MỘT GÓC THẦY TRÒ 59 -
THÊM MỘT LẦN TẠ ƠN
Sang năm 2026, trường Trung học Ngô Quyền của chúng tôi đã 70 tuổi. Những anh chị khóa đầu tiên hãnh diện là các niên trưởng của ngôi trường công lập duy nhất ở tỉnh lỵ Biên Hòa, một ngôi trường đào tạo nhiều công dân tốt của đất nước.
Hoàn thành bậc Trung học ở Ngô Quyền, nhiều sinh viên du học ở các nước Mỹ, Pháp, Đức, Nhật, Úc, Anh, Tân Tây Lan... được sự nể vì từ người bản xứ về cả học lực lẫn tư cách.
Võ nghiệp của các nam sinh Ngô Quyền cũng phát triển không kém. Nhiều nam sinh NQ đã khoác áo binh nghiệp sau khi đậu tú tài hoặc thậm chí đã tốt nghiệp đại học. Đến tháng năm 1975, khi miền Nam bị bức tử, nhiều chs NQ khóa 1 đã có ba mai vàng, hoặc một mai bạc trên cổ áo. Họ đã đóng góp ít nhiều cho những năm tự do của miền Nam từ cuối thập niên 60s đến tháng 4 năm 1975.
Mặt khác, phía bên hành chánh, nhiều chs NQ đã trở thành những kỹ sư giỏi, những bác sĩ biết giữ lời thề của Hippocrates. Đến tháng 4 năm 1975, một vài chs NQ đã lên đến chức Trưởng Ty hay phó Quận trưởng.
Tiếp nối bước chân của các Thầy Cô , đến niên khóa 1972-1973 có ít nhất là tám chs NQ của các khóa 3,4,5,6 và 7 đã về lại trường xưa, đứng trên bục giảng, truyền đạt kiến thức cho các đàn em. Đến lúc trở thành đồng nghiệp của quý Thầy Cô, các nhà giáo trẻ vẫn giữ nguyên lễ nghĩa như lúc còn ngồi trên ghế học trò.
Đằng sau những thành tựu đó có công sức của quý Thầy Cô như câu ngạn ngữ "Không Thầy đố mầy làm nên".
Bao nhiêu năm tháng trôi qua, chữ nghĩa đã rơi rớt theo thời gian, theo những thăng trầm của đời sống, nhưng nền tảng của nền giáo dục nhân bản chúng tôi học được từ những bài Công dân giáo dục, những bài Cổ Văn năm vẫn còn nguyên vẹn.
Nên dù lưu lạc quê người hay dù vẫn còn gắn bó với quê cha đất tổ, chs NQ nều không nổi tiếng thì cũng chưa hề bị tai tiếng ảnh hưởng đến gia đình, đến quê hương. Chúng tôi vẫn còn nhớ điều học được từ những giờ Công Dân năm xưa:
- Khi các em ở quê nhà, nếu các em làm gì sai, chỉ có cha mẹ, và gia đình bị nguyền rủa. Nhưng khi các em ở quê người, mỗi lỗi lầm của các em sẽ khiến cả đất nước bị ghét bỏ, bị xem thường.
(Bạn có tin là lời dạy đó vẫn văng vẳng trong đầu tôi từ lúc đặt chân lên trại tỵ nạn Pulau Bidong ở Malaysia cho đến tận bây giờ.)
Những đạo hàm, tích phân, vi phân đã mờ dần theo "dọc đường gió bụi" nhưng căn bản suy luận của môn Toán "đường ngắn nhất từ điểm A đến điểm B luôn luôn là đường thẳng” vẫn còn nguyên trong đầu. Tương tự, Tân toán học đã bốc hơi tự thủa nào, nhưng khái niệm Tập hợp giao, Tập hợp hội vẫn còn nguyên giúp chúng tôi biết cách xử thế trong công việc và trong cả giao tiếp xã hội.
Do vậy, xin được tri ân Thầy Cô bằng chữ nghĩa vào mỗi dịp Lễ Tạ Ơn (Thanksgiving) ở Mỹ cuối tháng 11 hàng năm. Mỗi người có nhiều điều để Tạ Ơn, các chs NQ cùng có một điểm chung là luôn nhớ ơn Thầy Cô.
Những dịp lễ Tết, anh chị em chs NQ cả miền Bắc lẫn miền Nam California vẫn cố giữ truyền thống "Mùng ba Tết Thầy" mặc dù ở quê người không thể giữ đúng mùng ba như ngày nào còn ở quê nhà.
Thầm lặng hơn, đầu tháng 11 hàng năm, tháng các linh hồn của Catholic, một chs NQ k10 đã đến viếng mộ của Thầy Nguyễn Phi Long ở Houston, Texas.
Xin tri ân các đấng sinh thành đã đưa chúng ta vào đời, đã nuôi dạy chúng ta từ thủa còn nằm nôi. Xin gởi lời tri ân vào hư không đến các bậc sinh thành đã quá cố.
Xin tri ân tất cả các Thầy Cô từ mẫu giáo đến Đại học đã trang bị chữ nghĩa và đạo đức cho chúng ta.
Xin đặc biệt tri ân các Thầy Cô của những ngày còn ngồi ghế Ngô Quyền đã rèn giũa chúng ta trong suốt những năm Trung học, đã chịu đựng những phá phách "thứ ba học trò”. Kính cảm ơn quý Thầy Cô đã cùng chúng em dựng lại trường xưa trong trí tưởng qua những lần họp mặt hàng năm ở California.
Công ơn và tấm lòng của quý Thầy Cô từ thời Trung học sẽ theo tụi em đến hết cuộc đời.
Xin thành kính thắp nén hương lòng tưởng nhớ quý Thầy Cô đã vĩnh biệt chúng ta trong năm 2025: Thầy Mai Kiến Phúc (Lý Hóa), Cô Đặng Thị Tuyết (Quốc Văn), Cô Phan Ngọc Tuấn (Toán) .
Và cuối cùng chân thành cảm ơn tất cả các chs Ngô Quyền đã góp tay dựng lại trường xưa (nơi chốn bình yên nhất của đời người) trong trí tưởng.

Nguyễn Trần Diệu Hương
NQ k15
