể rút mình ra khỏi vũng lầy cam chịu lúc này đã trở thành truyền thống dân tộc. Thứ truyền thống dân tộc xuất phát từ bóng tối của quá khứ hai nghìn năm điêu linh vì chiến tranh!...

Trong mỗi cuộc chiến tranh, lý do hoặc nguyên nhân có thể khác nhau nhưng hậu quả luôn giống nhau. Nỗi đau khổ do chiến tranh gây ra cho Việt Nam chúng ta đã thành truyền thống dân tộc.

… và hình như một khi được gọi là truyền thống thì cứ thế hệ này nối tiếp thế hệ khác vinh danh nó, biến nỗi nhục nhằn, khổ ải thành niềm kiêu hãnh muôn đời!

Đấy chính là định mệnh dân tộc mà với tất cả những người bạn của Phác hôm nay muốn thoát khỏi lò lửa chiến tranh chỉ là trốn chạy chứ không hề có ý nghĩa vượt thoát. Nếu cần sự vượt thoát thì chính đất nước, lịch sử phải vượt thoát.”

Với tôi, giá trị tư tưởng lớn nhất của Tác Phẩm “Có Một Thời Nhân Chứng” của nhà văn Lê Lạc Giao chính là cách Ông đặt lại vấn đề: “Nạn Nhân hay Nhân Chứng” như là một tiền đề căn bản đầu tiên làm nền tảng một cuộc chuyển hóa toàn diện cho một vấn đề rất nan giải: “Làm sao thoát ra được định mệnh truyền thống của dân tộc?”  Một thứ tự hào về truyền thống hết sức vô nghĩa: “cứ thế hệ này nối tiếp thế hệ khác vinh danh nó, biến nỗi nhục nhằn, khổ ải thành niềm kiêu hãnh muôn đời!”

Trên bình diện cá nhân, sự quyết đoán trở thành nhân chứng chớ không phải nạn nhân của chính cuộc đời mình là dấu hiệu báo trước sự trưởng thành trên lãnh vực tư duy.  Con người không thể nào đạt tới sự thấu hiểu về thế giới nếu còn giữ mãi tâm thức nạn nhân. Thông qua hoạt động của nhân chứng, mối liên hệ nhân-quả giữa truyền thống và định mệnh được tiết lộ. Lê Lạc Giao mô tả mối quan hệ này một cách rất tài tình trong truyện ngắn "Nửa Vầng Trăng Ký Ức" như sau:

Nhiều khi Ngãi tự hỏi, liệu có sự liên hệ nhân quả nào giữa truyền thống và định mệnh? Sau đó, anh lại nhận ra định mệnh chỉ là hóa thân của truyền thống. Cũng như nạn nhân chỉ là thứ âm bản truyền thống. Trên sân khấu đời, người ta có thể vừa tung hô truyền thống nhưng lại nguyền rủa số mệnh. Người ta mơ hồ hoặc không hề biết chính truyền thống đã tạo ra số mệnh. Số mệnh là chiếc khung giam hãm cuộc đời từng người sau khi người ta cho rằng đã làm hết bổn phận và bổn phận chỉ là sự lập đi lập lại mãi một khuôn thước mà ai cũng bảo là chân lý. Nhập vào quá trình vận động ấy, con người trở thành nô lệ và đánh mất chính mình."


Đoạn văn ngắn gọn như trên là sự cô động của cả kinh nghiệm đời người của một thời nhân chứng! Ở cấp độ cá nhân chúng ta đã “trở thành nô lệ và đánh mất chính mìnhtrong quá trình vận động rập khuôn đó của truyền thống đã đành, thì mặt khác, ở cấp độ xã hội, truyền thống chiến tranh đã trở thành di sản lịch sữ của dân tộc khiến cho oan khiên cứ trút xuống đầu người dân quan suốt bề dày 4000 năm lịch sữ:

có lẽ phần lớn do truyền thống: thứ khuôn đúc có hai mặt,mặt tốt đẹp luôn bị đè bẹp bởi mặt xấu xa, tiêu cực. Điều đáng phê phán là dân tộc chúng ta chỉ biết bằng lòng hiện tại, luôn cổ xúy quá khứ và cho rằng đấy là những khuôn vàng thước ngọc không thể thay đổi được. Trong khi thời đại thay đổi, tiến bước mà suy nghĩ con người không thay đổi, chỉ quanh quẩn với bao khuôn mẫu không còn hợp thời. Cứ như thế đám con cháu cắm cúi đi theo thứ định mệnh lịch sử ấy. Chiến tranh là một trong những di sản lịch sử dân tộc khô cứng, nhục nhằn, bi đát nhất vì nó gặt hái bằng máu xương đồng bào nhưng được hành xử khiến một dân tộc vốn hiếu hòa lại dường như hiếu chiến, khôn ngoan lại tỏ ra ngu xuẩn vì chính cái truyền thống kể trên…”

 

Truyện dài “Có Một Thời Nhân Chứng” là tác phẩm kinh điển không có lệ thuộc thời gian. Nó giúp độc giả hậu bối như tôi có thể “ôn cố tri tân” nó giúp tôi hiểu và thương hơn nữa một thế hệ cha ông sinh ra trong lò lửa của chiến tranh. Tuy oan nghiệt không ngớt trút xuống đầu vẫn cam đảm không chấp nhận tâm thức nạn nhân để vươn tới Tự Do và Chân Thiện Mỹ.

Truyện dài “Có Một Thời Nhân Chứng”  với tôi là một di sản tư tưởng rất quan trọng, có khả năng giúp tôi trưởng thành trong đường lối tư duy.  Trong bối cảnh lịch sử đương đại, sự lựa chọn giữa nạn nhân và nhân chứng càng trở nên bức thiết và quyết liệt hơn nữa khi mà quá trình “trở thành nô lệ và đánh mất chính mình” càng ngày càng gia tốc thật kinh hoàng. Trên sân khấu đời người ta vẫn còn đang “vừa tung hô truyền thống nhưng lại nguyền rủa số mệnh”.   Chính vì lý do này mà tác phẩm “Có Một Thời Nhân Chứng” của nhà văn Lê Lạc Giao do nhà xuất bản Văn Học phát hành năm nay, không chỉ là một hồi ký lịch sử, mà còn mang tính thời sự vô cùng nóng bỏng. Và trong tương lai, ngày nào còn có người “đánh mất chính mình” để tình nguyện cam chịu trở thành “nạn nhân của bối cảnh lịch sử”, thì ngày đó tác phẩm “Có Một Thời Nhân Chứng” của nhà văn Lê Lạc Giao cũng cần phải được đọc lại và suy ngẫm một cách cẩn trọng.

Xin cám ơn nhà văn Lê Lạc Giao và trân trọng giới thiệu tác phẩm văn học, tư tưởng, chính trị, thời sự -“Có Một Thời Nhân Chứng” đến quý bạn độc giả gần xa.

Trân trọng,

Tô Đăng Khoa

08.08.2018.

(*) Ghi Chú:  Mượn ý của Bùi Giáng trong bài  “Một Đường Lối Dịch Thơ”:  Cái bí quyết của thiên tài sáng tạo, cũng như thi tài dịch thuật, là: tạo nên một vùng sương bóng cho ngôn ngữ. Sương bóng đó có thể bắt gặp bóng sương Hy Lạp, hay Đường Thi, hay Tây Trúc – không hề gì. Không hề gì. Miễn là nó mở ra một chân trời cho chiêm niệm chịu chơi.

11 Tháng Mười Hai 20181:27 SA(Xem: 34)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: "QUÊ NGHÈO" Phạm Duy - "XA QUÊ HƯƠNG " Đan Thọ; Tiếng hát Thái Thanh Kiều Oanh thực hiện youtube
09 Tháng Mười Hai 201812:35 SA(Xem: 45)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: MƯA TÔI VÀ EM - Nhạc Phạm Chinh Đông - Khánh Minh trình bày
08 Tháng Mười Hai 20181:37 SA(Xem: 140)
Sống nên tạo đức mở lòng Giữ tâm chánh niệm bao dong kiên trì Gắng làm điều thiện từ bi Thân tâm an lạc, sân si xa lìa
08 Tháng Mười Hai 20181:31 SA(Xem: 78)
Sóng trên sông nghiêng lục bình hoa tím Trôi lênh đênh vỗ nhè nhẹ mạn thuyền Trăng mùa đông thả nụ cười chúm chím Thương tháng mười hai lấp lánh sao hiền.
04 Tháng Mười Hai 20181:57 SA(Xem: 1915)
Tôi không tự tin làm thơ cũng có lý do, bởi được dịp tiếp xúc quá nhiều “cây đa, cây đề” làng thơ Việt, tôi “ngộ” ra rằng:“Thôi thì thôi nhé, có ngần ấy thôi!...”
02 Tháng Mười Hai 201811:48 CH(Xem: 212)
Trong gần 2 năm qua, mỗi khi có một hội nghị quốc tế thượng đỉnh thì luôn luôn có những diễn tiến bất ngờ mà hiếm ai có thể tiên đoán trước được.
02 Tháng Mười Hai 20183:31 SA(Xem: 190)
Cảnh giới trong tâm hiện như vầy, Tiền kiếp u minh phủ kín đầy. Hôm nay còn mãi trong mê đắm, Làm sao thoát cuộc tử sinh nầy?
02 Tháng Mười Hai 20182:05 SA(Xem: 170)
Không ngờ có nhiều cha mẹ xài đồ thừa của con đến thế, lại có cảnh xài đồ thừa bất đắc dĩ như hai vợ chồng người anh họ chị Bông
01 Tháng Mười Hai 20182:51 SA(Xem: 129)
Đàn lòng còn mãi vấn vương. Lật trang sách cũ tỏ tường ý thơ Bềnh bồng mộng ước đơn sơ Dẫu cho ngăn cách bến bờ thương yêu
01 Tháng Mười Hai 20182:02 SA(Xem: 184)
Thì ra chuyện nho nhỏ có khi chứa đựng một bài học lớn mà con người không để ý, vì chỉ quen nhìn những chuyện lớn, những chuyện “đập vào mắt”, xưa nay…
01 Tháng Mười Hai 20181:42 SA(Xem: 110)
Cho nên, cho đến bây giờ, tôi vẫn thấm thía khi đọc mấy câu thơ của cụ Nguyễn Khuyến khi viết về Chợ Đồng. Cũng như sau này, tôi có dịp được sống trọn vẹn những phiên chợ miền cao mà tôi đã mô tả trong truyện Dì Xinh.
01 Tháng Mười Hai 20181:18 SA(Xem: 196)
Tháng Mười Hai Đến lượt lần Năm hết tháng tận theo chân đi về Đất trời say tỉnh cơn mê Nhân sinh thao thức theo lề áo cơm....
30 Tháng Mười Một 20183:29 SA(Xem: 1155)
Cây cầu nhỏ, con sông nào đưa lạnh, Thuyền ai xa? Chở được mấy ân tình. Con mương dài, cây lả bóng lung linh, Màu Mận đỏ, như má Em vừa mơ chín.
25 Tháng Mười Một 201810:19 CH(Xem: 208)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: DÒNG SÔNG TÔI VÀ EM - Nhạc và Lời: Phạm Chinh Đông Hòa Âm: Cao Ngọc Dung. Ca Sĩ: Khánh Vy
25 Tháng Mười Một 201810:14 CH(Xem: 1217)
Bước vào yêu, đừng làm gì tự hối, Bước vào yêu, đừng giả dối bao giờ. Tình mấy ai, được toàn vẹn thủy chung, Và những ai đã: tơ chùng phím lỡ!
23 Tháng Mười Một 201811:17 CH(Xem: 223)
Sáng nay mưa lất phất bay Đất trời u ám nắng ngày trốn đâu Phủ che mây xám trên đầu Cuối Mùa Bão Rớt tình sầu vấn vương.
22 Tháng Mười Một 201810:35 CH(Xem: 237)
Tạ ơn tình nghĩa thầy trò Tạ ơn bạn hữu thăm dò hỏi han Tạ ơn người lính hiên ngang Tạ ơn tất cả, muôn vàn tri ân Quê hương xa bỗng thành gần. Tạ ơn đất nước dung thân cuối đời.
22 Tháng Mười Một 201810:21 CH(Xem: 194)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: "MÙA THU MÂY NGÀN" Từ Công Phụng & Từ Dung Kiều Oanh thực hiện youtube
20 Tháng Mười Một 20181:30 CH(Xem: 1690)
Sau cùng, xin tạ ơn đời đã cho chúng ta đươc một thời hãnh diện mang phù hiệu Ngô Quyền trên ngực áo, và cơ duyên hạnh ngộ trong những lần họp mặt chs Ngô Quyền.
20 Tháng Mười Một 20188:24 SA(Xem: 332)
Cám ơn mái trường thân yêu Ngô Quyền đã cho chúng tôi đến học và kết chặt mối dây liên kết bạn bè. Kính chúc các Thầy Cô và các bạn một ngày lễ Tạ Ơn Vui Vẻ, An Lành và thật Hạnh Phúc
20 Tháng Mười Một 20181:38 SA(Xem: 201)
Con quỳ đây lạy Mẹ đến vô cùng Trong hương khói tìm đâu hình bóng Mẹ Nửa đoạn đời sau mang niềm dâu bể Vẫn mang nặng hoài hai chữ mồ côi Những lạy này, xin dâng Mẹ ... Mẹ ơi !
18 Tháng Mười Một 201811:37 CH(Xem: 197)
Và nơi đó, mùa Đông đã về chưa? Anh có thấy tuyết phủ dầy lối cỏ? Nghe mênh mang, lối sầu mùa lá đỏ Nhớ về nhau khi trời, đất “Giao Mùa”
18 Tháng Mười Một 201812:14 SA(Xem: 187)
Việc tranh chấp giữa Cố Tế và cô Mến đã qua đi như nước chảy qua cầu và hầu như chỉ còn là câu chuyện của mấy người luống tuổi trong làng từng chứng kiến hay nghe kể lại.
11 Tháng Mười Một 201811:25 CH(Xem: 630)
Bao nhiêu ngang trái đẩy lùi Bao nhiêu quá khứ chôn vùi theo luôn Từ bi, trí tuệ tỏa hương Thăng trầm biết sống nhịn nhường chính tâm.
11 Tháng Mười Một 201811:12 CH(Xem: 280)
So sánh với các cuộc bầu cử giữa kỳ trong quá khứ,- nhứt là cuộc bầu cử 2014 dưới thời TT Obama - lần này dưới thời TT Trump thì quả khác xa.
11 Tháng Mười Một 20185:39 CH(Xem: 510)
Em về Cõi Mộng làm chi? Có bao nhiêu kẻ tình si đang chờ Mình em với nỗi bơ vơ Khói sương ảo ảnh, dật dờ giấc mê
10 Tháng Mười Một 201811:15 CH(Xem: 235)
Đông buồn theo giọt sầu trôi Nghiêng vai chợt thấy đất trời buồn thiu Còn đây nửa vạt nắng chiều Cho Em Chút Nắng nâng niu tóc gầy...
10 Tháng Mười Một 20184:06 CH(Xem: 183)
Chúc mừng sinh nhật trưởng Phong Châu. Sức khỏe, bình an, vui dài lâu Thất thập ngũ niên. .. Còn trẻ chán! Ba lô, lều trại chẳng khó đâu.
09 Tháng Mười Một 201810:56 CH(Xem: 290)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: "MÙA THU MÂY NGÀN" Từ Công Phụng & Từ Dung Kiều Oanh thực hiện youtube
04 Tháng Mười Một 201811:17 CH(Xem: 439)
Đọng yêu thương trong từng trang giấy Những bàn tay bằng hữu Ngô Quyền Đem tâm huyết trải vào trong ấy Tác phẩm để đời bằng cả nợ duyên.
03 Tháng Mười Một 20181:29 SA(Xem: 275)
Khi xưa còn nhỏ mộ danh ngài Đọc truyện, luận bàn chẳng kém ai Sắc sảo HOÀNG DUNG... nàng hiệp nữ Dịu dàng NGỌC YẾN ... đóa xuân khai
03 Tháng Mười Một 201812:33 SA(Xem: 223)
Mời thưởng thức 1 tác phẩm tuyệt vời và cũng là phụ bản trong Ngô Quyền Toàn Tập của Hạnh Phạm
02 Tháng Mười Một 201811:12 CH(Xem: 288)
Thu sang Ta lại về đây, Tuổi vàng thanh thản giúp khuây truyện đời. Gặp nhau để nhớ một thời, Đầu còn xanh tóc xa vời ngày xưa.
02 Tháng Mười Một 201812:17 SA(Xem: 1328)
Nay Thu về, heo may muôn lối, Mang hồn Tôi về đến Quê nhà. Gởi chút lòng, kẻ ở phương xa, Mong mỏi lắm: THU THANH BÌNH sum hợp.
01 Tháng Mười Một 201812:08 SA(Xem: 292)
Năm dài mười tháng trôi mau Tháng Mười Một Đến qua cầu rét căm Áo len vải lụa tơ tằm Khăn quàng quấn cổ lạnh thâm vai gầy.
29 Tháng Mười 201812:29 SA(Xem: 339)
Halloween Ấm Tình Thưa Lập đông từng bước đẩy đưa thu tàn Đốt bừng ngọn lửa tỏa lan Gió đông giá rét lạnh quàng vai thâm...
26 Tháng Mười 201811:33 CH(Xem: 476)
Con đò xưa giờ nằm gác mái Chờ thời gian xóa thuở vẫy vùng Đưa bao người sang sông thầm lặng Mất hút vào quên lãng mông lung.
25 Tháng Mười 20189:39 SA(Xem: 1245)
Hồ Thu, liễu rũ mơ màng, Nhạc reo trong gió, nhặt khoan não lòng. Trăng lên vờn sóng mênh mông, Bâng khuâng viễn khách, thuyền không bến bờ,
22 Tháng Mười 20181:25 SA(Xem: 869)
Đã chín thu buồn giữa cõi này Tình thu hiển hiện ở đâu đây Là tình thơ đó, hồn xin gởi Theo gió quyện vào mây trắng bay
22 Tháng Mười 201812:45 SA(Xem: 281)
Bầu cử giữa nhiệm kỳ TT (midterm elections) là một điểm độc đáo của hiến pháp Hoa Kỳ mà xét ra không có quốc gia nào trên thế giới có được
20 Tháng Mười 20185:10 CH(Xem: 291)
Vấn đề tôn giáo và kỳ thị chủng tộc là những đề tài nóng hiện nay. Nó đã gây ra biết bao cuộc chém giết đẫm máu những người vô tội hầu như vô phương giải quyết.
20 Tháng Mười 201812:15 SA(Xem: 2693)
Đền thờ Tiên Sư tỉnh Biên Hòa xưa (tỉnh Đồng Nai hiện nay) được đặt ở vị trí trang trọng nhất của Trường Tiểu học Nguyễn Du, một ngôi trường trên trăm năm tuổi tại thành phố Biên Hòa.
20 Tháng Mười 201812:07 SA(Xem: 422)
Tôi bước ra khỏi cổng chùa. Chùa nằm trên một khu đất bằng phằng, nhưng sao tôi có cảm giác như mình đang lững thững bước xuống chân đồi.
19 Tháng Mười 201811:43 CH(Xem: 346)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: BIỂN TÔI VÀ EM - Nhạc Phạm Chinh Đông. Hòa Âm Lê Tú - Thiên Bảo trình bày.
19 Tháng Mười 201811:39 CH(Xem: 326)
Tháng Mười Nghiêng Nhớ lạnh rung Nồng nàn giá bấc chào mừng đông sang Lắc lay lá úa thu tàn Đất trời chuyển động nhịp nhàng điệu ru.
19 Tháng Mười 201811:32 CH(Xem: 1481)
Thu về, Nàng đến đi cùng Ta, Giữa trời Thu, trăng nước giao hoà. Nhè nhẹ gió đưa, ngàn lá rụng, Vương vãi lan đầy, chẳng thiết tha.
15 Tháng Mười 201812:03 SA(Xem: 1856)
Mùa Thu ở San Jose hôm nay, chủ nhật 14 tháng 10 2018, êm đềm, đẹp hơn vì có họp mặt ngẫu hứng tình cờ của 6 chs NQ khóa 15 ở cafe Paloma, San Jose, California.
14 Tháng Mười 201810:22 CH(Xem: 479)
Mình vội chia nhau chút học trò Chia ngăn cặp nhỏ chất đầy thơ Chia vạt áo ai ngoài cửa lớp Chia cả cung buồn theo guốc khua Ôm vội trao nhau lời giã biệt Thả màu phượng đỏ chạy lang thang
14 Tháng Mười 201812:58 SA(Xem: 497)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: "THU VỀ TRONG MẮT EM" ( Nhạc: Phạm Mạnh Cương - Ca sĩ: Thái Thanh) Kiều Oanh thực hiện youtube
13 Tháng Mười 201810:33 CH(Xem: 350)
Cuộc phỏng vấn trên truyền hình của đài ABC News hôm thứ sáu (12/10) vừa qua với Đệ nhất phu nhân Hoa Kỳ Melania Trump đã gây sôi nổi ...
13 Tháng Mười 201810:24 CH(Xem: 323)
Kể từ năm 1970, các buổi lễ chính thức để tưởng niệm nền Đệ nhất Cộng hòa -tưởng niệm cố tổng thống Ngô Đình Diệm- đã được tổ chức công khai ở Saigon.
13 Tháng Mười 20186:58 CH(Xem: 659)
Sáng nay thức dây nghe tiếng chim ca. Lại tưởng như mình ở tại quê nhà Bình minh reo vang, thanh bình êm ả Thương quá một thời. Kỷ niệm đã qua.
12 Tháng Mười 20188:49 CH(Xem: 1473)
Nay, hoa bằng lăng tím rợp trời, giữa mùa nắng hạ, Đường làng quê, ong bướm lựơn lao xao. Vẫn nhớ ngày xưa, khi mùa hè sang nắng đỗ, Có ai về thăm người cũ, Quê hương?!
10 Tháng Mười 201810:45 CH(Xem: 376)
Thì thôi Ai Cũng Có Lần Tử quy sanh ký sáng ngần thiều quang Có gì mà phải than van!! Sinh ly tử biệt tuần hoàn luật chơi...
10 Tháng Mười 201810:40 CH(Xem: 378)
Em nghe cơn bão thổi về, Hỏi Anh yêu quý mọi bề ra sao? Tìm đâu nơi ở trên cao? Gia đình bạn hữu biết bao ân tình.
07 Tháng Mười 20184:36 CH(Xem: 372)
Thực vậy cuộc biểu quyết tín nhiệm Thẩm Phán Kavanaugh vào Tối Cao Pháp Viện được ghi nhận gay go, rắc rối, ồn ào và kết quả thay đổi bất ngờ & mong manh nhứt trong lịch sử Mỹ.
06 Tháng Mười 20189:24 CH(Xem: 657)
Chênh chếch... trăng mờ trên đỉnh vắng Âm thầm... bóng nhỏ giữa đồi hoang Đàn ai khéo gợi hồn thơ dậy Nhớ thức cùng em... dẫu nguyệt tàn !!!
05 Tháng Mười 201810:56 CH(Xem: 572)
Chú thật là thương, thương ông nội vô cùng. Chú không còn thấy nhớ nhà mà lại thích được ở đây cùng ông nội hàng ngày tụng kinh lễ Phật.
05 Tháng Mười 201810:17 CH(Xem: 441)
Đợi em nơi bến giang đầu Sợ cơn gió thoảng qua cầu lắc lay Đông về hơi ấm chuyền tay Tháng Mười Về Đến mười hai chực chờ...
05 Tháng Mười 201810:10 CH(Xem: 623)
Đếm thời gian bằng lá vàng thu rụng Trước hiên nhà trên lối ngõ đìu hiu Mùa qua mùa buồn như kinh nhật tụng Người xa người quạnh quẽ bước liêu xiêu.
04 Tháng Mười 201811:46 CH(Xem: 658)
Chào mặt trời ngủ yên. Chào cuộc đời rất hiền. Chào bầy chim về tổ Ta ngồi lại tập... thiền
04 Tháng Mười 201810:40 CH(Xem: 1620)
Có ai động lòng bước qua đường? Dù chỉ cảm xúc tỏ tình thương. Một chút đau buồn trong tâm trí, Để còn XÓT XA cho QUÊ HƯƠNG!
04 Tháng Mười 201810:38 CH(Xem: 533)
Sương mong manh, mây trời giăng bàng bạc Bến sông xanh, con đò cũ còn không? Người xa xôi, mà người còn đứng đợi Tình xa xưa tàn theo gió mênh mông…
04 Tháng Mười 201810:30 CH(Xem: 488)
Tình cờ không hẹn mà nên, Gặp nhau Hải đảo thần tiên tuyệt vời. Đôi ngày vùng vẫy biển khơi, Đển ngày tạm biệt Bạn ơi Ta về!
04 Tháng Mười 201810:24 CH(Xem: 754)
Ta hỏi Thu nghe: chuyện thế tình Biết gì trong, đục cõi nhân sinh? Kiếp người ngắn ngủi, sao buồn khổ? Mong một tri âm, cũng khó tìm?
01 Tháng Mười 201812:28 SA(Xem: 506)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới và bấm vào ô vuông ở cuối khung góc phải (Full screen) để mở lớn màn ảnh] TIẾNG LÒNG TRI KỶ, TRI ÂM -Thơ Trần Kiêu Bạc-Hồng Vân Diễn Ngâm Kiều Oanh thực hiện youtube
30 Tháng Chín 201811:35 CH(Xem: 496)
Tính đến nay, Đức Phật đã nhập diệt 2,562 năm, nhưng Giáo Lý cao siêu mà Ngài đã dày công hoằng dương trong 45 năm dài vẫn còn lưu lại cho nhân thế.
28 Tháng Chín 201810:26 CH(Xem: 656)
Thế là sau mấy ngày suy nghĩ, ba chú đồng ý đem con lên chùa làm thị giả cho ông nội. Chú Thảo rời gia đình từ lúc đó.
28 Tháng Chín 201810:09 CH(Xem: 410)
Mùa trăng của những yêu thương Gửi em xuân thắm Thu Nhường Trăng Mơ Tuổi hoa niên có đợi chờ Vòng tay nhật nguyệt bến bờ lạc xa.
28 Tháng Chín 201810:04 CH(Xem: 448)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: MÙA THU TÔI VÀ EM - Nhạc Phạm Chinh Đông. Khánh Minh trình bày.
28 Tháng Chín 20189:59 CH(Xem: 309)
Về hai cuốn sách tiếng Anh và Pháp có thể nói rõ bản tiếng Pháp là bản dịch từ bản tiếng Anh. Có thể có một hai chỗ sửa đổi của Bùi Tín theo như lời nói đầu...
28 Tháng Chín 20189:11 CH(Xem: 582)
Nhỏ yêu ơi! Nhớ em chất ngất. Nước mắt nhớ thương mằn mặn Biển ngàn thu.
28 Tháng Chín 201812:31 CH(Xem: 1430)
Thu nhớ, Thu mong, của vạn lòng, Bao giờ Thu hết nỗi hoài mong. Cho hồn Thu vơi sầu tê tái Thu ấm bao lòng, có được không?
28 Tháng Chín 201812:31 SA(Xem: 397)
Nhớ về kỷ niệm, anh miên man mơ tưởng lại thời cắp sách đến trường, rong chơi bè bạn, run rẩy khi chợt thốt ra lời tỏ tình vụng dại với cô bạn ngày xưa, anh chợt mỉm cười.
23 Tháng Chín 20185:52 CH(Xem: 812)
Bài thơ lục bát vô thường Nghiệp xưa rơi rớt mười phương ta bà Hương trầm tỏa rộng chan hòa Giấc mơ giải thoát trăng ngà vỡ tan.
22 Tháng Chín 20182:02 SA(Xem: 636)
Xin trân trọng giới thiệu tập thơ "NGUỒN THẬT" của tác giả Phong Châu. Một chàng rể khóa 5 của Ngô Quyền chúng ta.
21 Tháng Chín 201811:03 CH(Xem: 534)
Con tưởng Mẹ về trong đêm Thu Bên khóm trúc thưa con đứng chờ Trăng lung linh mờ mờ sáng tỏa Dáng chị Hằng bay bổng trời xa
21 Tháng Chín 201811:01 CH(Xem: 845)
Đêm vắng lạnh, chỉ một mình mình viết Những vần thơ gửi đến kẻ miền xa Như ngày xưa anh đi lính xa nhà Giờ thật sự vợ lính thành góa phụ
21 Tháng Chín 201810:58 CH(Xem: 483)
Toàn dân Việt hãy hợp quần, Tạo nên sức mạnh bao lần thành công. Làng thôn thành thị núi sông, Giữ từng tấc đất Cha Ông tạo thành.
21 Tháng Chín 201810:52 CH(Xem: 484)
Thu nầy lại nhớ thu xưa Đèn lồng xanh đỏ trăng vừa nhú cao Đất trời mở lối thu vào Ngọt ngào khúc hát đón chào Thu Phân...
21 Tháng Chín 201810:47 CH(Xem: 722)
Ta sẽ đợi. Em ơi! Ta vẫn đợi Một ngày kia lên làm rể trên trời Muôn kiếp nữa, dù rong rêu, sỏi đá Miễn sau cùng, vĩnh viễn có nhau thôi.
21 Tháng Chín 201810:32 CH(Xem: 435)
Bùi Tín đã vĩnh viễn ra đi tại Paris. Cát bụi đã trở về cát bụi cho một kiếp nhân sinh, nhưng tiếng và tăm qua ngòi bút của ông còn ở lại.
20 Tháng Chín 201810:47 CH(Xem: 1500)
Thoáng phút giây, rồi... không nhung nhớ, Gác sau lưng, vứt bỏ những ưu phiền . Quê Mẹ qua rồi bao nỗi đau thương, THANH BÌNH đến: an vui hạnh phúc.
18 Tháng Chín 20181:18 SA(Xem: 538)
Giống như khúc đuôi còn nằm kẹt đâu trong lòng. Chị vói tay lên đầu võng rút cái khăn lông đắp vội lên mặt, bởi vì chị vừa nghe mí mắt mình mọng nước! Từ đó chị Tư Ù thôi ca vọng cổ.
18 Tháng Chín 201812:16 SA(Xem: 525)
Thu về ẩn nhẹ bóng tàn dương Nụ thắm, hoa vàng tỏa ngát hương Du lãng mộng đời khơi tiếc nuối Đắm chìm tâm cảm gợi sầu vương
15 Tháng Chín 20185:38 CH(Xem: 685)
. Văn hóa VN mới sẽ bắt đầu lại từ những đứa bé học những hình vuông, hình tròn, hình tam giác hôm nay sao? Thật là đau lòng cho chữ Việt.
14 Tháng Chín 201810:24 CH(Xem: 714)
Tử biệt, sinh ly Đau thương tê dại. Cầu nguyện người ra đi Chúc lành người ở lại. Một nén tâm hương. Tưởng niệm. Ngậm ngùi. God Bless America.
14 Tháng Chín 201810:16 CH(Xem: 749)
Từ đó tôi yêu miền cuối Việt Yêu đôi mắt đẹp, cổ tay tròn Áo bà ba trắng, môi cười nụ Yêu gái Cà Mau vẹn sắt son.
14 Tháng Chín 201810:08 CH(Xem: 483)
Trần gian đẹp lắm chị Hằng ơi!! Chị xuống cùng vui với mọi người Tháng tám trời trong xanh gió mát Trẻ thơ ngây ngất rạng tiếng cười.
14 Tháng Chín 201810:02 CH(Xem: 565)
Tình yêu bạn học thật thà, Lợi, danh, vật chất chỉ là hư không. Đất, Trời, vũ trụ mênh mông, Tương lai, Tổ quốc chờ trông học trò.
14 Tháng Chín 20189:58 CH(Xem: 697)
Mùa thu mặc áo vàng Tóc gió cài nơ xanh Chúc mùa hè chói nắng Ra đi gặp yên lành. Thu ướp hương vào hoa Nồng nàn chùm dạ hợp Hoàng lan thoảng hiên nhà Ngâu nhài ngan ngát thơm.
14 Tháng Chín 20189:41 CH(Xem: 339)
World Cup 2018 đã chấm dứt. Nước Pháp đoạt giải vô địch bóng đá thế giới. Kỳ tích lần thứ hai đến với nước Pháp sau 20 năm vắng mặt
14 Tháng Chín 20185:02 CH(Xem: 1568)
Đà Lạt, cao nguyên của ngàn thông, Trăm hoa tô điểm đẹp muôn lòng. Sáng, chiều bảng lảng màu sương phủ, Lòng nào du khách chẳng hoài mong.
07 Tháng Chín 201810:22 CH(Xem: 1169)
Từ anh xa biệt trần gian Còn em ngồi với bóng trăng soi mình Nén tâm nhang khấn hiển linh Nguyện cầu anh được Siêu Sinh Niết Bàn.
07 Tháng Chín 20188:07 CH(Xem: 1471)
Rằm tháng 8 anh buông tay thanh thản. Trung thu này em làm lễ giỗ đầu. Ba lần Trung Thu bao kỷ niệm khắc sâu. Để nhớ mãi người đi không trở lại.
07 Tháng Chín 20188:00 CH(Xem: 1556)
THANH BÌNH- Trăng khuyết lại đầy, Rồng mây gặp hội NON SÔNG thái bình. NƯỚC NON hết cảnh điêu linh, NHÂN DÂN an lạc SƠN HÀ vinh quang.
07 Tháng Chín 201812:00 CH(Xem: 620)
Yêu thương tất cả đồng bào, Tình yêu nhân loại dâng trào mênh mang. Quê nghèo khoai sắn gian nan, Bao năm chinh chiến Việt Nam đọa đầy.
07 Tháng Chín 20182:51 SA(Xem: 578)
*Xin bấm vào phần Youtube bên dưới để thưởng thức: "BÔNG HỒNG CÀI ÁO TRẮNG" - Nhạc Sĩ: Nguyễn V. Đông - Giao Linh trình bày Kiều Oanh Trịnh thực hiện youtube
07 Tháng Chín 20182:42 SA(Xem: 599)
*Xin bấm vào phần audio bên dưới để thưởng thức: MÙA HÈ TÔI VÀ EM - Nhạc Phạm Chinh Đông – Ca Sĩ: Hương Giang