Danh mục
Số lượt truy cập
5,824,393

BS VŨ QUÍ ĐÀI - GIÀ QUÁ LÚ?

17 Tháng Ba 201412:00 SA(Xem: 9731)
BS VŨ QUÍ ĐÀI - GIÀ QUÁ LÚ?


GIÀ QUÁ LÚ? BS VŨ QUÍ ĐÀI


blank 



 Con cái chăm sóc cha mẹ khi già yếu là bổn phận mà cũng là truyền thống tốt đẹp của dân ta. Tuy vậy ta cũng thường nghe nhiều câu than thở, như:

 "Bà già tôi hồi này lẫn nặng rồi, đâu có dám để cụ ở nhà một mình nữa được!", hay là: "Ông cụ già rồi đâm đốc chứng!". 

 Tuổi bắt đầu lú lẫn hay thay tính đổi nết thì tùy người. Có khi chưa tới sáu mươi, có khi ngoài bảy mươi mới phát hiện. Cũng có người sống tới ngoài chín mươi mà không thay đổi là bao. Những chứng lú (dementia) như vậy, ngày trước thì cho là tiến trình tự nhiên của tuổi già, coi như là "hết thuốc chữa". Nhưng càng ngày càng thấy là có nhiều căn do bệnh tật sinh lú lẫn, và trong nhiều trường hợp, có thể, nếu không chữa được bệnh thì ít ra cũng làm cho bệnh chậm lại.

Người già lú lẫn như thế nào?

Để đâu quên đó: Để chùm chìa khóa nhà đâu đó rồi quên lú đi, thì cũng là thường. Nhưng người bị bệnh lú, có khi cất chìa khóa vào ngăn kéo đựng vớ, hay là bỏ kính đeo mắt vào tủ lạnh rồi đi tìm trong hộp đựng giầy, mà vẫn cho là tự nhiên như không! Đã vậy lại còn nổi quạu nếu con cháu nó có nhắc nhở, giống như bị chạm tự ái "Thì tao vẫn biết, việc gì phải nói?". 

Quên thời gian, không gian, quên cả người quen: Thường ta cũng nhiều khi quên không nhớ hôm nay là thứ mấy, có khi quên không biết là tháng mấy. Nhưng người bị bệnh thì không nhớ luôn cả năm nay là năm 1999, ở trong nhà mình mà không biết mình đang ở đâu. Người bình thường, có khi gặp bạn cũ, người ta nhận ra mình, mà mình không thể nào nhớ ra bạn được. Người bệnh lú thì nặng hơn nhiều. Ôm chầm lấy một người bà con xa rồi hỏi: "Ông có phải bố tôi không?", hay là nhìn chăm chăm vào mặt bà vợ mà nói: "Tôi không quen bà này!". 

Tật cầm nhầm: Vào tiệm mua thứ này thứ khác rồi lừng lững đi ra không trả tiền. Con cháu nó để dành đồng quarter để đi giặt đồ, thì cứ đem lén cất giấu đi, rồi quên tịt không biết là để ở đâu. 

Nói năng lung tung: Đối thoại khó khăn, vì nhiều khi nói nửa chừng rồi bí. Hoặc là giao tế lộn xộn. Mời người ta uống nước, người ta đã cầm tách nước trên tay đang uống, lại đến bên đon đả hỏi: "Bác uống nước không?" Hay là hỏi thăm người bạn: "Các cháu có khỏe không?" Người ta vừa trả lời được vài phút, lại lập lại y hệt câu hỏi trước. 

Tật lục lọi: Người bị bệnh lú lẫn nhiều khi kiếm cớ tìm kiếm vật gì rồi lục lọi lung tung ngăn bàn ngăn tủ, làm mọi thứ bừa bãi. Lục lọi đồ của mình chưa đủ, có khi lục lọi cả đồ của người khác nữa. 

Ăn mặc lộn xộn: Áo sơ mi có khi mặc ngược, hay là mặc áo may ô ra ngoài sơ mi. Có khi ở truồng tồng ngồng ngồi giữa phòng khách. Cũng có người thủ dâm ngay trước mặt người khác. Nhưng thường thì người mắc bệnh lú lẫn không có hành vi nào nguy hiểm cho xã hội.

Đi lang thang: Một bà cụ tự nhiên bỏ một bộ quần áo trong túi xách rồi cứ thế ra cửa từ từ đi khỏi nhà. Con cháu tìm hết hơi mấy khúc đường mới gặp. Cụ tỉnh như không, nói là cụ đi về quê. Có người đi từ phòng ngủ vào phòng tắm, rồi quên phứt không biết mình đang ở đâu, cứ đi loanh quanh tìm đường về giường ngủ. Nhất là khi dọn nhà mới, người bệnh dễ bị lạc hướng ngay trong nhà . 

Đầu óc mụ đi, hai với hai là bốn cũng không biết: Mất khả năng suy nghĩ trừu tượng. Người có học đàng hoàng, mà làm tính cộng, tính trừ đơn giản cũng không xong 

Người bị lú lẫn thay tính đổi nết. Cũng vì bị quên lú, mà người bệnh cảm thấy mình sống lạc lõng ở một thế giới xa lạ; người lạ, nơi chốn lạ, những câu đối thoại cũng không hiểu nổi. Vì vậy sinh ra những thay đổi tính nết như sau: 

 Lo âu: Đã lo âu, mà lại lo vô căn cứ, không hiểu tại sao mình lo âu, chỉ có cảm tưởng như mọi sự bỗng rối bét, mà mình thì lúng túng vô phương giải quyết. 

 Bứt rứt bực bội: Mình lúng túng không làm gì được, mà có ai cất nhắc giúp đỡ, thì lại khó chịu bực bội, có khi ném đồ ném đạc, hay là quát tháo người khác. 

 Phiền muộn chán đời: Không thiết tha cái gì cả, dù là ăn uống ngủ nghê, có khi ngủ li bì. Có người biết mình bị bệnh có người không, nhưng thường uống thuốc phiền muộn (antidepressant) thì bớt. 

 Đa nghi vô lý: Nhìn đồ ăn không ăn, vì nghi có người đánh thuốc độc. Thấy bà vợ, lại tưởng người lạ, rồi nghi là người ta vào nhà mình trộm cướp. Nghe còi xe chữa lửa, tưởng cảnh sát tới bắt. Tiếng người nói nghe không rõ, thì cho là người ta đang xầm xì nói xấu mình. 

 Mất tính tự lập: Theo đeo người thân từng bước, và muốn có người ở bên săn sóc. Ngược lại, có người chỉ thích ngồi buồn bã một mình, vì thấy chung quanh quá xa lạ.
Bệnh lú ảnh hưởng tới sức khỏe 

Vì hay quên, hay vì những thay đổi tính nết như trên, mà sức khỏe có thể bị ảnh hưởng. Ngồi lâu quá ở một vị thế sinh trầy da thành loét da khó lành. Khát nước không nhớ uống nước sẽ bị thiếu nước nguy hiểm như người say nắng. Ngoài ra, còn có thể bị táo bón, tiêu chảy, sưng phổi trầy da, có khi gãy xương vì vấp ngã. Tất cả đều là do cái vô ý vô tứ của ngươi bị bệnh lú lẫn. Ngoài ra còn nhiều người bị tiêu tiểu bùa bãi không giữ gìn được.

 Khám bệnh đều làm gì? 

Tuy rằng chứng lú lẫn thực sự thì không chữa được, nhưng cái lợi của việc đi khám bệnh là tìm ra những bệnh khác trong người, sinh lú lẫn, mà những bệnh khác này thì lại trị được. Những bệnh có thể sinh một số tình trạng giống như lú lẫn, thí dụ như: bệnh bướu cổ thyroid, bệnh nhiễm trùng, chất điện giải xáo trộn, thiếu sinh tố, bị thuốc làm độc, hay là bệnh phiền muộn. Thường thì Bác sĩ sẽ hỏi về các chứng của người bệnh, thuốc men đang dùng, hỏi về gia đình giòng họ, khám tổng quát, chú ý nhiều đến cao máu, và tiểu đường. Sau đó sẽ thử máu và có thể chụp hình cắt lớp (CT) hay là cộng hưởng từ (MRI) để loại trừ trường hợp bướu trong óc. Nếu không phải là những bệnh hay là nguyên do nào sinh lú lẫn trong nhất thời, thì bấy giờ mới coi là bị bệnh lú lẫn thực sự.

Nguyên nhân của bệnh lú lẫn (thực sự) :

 Phần lớn người già bị bệnh lú lẫn là do bệnh Alzheimer. Có một ít trường hợp Alzheimer có di truyền trong gia đình, nhưng phần đông thì không. Nguyên do tại sao bị Alzheimer, thì cũng chưa biết rõ. Mổ tử thi thì thấy có thoái hóa não, và xét nghiệm kính hiển vi thì thấy có hai thứ mô đặc biệt trong óc, một ở bên trong sợi dây thần kinh, một ở bên ngoài. Tuy vậy cũng đã có trường hợp người minh mẫn bình thường mà cũng có hai thứ đó. 

 Nguyên nhân thứ nhì, là do bị tai biến mạch máu não (stroke, trúng gió) do cao máu, sinh nhiều đốm nhỏ của óc bị hư, gọi là multi-infarct dementia (infarct là chỉ cái đốm não bị hư) 

 Người đánh "bốc", bị đập mạnh vào đầu nhiều, cũng có thể bị bệnh lú. 

 Bệnh AIDS cũng làm hư óc, và sinh lú được. 

 Hồi gần đây, báo chí có nói tới bệnh "bò điên" ở bên Anh. Có một bệnh tương tự như vậy, tên là bệnh Creutzfeld-Jacobs là một bệnh nhiễm trùng óc, cũng sinh lú lẫn trước khi chết.

Cuộc đời về chiều :

 Từ khi thấy hay quên, thấy có những dấu hiệu là lạ trong tính tình, trong cách sinh hoạt, cho tới khi Bác sĩ định bệnh là bị Alzheimer, hay lú, thì độ một hai năm. Khoảng thời gian chừng ba, bốn năm sau đó thì người nhà còn săn sóc được. Đến khi nặng quá, con cháu không cưu mang nổi phải đưa vào nhà dưỡng lão, thì thường kéo dài thêm được vài năm nữa. Thời gian hoàng hôn của cuộc đời này, người bệnh đáng được săn sóc chu đáo với tất cả tình thương, tuy là săn sóc người bị bệnh lú là cả một nhiệm vụ khó khăn và nặng nề.

Bs Vũ Quí Đài, M.D., Ph.D., Cựu Giáo Sư Khoa Trưởng Y Khoa Đại Học Sàigòn
Bài này chỉ nhằm cung cấp những thông tin căn bản về sức khỏe và y tế. Nếu cần chữa bệnh, xin liên lạc trực tiếp với Bác sĩ của bạn.

Nguồn Nguyệt san Việt Nam

 

01 Tháng Năm 2011(Xem: 58221)
ĐỂ NHỚ VỀ TỪNG NGƯỜI BẠN CỦA TÔI NHƯ MỘT LỜI TẠ LỖI
11 Tháng Mười Một 2010(Xem: 82220)
CÁO PHÓ và PHÂN ƯU: Nhạc mẫu ChsNQ Võ Tất Thắng là Cụ Bà Cụ Thái Thị Ty đã từ trần tại B.C, Canada,
04 Tháng Chín 2010(Xem: 71332)
chsNQ Khóa 7 (1962-1969) PHẠM VĂN XUÂN đã từ trần tại Việt Nam.
02 Tháng Chín 2010(Xem: 70027)
Thân Mẫu của anh Huỳnh Xuân Thọ và là mẹ chồng của chsNQ Vũ Thị An, Cụ Bà HUỲNH THỊ THANH đã từ trần tại VN
30 Tháng Tám 2010(Xem: 73521)
Hồ Thị Ba cùng tang quyến thành thật gửi lời cảm tạ.
26 Tháng Tám 2010(Xem: 50141)
Khóa 15 chs NQ muốn tìm liên lạc với Nguyễn Quốc Dũng hs lớp 10A6 và là Phó Trưởng Khối Báo chí Ban Điều hành HS NQ nk 1974-1975.
26 Tháng Tám 2010(Xem: 49415)
Tưởng là chỉ chào Thầy và vỗ vai bạn sau một thời gian dài không gặp, nhưng quý Thầy Nguyễn Văn Phố, Hà Tường Cát cùng các cựu nữ sinh NQ: Võ Thị Ngọc Dung, Phạm Thị Mỹ Dung, Nguyễn Trần Diệu Hương, và cựu nam sinh Phạm Huy Quyến (khóa 14) đã có một cuộc họp mặt nhỏ đầy tiếng cười và sự hồn nhiên của một thời Trung học.
11 Tháng Sáu 2010(Xem: 77357)
Một buổi chiều se lạnh của Nam Cali, nhưng một nhóm cựu học sinh Ngô Quyền vẫn thấy ấm lòng khi tiếp đón bạn cũ Nguyễn Ngọc Long từ Việt Nam chiều ngày 31 tháng 5, 2010 tại nhà hàng Asian buffet.
25 Tháng Năm 2010(Xem: 60820)
Trong tình cảm trân quý đồng môn chung mái trường Ngô Quyền, đồng hương Biên Hòa, chúng tôi đã có niềm hạnh phúc khi được cùng quý Thầy Cô các đàn anh khoá 1 cùng tiếp đón người bạn cũ Phạm Phú Vĩnh đến từ Canada vào chiều chủ nhựt 23/05/2010.
24 Tháng Hai 2010(Xem: 79847)
Một buổi họp mặt tân niên Canh Dần của tuổi Cọp đã được tổ chức vào chiều chủ nhựt 21/2/2010 tại nhà chị Nguyễn thị Mỹ thuộc thành phố Westminter.
20 Tháng Giêng 2010(Xem: 75901)
Tựa bài ghi nhớ này tôi chỉ muốn viết ra để kỷ niệm lần gặp gỡ Thầy, Cô cùng Bạn bè cựu học sinh Ngô Quyền hiện còn sinh hoạt cùng gia đình tại quê nhà (một vài bạn từ nước ngoài về đúng dịp nữa chứ) chứ không phải nói về lứa tuổi 17…bẻ gảy sừng…trâu bò gì cả nha các Bạn.
11 Tháng Giêng 2010(Xem: 63522)
Như một thông lệ đã có từ ngày tôi và Lynh đặt chân đến USA, chúng tôi dùng San Diego là địa điểm hội ngộ gia đình trong mỗi mùa Noel. Tuy nhiên, trong chuyến đi lần nầy, ngoài việc họp mặt gia đình, chúng tôi có cơ may được gặp gỡ cũng như tham dự những sinh hoạt liên quan đến Ngô Quyền mà tôi muốn chia sẻ nơi đây cùng Thầy Cô và các bạn .
18 Tháng Mười Hai 2009(Xem: 70808)
Tôi là  Nguyễn Trung Việt cựu học sinh Biên Hòa. Năm học từ 1960 đến  1963.  (đệ III, đệ II B và đệ I B ).
02 Tháng Mười Hai 2009(Xem: 71810)
Nguyễn Thế Hùng muốn tìm bạn là Đào Quang Đỉnh học lớp 12A2  và cùng lớp với chị Dương Thúy Phượng , con của Thầy Dương Hòa Huân, ra trường năm 1970,
06 Tháng Mười Một 2009(Xem: 56250)
Chủ nhật, ngày 6 tháng 9 năm 2009 vào lúc 1 giờ trưa, Hội An Việt tại Vương Quốc Anh đã tổ chức Đại Lễ Kỷ Niệm 30 Năm Người Việt Tị Nạn Đến Anh Quốc. Buổi lễ dưới sự chủ toạ của ông Vũ Khánh Thành, cựu Giáo Sư Trung học Ngô Quyền, Biên Hòa, Giám Đốc Sáng Lập và Điều Hành Hội An Việt, Nghị Viên Thành Phố Hackney;
21 Tháng Mười 2009(Xem: 55229)
PHÂN ƯU: Phu quân chs NQ Trần Kim Định đã mệnh chung vào ngày 18 tháng 10 năm 2009 tại Oaklahoma, Hoa Kỳ
21 Tháng Mười 2009(Xem: 57049)
PHÂN ƯU: Thân mẫu chs NQ khóa 7  Đoàn Vĩnh Quý đã từ trần ngày 20 tháng 10 năm 2009 tai VN
19 Tháng Bảy 2009(Xem: 54405)
PHÂN ƯU: Thân mẫu chsNQ Trang thị Liên, Nhạc mẫu chsNQ Trương Minh Sang là cụ Bà Mai Thi LÝ vừa từ trần ngày 14 tháng 7 năm 2009 tại San Jose.
12 Tháng Bảy 2009(Xem: 147455)
Năm nay, tiệc mừng họp mặt Truyền Thống kỳ thứ 8 được tổ chức tại nhà hàng Seafood Kingdom: 9802 Katella Ave, Anaheim, CA trưa ngày chủ nhật 05 tháng 7, 2009.
13 Tháng Sáu 2009(Xem: 59210)
PHÂN ƯU: Thân mẫu chsNQ Trần Minh Tâm , Nhạc mẫu chsNQ Trần Kim Vy nhũ danh Trần Võ Kim Huê    Đã mệnh chung ngày 12 tháng 6 năm 2009 Tại Houston, Texas, Hoa Kỳ
10 Tháng Sáu 2009(Xem: 136052)
Ngày họp mặt Truyền Thống Ngô Quyền năm nay đã được dời lại vào ngày lễ Labor Day 31 tháng 8 tại nhà hàng Hong Kong Seafood Buffet,
20 Tháng Năm 2009(Xem: 58794)
PHÂN ƯU: thân mẫu chsNQ Lâm Kim Sơn là cụ bà LÂM THỊ LIỄU đã từ trần ngày 12 tháng 5 năm 2009 tại Biên Hòa
19 Tháng Năm 2009(Xem: 134978)
Tường thuật buổi họp mặt nho nhỏ của cựu học sinh Ngô Quyền Bắc California tối thứ bảy 2 tháng 5 tại nhà hàng Supper Buffet, San Jose.
10 Tháng Năm 2009(Xem: 58647)
PHÂN ƯU: thân phu chsNQ Nguyễn Đức Hiền, chsNQ Nguyễn Đức Trí, chsNQ Nguyễn Thị Mỹ, chsNQ Nguyễn Thị Nữ là cụ ông NGUYỄN VĂN ĐÀO đã từ trần ngày 8 tháng 5 năm 2009 tại Westminster, California USA
10 Tháng Năm 2009(Xem: 80643)
Cáo Phó: Tang Lễ Cụ Nguyễn Văn Đào Thân Phụ chsNQ Nguyễn Đức Hiền, chsNQ Nguyễn Thị Mỹ...
27 Tháng Tư 2009(Xem: 57183)
Phan Uu: Phu Nhan Thay Duong Hoa Huan, Than Mau chs NQ Duong Thuy Phuong vua tu tran 24/4/2009 tai BH VN
07 Tháng Tư 2009(Xem: 57999)
Phan Uu: chsNQ Trần thị Yến đã từ trần ngày 1 tháng 04 năm 2009 t ạ i San Diego, California – USA
15 Tháng Ba 2009(Xem: 56319)
Thân mẫu CHSNQ  Trương Kiến Xương  (Bắc California ) la cu ba Lam Binh An đã từ trần ngày 13 tháng 03 năm 2009
10 Tháng Ba 2009(Xem: 56404)
Phân ưu: Hội Ái Hữu chs NGÔ QUYỀN BH nhận được tin buồn: Phu Quân chs NQ Thanh Vân Anderson từ trần ngày 3 tháng 3, 2009 tại Arizona USA
30 Tháng Mười 2008(Xem: 41269)
PHÂN ƯU: Thân Mẫu chs NQ Liên Thất Hùng,  chs NQ Liên Hậu vừa từ trần 28/10/2008 tại San Jose _ Thư Cảm Tạ của Tang Quyến